Thema Aanbesteden
Thema Asfaltverhardingen
CROW maakt praktische kennis direct toepasbaar: nu én in de toekomst. “We werken hard aan die ambitie”, vertelt CROW-directeur Pieter Litjens. Benieuwd welke stappen we zetten en waar we de sector voor nodig hebben? In een reeks artikelen nemen we je hierin mee. Deze keer: de Milieukostenindicator (MKI), de Leidraad Toegankelijkheid en ontwikkelingen rondom duurzame wegverharding.
Waar werkte CROW de afgelopen maanden aan?
Milieukostenindicator: eenduidig en wettelijk
“Ook CROW werkt al langere tijd aan verduurzaming in de gww-sector. Zo zijn verschillende RAW-hoofdstukken herzien vanuit de invalshoek duurzaamheid. Momenteel werken we aan een mooie opdracht voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) voor de minimale milieuprestatie-eisen in de vorm van de Milieukostenindicator.”
De Milieukostenindicator (MKI) is een maatstaf die de totale milieu-impact van een product, materiaal of bouwwerk uitdrukt in één enkele schaduwprijs in euro's. Hoe lager de MKI-waarde, hoe duurzamer het product. Daarom wordt de MKI regelmatig gebruikt in aanbestedingen, al is dat op dit moment nog niet verplicht.
“Het ministerie van EZK wil in 2027 maximale MKI-waarden (ook wel plafondwaarde) voor beton en asfalt in de wet opnemen. Om invulling te geven aan die plafondwaarden zijn er in maart twee commissies met deskundigen gestart: voor beton en voor asfalt. Beiden hebben als doel om realistische, maar wel ambitieuze minimale milieuprestatie-eisen op te stellen. En dat wordt nog een hele uitdaging”, vertelt Pieter, die ook voorzitter van de stuurgroep is waar de commissies aan rapporteren.
“Aan de ene kant wil je de MKI zo scherp mogelijk stellen om flinke stappen te zetten. Aan de andere kant moet een aanzienlijk deel van de sector eraan kunnen voldoen, wil het effect hebben. Daarnaast zien we een behoefte aan duidelijkheid in de sector. Marktpartijen willen weten waar ze over enkele jaren aan moeten voldoen, zodat investeringen ook renderen."
"Een randvoorwaarde is daarom dat we langere tijd met dezelfde systematiek werken. Door een eenduidige, wettelijke MKI vast te stellen en die periodiek aan te scherpen, stimuleer je dat de sector blijft innoveren en verduurzamen.”
Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW)
“Een andere ontwikkeling zijn de positieve gesprekken die we voeren met Rijkswaterstaat over onze rol binnen het NPDW. Dit kwam in de vorige update al kort aan de orde en het is mooi om de progressie te zien. Het doel van het NPDW is om samen met de sector duurzame wegverharding de nieuwe norm te maken. Ook zij brengen overheden, bedrijven en kennisinstellingen samen om kennis te bundelen, processen te uniformeren en innovaties te versnellen. CROW fungeert als programmabureau.”
“We werken al een tijd samen om de transitie naar duurzame wegverharding te versnellen en te standaardiseren. Daarom koppelen we onze kennis- en ontwikkelagenda’s, zodat we de kracht van beide organisaties in de transitie aan elkaar verbinden en de ontwikkelde kennis kunnen borgen in onze richtlijnen, handreikingen en systematieken, zoals de RAW."
"Zo kan CROW die kennis doorontwikkelen en blijvend beschikbaar stellen aan de sector. Daarom is het belangrijk dat we goede afspraken maken met Rijkswaterstaat over de definitieve vorm van samenwerking.”
Intertraffic en Leidraad Toegankelijkheid
Begin maart was CROW aanwezig op Intertraffic Amsterdam, een tweejaarlijkse vakbeurs voor mobiliteitsprofessionals over hightech oplossingen zoals smart mobility. Naast dat CROW present was in het Connekt paviljoen en inhoudelijke bijdragen verzorgde, reikte Pieter als juryvoorzitter ook de Intertraffic Awards uit.
