Kwetsbare deelnemers
Niet iedere fietser heeft dezelfde mogelijkheden om verkeerssituaties in te schatten, risico’s te vermijden of een fout te herstellen. Daarom vraagt fietsveiligheid extra aandacht voor specifieke groepen, zoals ouderen en kinderen. Voor deze groepen spelen niet alleen de inrichting van de omgeving, maar ook ervaring, vaardigheden en fysieke mogelijkheden een belangrijke rol.
Oudere fietsers vormen een belangrijk aandachtspunt binnen de fietsveiligheidsopgave. Door de vergrijzing en doordat mensen langer blijven fietsen, groeit het belang van een veilige fietsomgeving voor ouderen. Tegelijkertijd hebben ouderen na een val of botsing vaker kans op ernstig letsel.
Het rapport Ongevallen met oudere fietsers en factoren die daarbij een rol spelen van SWOV geeft inzicht in de omvang van het probleem, de factoren die bijdragen aan ongevallen en mogelijke aangrijpingspunten voor verbetering. Ook het programma Langer Veilig Onderweg beschrijft hoe overheden en organisaties kunnen bijdragen aan veilige mobiliteit van ouderen.
Bij het stimuleren van veilig fietsen gaat het niet alleen om het voorkomen van ongevallen, maar ook om het behouden van zelfstandigheid en fietsplezier. Het programma Doortrappen biedt hiervoor praktische kennis en aanpakken om ouderen te ondersteunen bij veilig en comfortabel blijven fietsen.
De opkomst van de elektrische fiets vraagt daarbij om aanvullende aandacht. Het onderzoek Veiligheid e-fiets in interactie met andere weggebruikers geeft inzicht in de risico’s en interacties die samenhangen met het gebruik van elektrische fietsen.
Kinderen
Kinderen vormen een andere groep binnen fietsveiligheid. Zij maken dagelijks veel fietskilometers, bijvoorbeeld naar school en sport. Hoewel het aantal verkeersslachtoffers onder kinderen relatief laag is, zijn zij nog volop in ontwikkeling als verkeersdeelnemer. Ze hebben minder ervaring met complexe verkeerssituaties en zijn afhankelijk van een veilige en overzichtelijke omgeving.
Een belangrijk aandachtspunt is de omgeving rond scholen. De publicatie Schoolzones: toepassing en inrichting biedt gemeenten een afwegingskader voor het toepassen en ontwerpen van schoolzones. Ook de Factsheet Verkeersveiligheid van de basisschoolomgeving geeft inzicht in maatregelen om schoolomgevingen veiliger te maken.
Daarnaast is kennis over fietsvaardigheid en zelfstandig fietsen belangrijk. De Eindrapportage fietsgedrag kinderen geeft inzicht in fietsvaardigheid en fietsgebruik onder kinderen. Het Handboek Ontwerpen voor kinderen biedt vervolgens handvatten voor een inrichting die beter aansluit bij de beleving en mogelijkheden van kinderen.
Gedrag en verkeerseducatie
Naast een veilige inrichting van de omgeving spelen vaardigheden, bewustwording en gedrag een rol. De Toolkit Verkeerseducatie van CROW biedt een overzicht van interventies en instrumenten waarmee professionals kunnen werken aan verkeersveilig gedrag bij verschillende doelgroepen, waaronder kinderen en ouderen.
Klik hier voor een overzicht van alle beschikbare kennisproducten rond kwetsbare verkeersdeelnemers in de kenniscatalogus van Fietsberaad.
Delen via