Thema Brede welvaart
Thema Duurzame mobiliteit
CROW heeft de RMP-dashboardomgeving uitgebreid met de IKOB-rekentool. Met deze nieuwe toevoeging kunnen overheden de effecten van mobiliteitsmaatregelen voor verschillende bevolkingsgroepen eenvoudig inzichtelijk maken.
Het dashboard voor de Regionale Mobiliteitsplannen (RMP-monitor) ondersteunt regio’s al bij het vormgeven van datagedreven en duurzaam mobiliteitsbeleid. Met de toevoeging van de IKOB-rekentool (Integrale Kijk Op Bereikbaarheid) wordt dat beleid niet alleen schoner, maar ook eerlijker.
Van doorstroming naar maatschappelijke waarde
Vanuit het KpVV-programma helpt CROW overheden bij het ontwikkelen van goed verkeersbeleid. Daarbij zien we een toenemende behoefte aan instrumenten die verder gaan dan alleen ‘mobiliteit’ of ‘doorstroming’. Steeds meer beleidsmakers willen weten: hoe draagt een maatregel bij aan wat mensen echt nodig hebben – zoals toegang tot werk, voorzieningen en sociale contacten?
"Mobiliteit is geen doel op zich, maar een middel", zegt projectleider Marco van Burgsteden. "We willen mensen helpen om de dingen te doen die voor hen belangrijk zijn. Dat vraagt om inzicht in bereikbaarheid – en vooral in hoe eerlijk die bereikbaarheid verdeeld is."
Wat doet de IKOB-rekentool?
De IKOB-rekentool maakt zichtbaar hoe verduurzamingsmaatregelen – zoals hogere parkeerkosten of minder autoverkeer – uitwerken op de bereikbaarheid van mensen in verschillende inkomensgroepen. Dat gebeurt aan de hand van vijf bereikbaarheidspijlers:
- bereikbaarheid van arbeidsplaatsen
- bereikbaarheid van bedrijven en instellingen
- sociaal/recreatieve bereikbaarheid
- concurrentie om arbeidsplaatsen
- bereikbaarheidsongelijkheid
De tool gebruikt hiervoor een combinatie van locatiegegevens, mobiliteitsdata en CBS-statistieken. Daarmee worden 57 bevolkingsgroepen gemodelleerd met elk hun eigen mobiliteitsprofiel. Dit maakt het mogelijk om beleidsmaatregelen te toetsen op hun effect op vervoersarmoede en kansenongelijkheid.
Toegankelijke tool voor alle gemeenten
De achterliggende software – ontwikkeld door Hans Voerknecht en ondersteund door CROW-KpVV – is open source en vrij te downloaden via de GitHub-pagina van CROW. Maar omdat verkeersmodellen vaak complex zijn en veel rekenkracht vragen, is er ook een gebruiksvriendelijke webversie ontwikkeld: de IKOB-rekentool. Deze bevat vooraf berekende resultaten voor alle Nederlandse gemeenten, zodat beleidsmakers zonder technische drempels met de inzichten aan de slag kunnen.
Waarom is de IKOB-rekentool belangrijk?
De tool maakt zichtbaar:
- of bepaalde groepen (onbedoeld) buiten spel komen te staan door duurzaamheidsmaatregelen,
- in hoeverre een autoloos leven realistisch is in verschillende wijken,
- welke beleidsmaatregelen kansrijk zijn binnen de lokale context,
- en hoe beleidsdoelen rond klimaat, leefbaarheid en inclusie elkaar beïnvloeden.
"Wij willen dat beleid werkt voor iedereen. De IKOB-tool helpt om dat scherp te krijgen, voordat maatregelen worden ingevoerd", aldus Van Burgsteden.
Nu beschikbaar
De IKOB-rekentool is per direct beschikbaar via het RMP-dashboard van CROW. Gebruikers kunnen op interactieve wijze verkennen hoe duurzame mobiliteitsmaatregelen uitpakken voor de bereikbaarheid in hun regio – en vooral: voor wie.
CROW staat open voor feedback en blijft de tool actief doorontwikkelen op basis van ervaringen uit het veld en nieuwe data.
Meer informatie
Delen via
Meer weten over dit onderwerp?
Ga naar de onderwerppagina voor meer informatie en direct toepasbare kennis over dit onderwerp.
Brede welvaart
Brede welvaart in mobiliteitsbeleid gaat in de basis over het afwegen van aspecten van welvaart: gezondheid, veiligheid, bereikbaarheid en leefomgeving. Dit biedt kansen voor een beleid waarin maatregelen zijn gericht op het tegengaan van bereikbaarheidsongelijkheid aan de ene kant en het voorkomen of terugdringen van de schadelijke effecten op bijvoorbeeld het milieu of veiligheid van bewoners, of van excessieve mobiliteit aan de andere kant. Door dit te koppelen aan begrippen als ‘nabijheid’ en het actief toepassen van de capabilitiesbenadering kunnen ook doelen voor gezondheid en ruimtelijke kwaliteit worden nagestreefd.
CROW en duurzaamheid
Nederland heeft de ambitie om in 2050 volledig klimaatneutraal en circulair te zijn. Dit vraagt om fundamentele veranderingen in hoe we onze fysieke leefomgeving ontwerpen, aanleggen en beheren. De infra- en mobiliteitssector spelen hierin een sleutelrol. De maatschappelijke opgaven worden complexer en vereisen een integrale aanpak en duurzame samenwerking waarin circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en CO₂-reductie centraal staan. CROW speelt hier als kennisplatform een belangrijke rol in.
Duurzame mobiliteit
De manier waarop we ons verplaatsen verandert. Mobiliteit moet bijdragen aan een toekomstbestendige samenleving waarin bereikbaarheid, leefbaarheid, gezondheid en klimaat hand in hand gaan. Dat vraagt om een transitie naar een mobiliteitssysteem waarin duurzame keuzes vanzelfsprekend zijn en waarin iedereen zich kan blijven verplaatsen.
Fiets
Fietsen is een onmisbaar onderdeel van het Nederlandse mobiliteitssysteem. Het draagt bij aan bereikbaarheid, verkeersveiligheid, gezondheid en leefbare steden en dorpen. Om professionals te ondersteunen bij de vele vraagstukken rondom fietsen, verzamelt, ontwikkelt en deelt CROW Fietsberaad kennis over beleid, infrastructuur, veiligheid, data, parkeren en fietsstimulering.
Verkeer en Vervoer
CROW werkt met aan het bevorderen van duurzame, veilige en toegankelijke mobiliteit. Dat doen we met name voor de decentrale overheden en daarnaast voor alle andere partijen in het brede werkveld van beleidsontwikkeling en -uitvoering.