“Tussen de inzendingen zaten slimme hightech en AI-toepassingen, maar ook verrassend simpele oplossingen. Eén daarvan vond ik fantastisch: grote stickervellen met geleidelijnen, waarmee je tijdelijke omleidingen en werkzaamheden in de stad toegankelijk maakt voor mensen met een visuele beperking.”
“Toegankelijkheid in de openbare ruimte voor iedereen, ook voor mensen met een beperking, wordt nog te vaak vergeten. Om dit eerder bij ontwerpers en wegbeheerders op het netvlies te krijgen, heeft CROW de Leidraad Toegankelijkheid uitgebracht."
"Deze leidraad biedt praktische aanknopingspunten voor een toegankelijke buitenruimte, denk aan looproutes, bushaltes en trappen. Is de aantrede bijvoorbeeld te krap, dan wordt een trap al snel lastig te beklimmen door senioren. Met de verder vergrijzende samenleving is dit een aandachtspunt in het ontwerp.”
Wat viel op de afgelopen periode?
CROW werkt voor én met de sector aan onderwerpen waar vaak verschillende belangen spelen bij marktpartijen, overheden en belangenorganisaties. Dat maakt samenwerken wel eens lastig.
“Wat me op Intertraffic bijbleef uit de keynote van Isabelle Prohn van Brainport Bereikbaar, is dat we samenwerken soms onnodig ingewikkeld maken en belangrijke basisstappen overslaan. Mensen zoeken vaak meteen een oplossing of maken een visie voor de lange termijn, maar blijven daardoor hangen in vergezichten zonder tot echte resultaten te komen."
"Zij pleitte voor de ja-en-benadering: eerst luisteren en elkaar begrijpen om het juiste vertrekpunt te vinden voor een goede samenwerking, daarna in kleine stappen aan de slag gaan, leren van fouten en zo sneller concrete resultaten bereiken.”
“Ik vind dat een mooie benadering, ook voor onze sector, omdat ik het gevoel heb dat er vaak te snel naar het eigen belang wordt gekeken. Dat maakt samenwerken niet alleen ingewikkeld, maar uiteindelijk ook duur denk ik.”
Innovaties bouwmaterialen
Ook bij innovatieve mengsels en gerecyclede materiaalsoorten voor beton en asfalt spelen veel belangen, maar ook zorgen om bijvoorbeeld veiligheid. “Wat wij merken is dat deze discussies bij CROW in werkgroepen worden ‘uitgevochten’, terwijl die werkgroepen daar niet voor bedoeld zijn."
"Wat mij betreft moeten opdrachtgevers in de sector de komende maanden duidelijkheid geven: welke materialen kunnen worden gebruikt en welke risico’s accepteer je? Die helderheid hebben wij nodig om vervolgens een verantwoorde manier van werken met die materialen verder uit te werken. De opdrachtgevende partijen in de sector zijn nu aan zet.”
Wat kan de sector verwachten de komende tijd?
“We hebben net het Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte (NCBOR) in Delft gehad en de komende periode volgen meer congressen. Zo organiseren we op 16 april 2026 voor het eerst het Nationaal Gladheidbestrijdingscongres."
Vanaf dit jaar nemen wij de organisatie over van de Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD). Dat sluit goed aan bij ons kennis- en cursusaanbod rondom gladheidbestrijding.”
“Hoe eerder we kennis delen, ervaringen uitwisselen, integraal samenwerken en standaardiseren, hoe beter we als sector de renovatie- en vervangingsopgave aankunnen. Het is daarom goed om te zien dat die betrokkenheid er is, zoals tijdens de drukbezochte inspiratiemiddag van het Programma DOOR, waarbij dataharmonisatie centraal stond. We hebben een flinke ambitie voor de komende jaren en dat vraagt om commitment van de hele sector.”
NCBOR 2026 in de Oude Kerk in Delft.
Meer informatie
Onder Over CROW lees je alles over onze missie: samen werken aan een veilige, duurzame en toegankelijke fysieke leefomgeving. In onze corporate video vertelt Pieter Litjens samen met drie collega’s meer over CROW: wie zijn we, wat doen we en waarvoor doen we dat. Bekijk de infographic voor het verhaal van CROW in één oogopslag.
Delen via