Opdrachtgeverschap

Dagelijks maken veel mensen gebruik van het doelgroepenvervoer. Alleen al voor de uitvoering van het doelgroepenvervoer wordt ruim een miljard euro subsidie verstrekt. Een klein deel door de rijksoverheid, het overgrote deel door de gemeenten. Inclusief de benodigde infrastructuur geeft de overheid ongeveer twee miljard euro uit aan het doelgroepenvervoer. Dit komt neer op maar liefst ruim vijf miljoen euro per dag. Een stevige vinger aan de pols vanuit de betalende overheid tijdens de uitvoering lijkt daarmee gerechtvaardigd. 

 

Naast de financiële omvang en het aantal gebruikers zijn er ook diverse ontwikkelingen gaande die vragen om adequate aansturing tijdens de contractuitvoering. Niet alleen decentralisaties en bezuinigingen maar verschuiving van zorgplicht, demografische ontwikkelingen (krimp en vergrijzing) en technologische ontwikkelingen vragen aandacht.

Dienstentriade

Het type (inkoop)relatie dat een gemeente heeft met de vervoerder, is er een die in de literatuur ook wel wordt getypeerd als de ‘dienstentriade’. Kenmerkend aan de dienstentriade is dat de vervoerder namens de overheid als opdrachtgever, een product (het doelgroepenvervoer) rechtstreeks aan de klant (de reiziger) levert zonder tussenkomst van die opdrachtgever.
 
Het doelgroepenvervoer is hier niet uniek in. Ook in de zorgsector is er sprake van een dien­stentriade: de zorgverzekeraar betaalt de zorgverlener en het product (de zorg) wordt direct door de zorgverlener aan de cliënt geleverd. De zorgverzekeraar heeft beperkt zicht en invloed op de kwaliteit van de uitvoering. Een ander voorbeeld is te vinden in de zakelijke dienstverlening zoals bij callcenter­diensten. Bijvoorbeeld bij Carglass: niet iemand van Carglass zelf neemt de telefoon aan, maar iemand van een ingehuurd callcenter. Geen direct contact dus tussen de klant en Carglass en Carglass moet erop vertrouwen dat het callcenter de klant correct helpt. 

Spelers in het doelgroepenvervoer

De drie hoofdrolspelers in het doelgroepenvervoer zijn de reiziger, de gemeente (of samenwerkende gemeenten) en de vervoerder. 

Reiziger
De reiziger staat niet voor niets als eerste genoemd. Het is immers de reiziger die bestaansrecht geeft aan het doelgroepenvervoer. Zijn belang is om gebruik te kunnen maken van goed betaalbaar doelgroepenvervoer.
 
Gemeente
De gemeente heeft de verantwoordelijkheid voor het verzorgen van het doelgroepenvervoer ten behoeve van het realiseren van zijn beleidsdoelstellingen. Doordat hij geen mogelijkheden heeft om dit zelf aan te bieden, besteedt hij dit uit aan de vervoerder. Het belang van de gemeente is daarbij dat de reiziger goed vervoer aangeboden krijgt en dat de kosten daarvoor binnen het gestelde budget blijven.
 
Vervoerder
De vervoerder is de uitvoerende partij en levert wat de opdrachtgever vraagt en heeft in de uitvoering direct contact met de reiziger. De vervoerder heeft in principe niet, zoals de overheid, een formele publieke plicht om goed vervoer te verzorgen. Natuurlijk speelt de beroepseer van de vervoerder wel een belangrijke rol om goed vervoer te verzorgen, maar het belang van de vervoerder is toch ook een bedrijfs­economisch belang: het realiseren van een goed bedrijfsresultaat. Zowel op de korte als de lange termijn.
 

Welke facetten komen er aan bod bij opdrachtgeverschap?

Aanbesteden
Aanbesteden is het proces van inkopen waarbij de opdrachtgever van het vervoer op transparante en objectieve wijze de opdracht verstrekt aan een opdrachtnemer die voldoet aan bepaalde eisen en die de beste aanbieding heeft gedaan. Klik hier voor meer informatie over aanbesteden.
 
Aansturing en Monitoring (contractbeheer)
Na afronding van de aanbesteding wordt de concessie verleend. Na de verlening van een concessie moet de opdrachtgever de concessie beheren. Klik hier voor meer informatie over contractbeheer.
 
Organisatievormen
Veel opdrachtgevers van vervoer staan voor grote uitdagingen: minder budget, toegenomen takenpakket bij gemeenten en invulling geven aan de kanteling van beleid. Daarom zoeken opdrachtgevers naar innovatieve organisatievormen voor vervoer. Klik hier voor meer informatie over organisatievormen.

Praktische kennis direct toepasbaar
Scroll naar boven