Dag van het OV 2026: samen vooruit

Tussen historische treinen en iconische spoorverhalen kwamen ruim 400 professionals uit de hele ov-sector bijeen om kennis te delen, elkaar te inspireren en vooruit te kijken.

Met dank aan de Nederlandse Spoorwegen bracht de Dag van het OV Express een groot deel van de deelnemers van Utrecht Centraal naar Utrecht Maliebaan. Een symbolische start: samen reizen, samen vooruit.

Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Annet Bertram nam de deelnemers mee in de spanning tussen ambitie en realiteit. Het OV moet betaalbaar blijven, terwijl tegelijkertijd geïnvesteerd wordt in verduurzaming, betrouwbaarheid en aantrekkelijkheid voor de reiziger.

Daarbij klonk een duidelijke overtuiging door: het openbaar vervoer is van ons allemaal. Als basisvoorziening vraagt het om gezamenlijke keuzes en samenwerking tussen Rijk, regio’s en sector.

Het op de Dag van het OV gelanceerde 49-euro-ticket voor daluren kreeg veel aandacht. Dit initiatief moet het ov toegankelijker maken door juist in rustige uren nieuwe reizigers aan te trekken. Tegelijkertijd leeft de vraag wat het effect zal zijn en wat we hiervan leren richting een structurelere oplossing.

Wat daarbij duidelijk werd: het ov is en blijft een basisvoorziening en vraagt om slimme keuzes en combinaties van investeringen, innovatie en efficiënt gebruik van middelen.

In het bestuurlijk forum ging het gesprek de diepte in. Onder leiding van Pieter Litjens bogen Manu Lagierse (Transdev Nederland), Rosalinde Hoorweg (OV-bureau Groningen Drenthe), Linda Boot (RET) en Harry van der Maas (Provincie Zeeland) zich over actuele stellingen.

Ook de verschillen tussen regio’s kwamen aan bod. Wat werkt in stedelijke gebieden, werkt niet automatisch in regio’s zoals Zeeland. Maatwerk en samenwerking zijn daarbij cruciaal om het ov in heel Nederland goed te laten functioneren.

Het gesprek ging verder over grotere opgaven, zoals:

• bereikbaarheid eerder meenemen in woningbouw en gebiedsontwikkeling,
• denken in baten in plaats van alleen kosten,
• en het belang van pilots, experimenten en het delen van goede voorbeelden.

Samenvattend was er brede overeenstemming: een integrale aanpak, goede samenwerking en gerichte keuzes zijn nodig om het ov toekomstbestendiger te maken.

Na de plenaire discussie verspreidden deelnemers zich over de deelsessies. In twee rondes werd ingezoomd op uiteenlopende thema’s: van imago en gedragsverandering tot data, AI, marktordening, publieke mobiliteit en sociale veiligheid. De rode draad: hoe vertaal je grote ambities naar concrete stappen, en hoe houd je de reiziger daarbij centraal?

In de gesprekken werd duidelijk hoe breed het vakgebied inmiddels is geworden. Het gaat allang niet meer alleen over dienstregelingen of concessies, maar ook over data, inclusiviteit, samenwerking en innovatie. Tegelijkertijd kwam in veel sessies dezelfde spanning terug: vernieuwing vraagt ruimte, terwijl de dagelijkse praktijk vraagt om stabiliteit en betrouwbaarheid.

In de middag gaf merkstrateeg René Blokzijl een andere invalshoek. Hij benaderde het ov niet als systeem, maar als merk. Wat maakt een merk sterk? Wanneer kiezen mensen ervoor en wanneer niet? Zijn kernboodschap: branding draait om emotionele verbinding. Dat vraagt van de sector om scherpe keuzes. Wie ben je als ov? Voor wie ben je er? Welk probleem los je op en waarom zouden mensen voor jou kiezen?

Volgens Blokzijl ligt de sleutel in het creëren van herkenbare en positieve associaties. Onderzoek laat zien dat waarden als vrijheid, comfort en veiligheid daarin een belangrijke rol spelen. Het ov biedt daarbij iets unieks: geen gedoe met parkeren, maar rust en ontspanning.

In een deelsessie over het imagoprogramma kwam een vergelijkbare richting naar voren. Daar werd benadrukt dat het ov zich niet moet positioneren ten opzichte van auto of fiets, maar juist vanuit de eigen, onderscheidende waarde: vrijheid tijdens de reis. Tijd en aandacht voor jezelf, een schaars goed. Het onderscheidend vermogen zit volgens Blokzijl in die ervaring: je handen vrij en je hoofd vrij. Oftewel: tijd die van jezelf is.

Daar ligt ook een duidelijke opgave voor de sector: het ov niet alleen beter organiseren, maar ook sterker positioneren in het hoofd van de potentiële reiziger.

Aan het einde van de middag bracht de Dag van het OV Express deelnemers weer terug naar Utrecht Centraal. Een passende afronding van een dag waarin ontmoeting, beweging en vooruitkijken samenkwamen.

De Dag van het OV is een initiatief van CROW-KpVV, het Samenwerkingsverband DOVA en het Programma Toekomstbeeld OV. Binnen dat programma werken het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, provincies, vervoerregio’s en de sector samen aan beter openbaar vervoer.

Wat in Utrecht vooral duidelijk werd: de uitdagingen zijn groot, maar de bereidheid om samen te werken is minstens zo groot. Het ov is voortdurend in beweging en zoekt, met lef en samenwerking, naar de juiste richting.

Of, zoals het treffend werd verwoord: “Bestijg nooit de trein zonder een koffer vol dromen.”

• Bekijk hier een selectie van de gemaakte foto's
• Nieuwsbericht Staat van het openbaar vervoer 2025’
• Download 'Staat van het openbaar vervoer 2025'