Gelijk hebben en gelijk krijgen, rechtsbescherming en aanbesteden…

04-02-2019

RobRechtsbescherming en aanbesteden, dat klinkt niet alleen juridisch, dat is het ook! Het is zeker een belangrijk onderwerp, we hebben in Nederland zelfs een minister voor rechtsbescherming.
Rechtsbescherming bij het aanbesteden heeft in het kort gezegd als doel, inschrijvers de mogelijkheid te bieden om naar de rechter te stappen als zij het niet eens zijn met bepaalde keuzes of beslissingen van de aanbestedende dienst.


Over het algemeen zit zowel een aanbesteder als een inschrijver niet te wachten op een rechtszaak. Toch is rechtsbescherming zeker van belang. Bijvoorbeeld wanneer je als tweede inschrijver eindigt en het niet eens bent met de gunningsbeslissing van de aanbesteder. De voorgeschreven opschortende termijn van twintig dagen (ook vaak Alcatel termijn genoemd) biedt dan de mogelijkheid om naar de rechter te stappen, om daar de beslissing van de aanbestedende dienst aan te vechten.

Rechtsbescherming is er dus, zoals in het genoemde voorbeeld, vóór het sluiten van de overeenkomst maar is er ook daarna. Bijvoorbeeld wanneer een aanbesteding plichtige opdracht één op één wordt gegund. Een ondernemer kan in een dergelijk geval naar de rechter stappen en de rechter kan de onrechtmatig gesloten overeenkomst dan ontbinden. De aanbesteder zal de betreffende opdracht dan netjes conform de vereiste procedure moeten aanbesteden.

Rechtsbescherming biedt de inschrijvers verschillende mogelijkheden. Denk aan: een kort geding, hoger beroep en een bodemprocedure. Met de invoering van de Aanbestedingswet 2012 is er met de zogenaamde ‘klachtenregeling’ de mogelijkheid gekomen om een klacht in te dienen bij het  klachtenloket van de betreffende aanbestedende diens of bij de landelijke Commissie van Aanbestedingsexperts. Diverse mogelijkheden dus tijdens en na het aanbestedingsproces.
Rechtsbescherming zoekt de balans tussen enerzijds de belangen van de markt (de benadeelde inschrijver) en anderzijds de belangen van een aanbesteder (zo snel en eenvoudig mogelijk komen tot het contract).  

Ondanks de vele mogelijkheden zijn er ook kritische geluiden te horen met betrekking tot bijvoorbeeld de snelheid en kwaliteit van uitspraken bij geschillen. Hoe diepgaand wordt er bijvoorbeeld getoetst, en is er überhaupt wel voldoende tijd voor een diepgaande toetsing?
In dit kader is het ook interessant om te kijken naar de kans van slagen van een rechtszaak. Want je kunt als inschrijver wel vinden dat je gelijk hebt, maar krijg je ook gelijk? Kijken we naar de statistieken dan zien we dat deze by far in het voordeel zijn van de aanbestedende diensten.
Daarom mijn vraag: kan het beter?

En zo ja, waar is de meeste winst te behalen? Zit die in regels of systemen? Hebben we een aanbestedingspolitie of iets dergelijks nodig of heeft het huidige systeem voldoende zelfcorrigerend vermogen?

Ik hoor graag uw ideeën en voorstellen!

 

Reacties

Rob Luiten
In opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voert KWINK groep onderzoek uit naar rechtsbescherming in de aanbestedingspraktijk. De vraag is hoe het bestaande systeem functioneert – bijvoorbeeld of er voldoende en passende mogelijkheden zijn om bezwaar te maken tegen aanbestedingsbeslissingen – en of het wenselijk is wijzigingen aan te brengen. De inbreng van ondernemers, aanbestedende diensten en andere betrokken partijen bij dit onderzoek is van groot belang.
Klik op deze link om je aan te melden voor de enquête rechtsbescherming: https://forms.office.com/Pages/ResponsePage.aspx?id=VBKFJSyY802Hq0utUA0eUVJDs_6Nqi5JuyPxEui85iJUNEtCNjgwSFI2QllTQlJaRVgxNjdCSEpCRS4u
21-2-2019 16:03:04

