CROW Academie: Alle cursussen gaan zo veel mogelijk online door. Meer informatie

Terugblik op derde MaaS Kenniscafé: samen afspraken maken of regelgeving?

01-02-2021

Welke rol pakt de overheid in het kader van Mobility as a Service (MaaS)? Welke afspraken moeten we met elkaar maken? En hoe wordt de 'governance' opgepakt in andere landen? Over die thema’s lieten deelnemers uit verschillende sectoren hun licht schijnen tijdens het derde MaaS Kenniscafé op 26 januari.

Vanuit het gloednieuwe congrescentrum in Rotterdam Ahoy ontvangt gespreksleider Ananda Groag de gasten. Uiteraard met voldoende afstand. Eric Mink (ministerie IenW) en Geiske Bouma (TNO) nemen plaats aan tafel. Freek Bos (Rover) en Tom Geerts (Departement Mobiliteit en Openbare Werken Vlaanderen) zijn via Zoom aanwezig. Door middel van zes pollvragen worden de virtuele aanwezigen (marktpartijen, overheden, mensen van kennisinstellingen) bij de discussies betrokken.
 
Rollen en verantwoordelijkheden
Wat is governance eigenlijk? "Een definitie van rollen en verantwoordelijkheden binnen het MaaS-ecosysteem", laat de meerderheid van de aanwezigen via de poll weten. "Governance is noodzakelijk, maar ook lastig als je met veel partijen aan een innovatie werkt", stelt Mink.
"MaaS staat voor het verschuiven van nadruk op vervoersoplossingen naar nadruk op de wens van de reiziger. Je redeneert vanuit data. Daarvoor zijn afspraken nodig. En als de pilots over 2 jaar aflopen, zijn er regels nodig voor de periode erna. Daarom is het belangrijk dat we het vanaf nu concreet over de governance hebben." 
Op de vraag wat de overheid nodig heeft van de markt, antwoordt Mink: "Openheid. Wees open over wat je wel en niet ziet zitten. Dan komen we tot oplossingen waar iedereen iets aan heeft."
 
Onderzoek TNO
Geiske Bouma deed met TNO onderzoek naar hoe de governance van MaaS in andere landen is ingevuld. Dat onderzoek is gedaan in Nederland, Oostenrijk, Finland, Frankrijk (Île-de-France), de Verenigde Staten (LA) en Singapore. De rollen van overheids- en private partijen verschillen per land. Ook of MaaS zich richt op individuele modaliteiten of op het hele mobiliteitssysteem. Oostenrijk, LA en Singapore richten zich vooral op afzonderlijke vervoermiddelen, terwijl Finland, Île-de-France en Nederland de nadruk leggen op integratie. In Finland, LA en Singapore hebben de private partijen de leiding en is de regelgeving in handen van publieke partijen. Terwijl Île-de-France en Nederland inzetten op publiek-private samenwerking met een coördinerende rol voor publieke partijen.
Benieuwd naar het hele onderzoek van TNO? Dat vind je hier.
 
Vlaamse schrijfgroepen
Ook in Vlaanderen is sprake van een publiek-private samenwerking. Tom Geerts vertelt dat de afspraken rondom MaaS dit jaar worden vormgegeven in schrijfgroepen. Als input hiervoor is Vlaanderen de dialoog aangegaan met stakeholders van verschillende mobiliteitsthema’s. "We moeten draagvlak creëren én tempo maken. Dat bijt elkaar soms en is een uitdaging. In april verwachten we ons dynamische verhaal richting de toekomst te kunnen presenteren."
 
Rondetafel
Het Kenniscafé eindigt met een rondetafelgesprek. Freek Bos van Rover trapt af: "MaaS moet zich richten op de reiziger die nu nog niet in het MaaS-ecosysteem zit. Wat heeft de reiziger bij het tankstation naast de A2 nodig om duurzaam te gaan reizen? Dat is de vraag waarop je antwoord wil." Een belangrijke rol ziet Bos dan ook voor de ov-aanbieders. "Zij weten heel goed wat hun bestaande klanten willen en moeten nu bedenken hoe ze de niet-ov-reizigers aan zich binden."
Ticketbeschikbaarheid en transparantie zijn essentieel, stelt Mink. "Data zijn van de reiziger, de consument. Dat is het principe van AVG/GDPR. Maar je hebt die data wel nodig." De overheid moet meer als regisseur optreden, vindt Bos, net als 52% van de stemmers in de poll. "Ik heb er zin in!", antwoord Mink veelzeggend. Bouma: "Je moet bij elkaar ophalen waar behoefte aan is. Dat is cruciaal: de dialoog blijven aangaan, is de basis voor een sterke publiek-private samenwerking."
 
MaaS-eilandjes voorkomen
Op de vraag van een van de toehoorders hoe te voorkomen dat op Europees niveau allerlei kleine MaaS-eilandjes ontstaan, is het antwoord van de discussie-deelnemers duidelijk. "Samenwerken. Gemeenschappelijke doelen bereiken", zegt Bouma. "En het gaat over het internationaal toepassen van standaarden", vult Mink aan. "Over de beschikbaarheid van data. Zodat de privacy van de reiziger overal hetzelfde geregeld is." Bos: "Maar we moeten niet doorschieten in het voorschrijven hoe iets móet gebeuren. Kijk naar wat je wil bereiken."
Ananda dankt na deze wijze woorden alle deelnemers aan het Kenniscafé, zowel aan tafel als virtueel, in binnen- en buitenland. "Laten we elkaar nog eens terugzien in een MaaS Kenniscafé om te horen hoe het er met de governance voor staat!"
 
Uitslagen polls
• Vertrouwen en Toegang tot elkaars diensten scoorden hoog, bij de vraag wat nodig is om tot een goed werkend MaaS-systeem te komen. Dat 33% stemde op ‘een combinatie van bovenstaande’ duidt erop dat ook data, geld, heldere afspraken, gelijkheid van de partijen en een gemeenschappelijk doel een grote rol spelen.
• Voor alle partijen – zeker op langere termijn - is volgens de deelnemers winst te behalen in het MaaS-ecosysteem.
• 62% vindt het belangrijk om vanuit MaaS vooral te sturen op het faciliteren van reizigers in hun mobiliteitsbehoefte.
• Iets meer dan de helft vindt dat de overheid meer als regisseur moet optreden (52%). 18% vindt dat de overheid dit al doet.
• Governance is prima, maar de reiziger staat centraal. Deze pollvraag resulteert in de conclusie dat het inderdaad om de reiziger draait, maar er zéker moet worden geregeld hoe er wordt samengewerkt en wie wat doet.

Het derde MaaS Kenniscafé was georganiseerd door het ministerie van IenW. Bekijk ook het verslag van het eerste en tweede MaaS Kenniscafé, georganiseerd door respectievelijk CROW en KNV.

Scroll naar boven