Thema Voetganger
Thema Wegontwerp en weginrichting
CROW-KpVV heeft de 'Leidraad lopen en verblijven in woonstraten' uitgebracht, als vervolg op de Verkenning woonerven 2.0 uit 2023. Het uitgangspunt van de leidraad is dat de woonstraat toegankelijk, veilig en aantrekkelijk moet zijn voor alle voetgangers, en eventueel ook voor activiteiten als spelen en ontmoeten.
De leidraad biedt een afwegingskader waarmee gemeenten het voor voetgangers geschiktste type woonstraat kunnen kiezen. In beginsel zijn er drie inrichtingstypes:
- niet mengen van voetgangers en rijdend verkeer, dus naast de rijbaan gelegen voetpaden die voldoende breed zijn;
- mengen van voetgangers en rijdend verkeer, dus erfregime en maximaal 15 km/h;
- geen rijdend verkeer, dus voetpad of voetgangerszone.
Een woonstraat zonder voetpaden en met een maximumsnelheid hoger dan 15 km/h wordt afgeraden, omdat mengen van voetgangers en rijdend verkeer dan onvoldoende veilig is voor voetgangers en verblijfsactiviteiten.
Vele functies, schaarse ruimte
Bij het ontwerp van woonstraten komt veel kijken. Naast de verkeersfuncties voor voetgangers en rijdend verkeer hebben woonstraten deels ook een speel- en ontmoetingsfunctie. Daarnaast moet er vaak ook ruimte zijn voor parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, voorzieningen van nutsbedrijven en vuilniscontainers. Lang niet altijd is er voldoende ruimte voor al deze functies tegelijk.
Geregeld worstelen gemeenten met de vraag hoe ze het voetgangersverkeer en de verblijfsfuncties een plek kunnen geven in een woonstraat. De leidraad helpt ze bij de volgende vragen:
- Wanneer is het verantwoord om voetgangers met het rijdend verkeer te mengen?
- Wanneer is het veilig voor kinderen om te spelen tussen het rijdend verkeer?
- Wat is dan een gepaste maximumsnelheid voor het verkeer?
- Kan nog altijd het erfregime worden toegepast?
- Zijn 30 km/h-straten zonder voetpaden die niet als erf zijn ingericht wel een goede optie?
Leidraad als praktisch hulpmiddel
De 'Leidraad lopen en verblijven in woonstraten' is opgesteld als vervolg op de publicatie Verkenning woonerven 2.0. Uit deze verkenning bleek dat mengen van rijdend verkeer met voetgangers en spelende kinderen veiliger is bij een maximumsnelheid van 15 km/h dan bij 30 km/h.
Ook de subjectieve verkeersveiligheid is groter bij 15 km/h dan bij 30 km/h. Het woonerfconcept in woonstraten is nog altijd een goede optie als voetpaden niet mogelijk of niet gewenst zijn.
Het is een misverstand dat erven niet zouden passen binnen de wegencategorisering van Duurzaam Veilig. Wel moet de inrichting van een erf een verblijfsklimaat uitstralen. Dus geen doorgaand verkeer, lage snelheid, gereguleerd parkeren en een omgeving die uitnodigt om te lopen en te verblijven.
Zoals aanbevolen in de verkenning is de leidraad een praktisch hulpmiddel geworden waarmee een gemeente kan afwegen in welke situaties welke type woonstraat het meest geschikt is voor de beoogde functies en het gebruik van de ruimte. Daarmee vervangt de leidraad de verkenning.
Download hier de Leidraad lopen en verblijven in woonstraten.
Webinar Lopen en verblijven in woonstraten
De publicatie is onderdeel van een webinar op 20 mei, waar ook de Leidraad breedte van voetpaden wordt besproken.
Meer informatie
Delen via
Meer weten over dit onderwerp?
Ga naar de onderwerppagina voor meer informatie en direct toepasbare kennis over dit onderwerp.
Road Infrastructure Safety Management (RISM-II)
Op 19 november 2008 is de Europese richtlijn 2008/96/EG (RISM) van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie vastgesteld. Deze richtlijn bevat regels over het beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur. In 2019 is richtlijn (EU) 2019/1936 vastgesteld, die strekt tot wijziging van de RISM-richtlijn. De herziene richtlijn wordt RISM-II genoemd.
Verkeer en Vervoer
CROW werkt met aan het bevorderen van duurzame, veilige en toegankelijke mobiliteit. Dat doen we met name voor de decentrale overheden en daarnaast voor alle andere partijen in het brede werkveld van beleidsontwikkeling en -uitvoering.
Voetganger
Het thema lopen is binnen de verkeerskunde lang onderbelicht geweest. Dat is vreemd, want eigenlijk is het de oudste vorm van verplaatsen die de mens kent. Bijna iedere reis, ook met een ander vervoermiddel, begint en eindigt met lopen.
Wegontwerp en weginrichting
Wegontwerp zorgt ervoor dat een straat, plein, weg of ander stuk openbare ruimte zo wordt gebruikt dat het voldoet aan de verwachtingen van de mensen die hier lopen en rijden. Een wegontwerper moet daarvoor verschillende eisen en wensen combineren, prioriteren en keuzes maken. Verkeersveiligheid staat hierbij voorop, maar het gaat natuurlijk ook over het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en de bereikbaarheid.