Ron Reijnders RABC
Uiteraard moet een aanbesteder open zijn en kan je al veel rechtszaken voorkomen als je het ook na de beslissing goed uitlegt en daar de tijd voor neemt. Ik heb de indruk dat dat inmiddels wel tot de meeste aanbesteders is doorgedrongen.
6-2-2019 10:06:00

Rob Bosma
Het is lastig hier één oplossing voor te vinden. Want opdrachtgever wil graag dat zijn opdracht niet in gevaar komt en opdrachtnemer wil graag een opdracht binnenhalen. Het moet niet zo zijn dat een ontevreden inschrijver (slechte verliezer) de boel kan traineren. Daarentegen moeten opdrachtgevers niet zich onaantastbaar opstellen. Hierom zijn marktconsultaties voor ons steeds meer van belang en ook meer functioneel uitvragen. Haal de kennis en kunde uit de markt. Alleen kan een opdrachtgever niet iedereen tevreden stellen en heb je helaas verliezers. Maar dan bieden wij altijd een gesprek aan om de verliezers feedback te geven zodat ze met een andere aanbesteding beter kunnen zijn. Op deze manier proberen we open te zijn en dat hopen wij ook van de markt.
6-2-2019 08:42:26

Ron Reijnders RABC
Ik vind de hele rechtsbescherming een fake-bescherming.
1. je schrijft het al, de winkans is by far niet in evenwicht. Daar kunnen we wel een vermeende schuld neerleggen bij de rechtsbeschermingsregels maar lees de klachten en je ziet vaak al dat de winkans er niet is. Kortom het lijkt erop dat de verliezer slechts een achterhoede gevecht voert (‘slechte verliezer gedrag’)
Dit betekent een meestal zinloze onverantwoorde vertraging in het proces waar ON en OG ver van blij van worden. Een gepaste sanctie zou kunnen zijn dat de verliezer dan maar de meerkosten van die vertraging op zich neemt 😉 Dan laat hij de procedure wel achterwege.
Deze optie zou n.m.m. dan ook moeten verdwijnen.
2. Het is ook opvallend dat bij de rechtszaak soms pas argumenten ingebracht worden die al veel eerder ingebracht hadden kunnen worden. Waarschijnlijk denkt de inschrijver ‘daar ga ik nog geen tijd aan besteden’. En laten we wel zijn, moeten we overal tijd aan besteden ook aan de opties die mogelijke helemaal niet plaats gaan vinden? Ik snap die afweging wel.
3. Daarnaast kijkt de rechter idd niet inhoudelijk, dat zou de winkans wel vergroten. Maar ja dat kost nog meer tijd. Ik denk dat de rechter ook niet de meest logische partij daarvoor is.
Inhoudelijk gezien heb ik wel zaken meegemaakt waarvan ik overtuigd ben dat de aanbesteder hele rare standpunten heeft ingenomen. Het zou goed zijn dat deze in een snelle gang herstelt zouden kunnen worden.
4. Ik denk evenals Ron Bosma ook meer aan een mediation-constructie. Die kan inhoudelijker zijn en zal sneller zijn. En die moet vooral aan de voorkant van het proces en niet als al is ingeschreven.
5-2-2019 12:09:02

Rob Bosma
Ik houd meer van mediation, probeer er eerst samen uit te komen. Probeer eerst met een vraag tijdens de nota van inlichtingen, deze kan heel waardevol zijn. Mocht dat niet iets oplossen dan kan een klachtenregeling helpen, want niemand zit te wachten op een rechtszaak. Mocht deze niet aanwezig zijn of de vraag wordt niet naar wens beantwoord, dan is er de Commissie van Aanbestedingsexperts. Vaak gaat deze alleen naar aanbestedingstechnische zaken kijken en niet zo zeer naar de technisch inhoudelijke. Houd daar rekening mee, plus de uitspraak kan op zich wachten. Als laatste kan een rechtszaak toch onontbeerlijk zijn, of een arbitrage. De keuze tussen beide is vaak persoonlijk. Soms speelt tijd ook een belangrijke rol en kiest men sneller voor een rechtszaak, voordat men gebruik maakt van een klachtenregeling of de CvA.

Er zijn dus meerdere stappen voordat er aan een rechtszaak gedacht hoeft te worden. Mijns inziens mogelijkheden en stappen genoeg.
4-2-2019 14:27:22

Abonneer
 Security code
Mét CROW onzichtbaar goed geregeld
Scroll naar boven