Relatie tussen IMBOR en GWSW

Wat is eigenlijk het verschil tussen het IMBOR (Informatie Model Beheer Openbare Ruimte) van CROW en het GWSW (GegevensWoordenboek Stedelijk Water) van Stichting RIONED? Hoe vullen zij elkaar aan? Hoe gebruik je ze? En hoe schrijf je ze voor in aanbestedingen?

Wat zijn IMBOR en GWSW?

Het IMBOR definieert alle typen beheerobjecten (bv. boom, brug, verhardingsobject) die in de openbare ruimte kunnen voorkomen en hun vaste kenmerken die relevant zijn voor het beheer (bv. jaar van aanleg, materiaal, doorrijhoogte). De beheerobjecten en kenmerken in het IMBOR zijn systematisch geordend in vier lagen: er zijn 22 objecttypegroepen (bv. kunstwerken) die gezamenlijk meer dan 300 objecttypen bevatten (bv. brug). Per objecttype is een uitsplitsing gemaakt naar type (bv. beweegbare brug) en soms zelfs ook een type gedetailleerd (bv. basculebrug). Overheden en softwareleveranciers van beheerpakketten kunnen het IMBOR gebruiken als bron voor de namen van objecten en de lijst met kenmerken bij elk object, zodat alle beheerpakketten uniforme begrippen gebruiken. Het datamodel voor de software is nog wel vrij in te richten.

Het GWSW beperkt zich tot het stedelijk water (de riolering). Het GWSW definieert, net als het IMBOR, de objecten en hun vaste kenmerken. Het GWSW heeft echter een verder uitgewerkte datastructuur (een ontologie) waarin de onderlinge relaties tussen de objecten onderling en hun kenmerken expliciet zijn beschreven. Belangrijke elementen van deze datastructuur zijn de taxonomie (soortenboom) en meronomie (samenstellingsboom). Daarnaast bevat het GWSW, naast de vaste kenmerken van de objecten, zo veel mogelijk ook meer gedetailleerde en andersoortige informatie die van belang is voor het beheer zoals bijvoorbeeld inspectiegegevens, mogelijke maatregelen, activiteiten en prestatiesscores. Tevens beschrijft het GWSW in welke digitale vormen  de informatie over de rioleringsobjecten wordt uitgewisseld. Voor overheden en softwareleveranciers die het GWSW gebruiken, liggen het datamodel voor hun software en het uitwisselmodel voor de overdracht van gegevens geheel vast.

Toepassing IMBOR en GWSW

Het IMBOR wordt door CROW op dit moment, februari 2020, beschikbaar gesteld als Microsoft Access database die vanuit een CROW-kennismodule is te downloaden. Overheden en softwareleveranciers van beheerpakketten kunnen de tabellen in deze Access-database kopiëren om in hun databases de uniforme begrippen uit IMBOR te gebruiken. Deze databases hebben dan dus ‘IMBOR inside’. Rond het IMBOR is nog geen uitwisselformaat bepaald. Het is wel mogelijk IMBOR-gegevens uit te wisselen met IMGeo-gegevens (zie ‘Praktijkrichtlijn Uitwisseling IMBOR-classificatie in het Geo-BOR berichtenverkeer’).

Het GWSW wordt door Stichting RIONED beschikbaar gesteld als Linked Data in de vorm van een OTL (Object Type Library), waarmee de onderlinge relaties en kwaliteitseisen van de gegevens en de minimale datasets voor toepassingen expliciet worden beschreven (wat met een Access-database niet kan). Softwareleveranciers van beheerpakketten hoeven deze OTL niet in te lezen in hun eigen database, maar koppelen hun eigen database (via een ‘mapping’) aan de GWSW-ontologie.

Beheerpakketten die data kunnen uitwisselen conform het GWSW, leveren datasets op die eenduidig uitgewisseld kunnen worden, én toepassingsonafhankelijk in de ‘cloud’ geplaatst, los van applicaties. Zo ontstaan datasets die niet gekopieerd, maar op één centrale plek, bij de bron, ontsloten worden voor meervoudig gebruik. Stichting RIONED biedt nu al een aantal services op hun GWSW-server, zoals de  mogelijkheid om datasets te valideren, inspectiedata in te lezen (in XML-vorm), rioleringsmodellen te maken (in CSV-vorm) en GIS-analyses en -presentaties te maken.

Toekomst IMBOR en GWSW

De wijze waarop Stichting RIONED het GWSW aanbiedt als ontologie in Linked Data is toekomstgericht want het werkt met de nieuwste datatechnieken volgens de uitgangspunten van Common Ground zoals de VNG die neerzet voor het toekomstige informatielandschap van overheden: geen data kopiëren, maar op 1 centrale plek bewaren en ontsluiten, los van de applicaties. Wat nog wel zal veranderen is dat de databases uit beheerpakketten niet via een ‘mapping’ zijn te vertalen naar het GWSW, maar dat deze rechtstreeks zijn gekoppeld aan de GWSW-ontologie. Het is dan niet meer nodig om een kopie van de database op te slaan op de GWSW-server, want het beheerpakket kan dan rechtstreeks inspectiedata, maatregel- en planningsdata en GIS-data inlezen en combineren met de vaste kenmerken van systemen en objecten. 

CROW zal waarschijnlijk dezelfde lijn kiezen en het IMBOR in de vorm van linked data gaan aanbieden op het CROW-dataplatform. In 2020 verschijnt de eerste Linked Data-versie van het IMBOR. De IMBOR-ontologie kan gecombineerd worden met de GWSW-ontologie, zodat de objecten uit GWSW niet meer in het IMBOR gekopieerd hoeven te worden.


De visie op de verdere toekomst, ook vanuit Common Ground, is dat data en applicaties van elkaar worden gescheiden. Overheden zullen dan een (eigen of centrale) dataopslag hebben die is gestructureerd conform het IMBOR en GWSW, waarop de beheerpakketten als losse applicaties kunnen draaien en waarbij datasets geraadpleegd en uitgewisseld worden conform IMBOR en GWSW-uitwisselformaten.

Voorschrijven IMBOR en GWSW

Als beheerders van de openbare ruimte met het IMBOR en het GWSW willen werken, dan zullen zij ervoor moeten zorgen dat hun beheerpakket aan bepaalde eisen voldoet. Bij de selectie van leveranciers voor beheerpakketten zouden op dit moment de volgende eisen gesteld kunnen worden:

  • De database in het beheerpakket moet ‘IMBOR inside’ hebben, zodat alle vaste informatie over de objecten in de openbare ruimte is te relateren aan IMBOR.
  • Het beheerpakket moet data kunnen uitwisselen in GWSW-formaat (het OroX, in RDF), en de database in het beheerpakket moet ‘gemapped’ worden met GWSW-Basis, zodat alle informatie voor het beheer van stedelijk water is te relateren aan en uit te wisselen conform het GWSW. Rekensoftware zal conform GWSW.HydX moeten kunnen uitwisselen, en inspectie- en reinigingsoftware conform GWSW.RibX.

In de toekomst, als IMBOR door CROW ook in de vorm van een ontologie wordt aangeboden en als er beheerpakketten in de markt zijn die rechtstreeks aan de ontologiën voor GWSW en IMBOR zijn gekoppeld, zouden de volgende eisen gesteld kunnen worden:

  • De database in het beheerpakket moet gekoppeld zijn aan de ontologiën voor GWSW en IMBOR en uitwisselen conform de daarin gespecificeerde formaten.

Terug naar 'IMBOR'
Submenu openen

Relatie tussen IMBOR en GWSW

Scroll naar boven