Motoren, wat moet je ermee?

28-10-2013

Op 1 januari van dit jaar waren er (maar liefst) 653.245 motoren in Nederland. Dit is een aantal om rekening mee te houden bij het ontwerp van wegen. Maar is dit eigenlijk wel zo makkelijk?

Wat mag verwacht worden van de rijvaardigheid van motorrijders?

Een lastig punt is rijvaardigheid. Iedere motorrijder is als het goed is in het bezit van een rijbewijs en heeft dus (ooit) over een bepaald niveau van rijvaardigheid beschikt. Zelf heb ik niet lang geleden mijn motorrijbewijs gehaald en rijd ik regelmatig. Bovendien vind ik, net als iedere gezonde jongeman, sowieso dat het met mijn rijvaardigheid wel snor zit.
 
Maar geldt dit voor alle motorrijders? Hoe zit het met motorrijders die slechts een paar keer per jaar hun trotse bezit uit de schuur halen? En hoe zit het met senioren die wellicht net iets minder soepel zijn? Kortom, wat mag een wegontwerper of -beheerder verwachten van de rijvaardigheid van een motorrijder? Is die beter, gelijk, of misschien wel slechter dan het niveau dat nodig is voor het behalen van het rijbewijs?
 
Motorrijders rijden gemiddeld (slechts) 3.700 kilometer per jaar. In die wetenschap maakt Arjan Everink, Hoofd afdeling Verkeer en Rijopleidingen KNMV, de vergelijking met skiën: “De meeste mensen die skiën, doen dit één week per jaar. In deze week kun je flink genieten van je hobby, maar geen heel goede skiër worden. Van belang is dat je je hiervan bewust bent en je gedrag eraan aanpast.”

motorrijder

 

Lokt veilig wegontwerp risicovol gedrag uit?

Een ander lastig punt is de relatie tussen ontwerp en gedrag. Iedere ontwerper zal een weg zo veilig mogelijk ontwerpen. Hier zit echter een keerzijde aan. Een veilig wegontwerp kan uitnodigen tot meer risicovol gedrag (bijvoorbeeld harder rijden). Maak je van de weg een circuit, dan lok je racen uit. Grote vraag is dan ook waar de balans ligt tussen een veilig ontwerp en een ontwerp dat uitnodigt om meer risico te nemen.
 
Lex Blok, Verkeerskundige bij de Provincie Gelderland (zelf fervent motorrijder) hanteert de volgende vuistregel: “Een wegbeheerder heeft ervoor te zorgen dat er in het wegontwerp geen onverwachte elementen zitten of dat het ontwerp onverwachte situaties veroorzaakt. Een motorrijder heeft ervoor te zorgen dat hij zelf alert is op gevaarlijke situaties. Er ligt dus ook een grote verantwoordelijkheid bij motorrijders zelf.”
 
De verantwoordelijkheid van motorrijders en andere bestuurders wordt geïllustreerd door ongevalscijfers. Ongeveer 90% van alle ongevallen met motorfietsen wordt veroorzaakt door menselijke fouten (van motorrijders en andere bestuurders).
 

CROW

Afgezien van de twee genoemde punten over rijvaardigheid en risico is er met motoren goed rekening te houden bij het ontwerp van wegen. CROW heeft onlangs een project over motoren en wegontwerp afgerond, waarmee we invulling geven aan een maatregel uit het Actieplan verbetering verkeersveiligheid motorrijders van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.
 
Het project heeft uiteindelijk geleid tot diverse aanvullingen in de twee standaardwerken op het gebied van wegontwerp:  
Voorbeelden zijn aanvullende kennis over:
  • mogelijke aansprakelijkheid van wegbeheerders bij ongevallen
  • toepassing en het onderhoud van markering
  • inrichting van bermen en het plaatsen van wegkantmeubilair
  • het verloop in boogstralen
  • de toepassing van motorvriendelijke geleiderail
 
Rijvaardigheid en risico bleken tijdens de werkgroepvergaderingen onderwerpen waar wij niet over uitgepraat raakten.
 
