In onderstaande updates delen we de belangrijkste inzichten uit recente onderzoeken, laten we zien welke trends we signaleren en hoe we jouw input gebruiken om onze kennis en dienstverlening verder te versterken.
AI-onderzoek CROW Online Kennisbank
CROW heeft in maart 2025 een onderzoek uitgevoerd onder gebruikers van de CROW Online Kennisbank om de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) verder te verkennen. Het doel was inzicht te krijgen in gebruik, houding en wensen rondom AI-toepassingen, zodat de Kennisbank gebruiksvriendelijker en toekomstbestendiger wordt. In totaal vulden 245 respondenten de vragenlijst in, afkomstig uit diverse organisaties, zoals gemeenten, ingenieursbureaus en aannemers.
Huidige situatie
AI-tools zijn al redelijk ingeburgerd in de sector. Drie op de tien gebruikers maken regelmatig gebruik van AI, vooral ChatGPT en Copilot. Ingenieursbureaus lopen hierin voorop, gemeenten gebruiken AI minder vaak. De meerderheid (72%) maakt zich geen zorgen over AI-toepassingen in de CROW Online Kennisbank. De huidige zoekfunctie wordt neutraal tot licht positief beoordeeld: 46% is neutraal, 23% positief, terwijl 31% ontevreden is. Ongeveer de helft ziet meerwaarde in relevante zoeksuggesties op basis van zoekgedrag,
Behoeften en verbeterpunten
Gebruikers verwachten vooral nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van AI-resultaten. Privacy en transparantie zijn belangrijke randvoorwaarden. Gewenste verbeteringen zijn:
- relevantere zoekresultaten (64%),
- betere filters en samenvattingen in zoekresultaten,
- automatische suggesties voor zoekwoorden.
Ook zouden samenvattingen van complexe documenten veel tijd besparen en inzichten verbeteren. Twee op de drie respondenten vinden dit nuttig. Daarnaast ziet 80% waarde in een AI-tool die verbanden legt tussen gerelateerde documenten, bijvoorbeeld bij complexe projecten of wet- en regelgeving.
Kansen voor AI in de Online Kennisbank
AI biedt volgens respondenten vooral kansen voor slimmer zoeken, controle en integratie met andere databronnen. Concrete toepassingen zijn: automatische documentanalyse, juridische teksten in begrijpelijke taal en koppelingen met externe databases. Kritische kanttekeningen gaan over betrouwbaarheid, energieverbruik en het behoud van menselijke controle.
Conclusie
De meerderheid staat positief tegenover AI in de Kennisbank, mits deze transparant, betrouwbaar en veilig wordt toegepast. Er ligt vooral potentie in het verbeteren van zoekfuncties, het genereren van samenvattingen en het leggen van dwarsverbanden tussen documenten. Een gefaseerde invoering, waarbij gebruikerservaringen centraal staan, wordt aanbevolen. Als vervolg op dit onderzoek heeft CROW in september de eerste AI-assistent gelanceerd in de CROW Online Kennisbank voor de kennismodule Wegontwerp in de bebouwde kom inclusief de ASVV, Beheersystematiek en Gladheidsbestrijding. Nu wordt er hard gewerkt aan een AI-assistent voor de hele CROW Kennisbank.
Onderzoek naar beheersystematieken
In 2025 heeft CROW onderzoek gedaan naar de beheersystematieken voor de openbare ruimte, wegverhardingen, groen en civiele kunstwerken. Het doel van dit onderzoek was het in kaart brengen van de wensen rondom de beheersystematiek en is onderdeel van een groter onderzoek. Hieronder lees je een korte samenvatting van de resultaten.
De beheersystematiek is een gestructureerde, stap-voor-stap-werkwijze om wegen, groen, kunstwerken en andere onderdelen van de openbare ruimte planmatig te beheren over hun hele levensduur, zodat kwaliteit, veiligheid en kosten goed in balans blijven en aansluiten bij beleidsdoelen, zoals klimaatadaptatie en leefbaarheid.
In totaal vulden 185 mensen uit het klantpanel het onderzoek in. Het gaat vooral om medewerkers van gemeenten, werkzaam op operationeel niveau, die zich bezighouden met het beheer van de openbare ruimte en vaak meer dan tien jaar ervaring hebben.
Uitdagingen voor nu en de toekomst
De uitdagingen die zij zien lopen sterk uiteen. Deelnemers noemen onder andere:
- veiligheid op de werkplek;
- het op orde krijgen en houden van data;
- de integratie van duurzaamheid in projecten;
- het vinden en behouden van voldoende en goed gekwalificeerd personeel.
Data als basis
Het merendeel van de deelnemers verwacht dat data een steeds belangrijkere rol gaat spelen. Data vormt nu al de basis voor beleidskeuzes en projectbeheersing en kan in de toekomst ook de ruggengraat worden van assetmanagement.
De beheersystematieken worden vooral gebruikt bij het opstellen en uitvoeren van beheerplannen en wanneer behoefte is aan sturing en verantwoording. Gebruikers geven aan dat de systematieken zekerheid bieden in het werk, betrouwbaar zijn en dienen als handig controlemiddel op het eigen werk. Dit is ook een belangrijke reden om de producten van CROW aan te schaffen.
Verbeterpunten
Tegelijkertijd geven deelnemers aan dat de beheersystematieken eenvoudiger en toegankelijker mogen worden. Ze ervaren de huidige vormen als omslachtig en tekstueel zwaar. Veelgenoemde suggesties zijn bijvoorbeeld integratie van formats voor plannen, het gebruik van AI, meer maatwerkmogelijkheden en extra praktijkvoorbeelden.
De resultaten van het onderzoek worden benut om de beheersystematiek te verbeteren.