Ik ben dan ook benieuwd naar uw mening, die ons wellicht helpt om in de toekomst nog betere richtlijnen op te stellen!
 
Koen Bekking
Consulent Verkeer & Vervoer






Reacties

pim
Je hebt gelijk dat motorrijders niet allen even geoefend zijn. Ik had er nooit zo over nagedacht, maar het klopt zeker dat die lui die alleen sporadisch rijden dingen weer kunnen verleren. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor autorijders. http://www.bisschop-motoren.nl/motoren
7-5-2018 10:11:44

pim
Je hebt gelijk dat motorrijders niet allen even geoefend zijn. Ik had er nooit zo over nagedacht, maar het klopt zeker dat die lui die alleen sporadisch rijden dingen weer kunnen verleren. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor autorijders. http://www.bisschop-motoren.nl/motoren
7-5-2018 10:11:43

pim
Je hebt gelijk dat motorrijders niet allen even geoefend zijn. Ik had er nooit zo over nagedacht, maar het klopt zeker dat die lui die alleen sporadisch rijden dingen weer kunnen verleren. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor autorijders. http://www.bisschop-motoren.nl/motoren
7-5-2018 10:11:34

Arjan Everink, KNMV
Allen,

Wat mij betreft spreken jullie allemaal wijze woorden. Ik vertel niks nieuws als we het over de drie factoren mens, voertuig en omgeving hebben die van invloed zijn op een ongeval. Super dat we ons in de werkgroep samen hebben kunnen richten op de factor omgeving. Hoe meer we deze factor richting de 0% kunnen brengen hoe vrolijker ik wordt. Als KNMV richten we ons in de motorcursussen voornamelijk op de factor mens! Conclusie: samen doen we dus heel veel in het belang van alle motorrijders. Wat een prachtig en handig voertuig toch? Voor mij in ieder geval een dikke JA!
11-11-2013 10:59:52

Koen Bekking
De toepassing van motorvriendelijke geleiderail brengt natuurlijk kosten met zich mee. Motorvriendelijke geleiderail wordt dan ook niet overal toegepast, maar alleen daar waar dat het hardst nodig is.

Rijkswaterstaat hanteert voor de toepassing van motorvriendelijke geleiderail langs autosnelwegen een beslisboom, die tot stand is gekomen in samenwerking met de KNMV en MAG. Grof gezegd komt het erop neer dat motorvriendelijke geleiderail toegepast dient te worden op risicovolle plaatsen: langs gebogen wegvakken, zoals Auke ook aangeeft.

In het digitale Handboek Wegontwerp (en de aankomende gedrukte versie) wordt ook meerdere malen gewezen op het toepassen van motorvriendelijke geleiderail op risicovolle plaatsen langs stroomwegen (100 km/h) en gebiedsontsluitingswegen (80 km/h). De beslisboom van Rijkswaterstaat is daar als bijlage aan toegevoegd.
4-11-2013 14:52:57

Dirk
Dag Auke.

Ik wil toch graag even reageren op jouw laatste zin. Ik hoop dat je dat positief bedoeld. M.i. wegen de kosten van het aanbrengen van een motorvriendelijke onderplank niet op tegen de maatschappelijke kosten van een ongeval, waarbij de bestuurder gewond raakt. Denk aan ziekenhuisopname, revalidatie etc.
3-11-2013 10:25:23

Auke
Lijkt me een lastige klus voor de ontwerper om met iedereen rekening te houden. Typische dingen waar ik op de motor last van heb, maar de autorijder waarschijnlijk in het voordeel zijn, zijn de locatie van putdeksels in bochten en rotondes, de teerstrip in het midden van een rijbaan die rijstroken 'lijmt' en vlakken en randen op rotondes die moeten voorkomen dat vrachtwagens de bocht afsnijden.

De lente is het meest opmerkelijke seizoen, waarin de doorrijders en zomerrijders elkaar weer voor het eerst treffen. Ook automobilisten moeten duidelijk weer wennen aan motorrijders, wat in files gelijk merkbaar is omdat men zonder knipperen de auto van de ene baan naar de andere baan smijt.

Bochten blijven overigens het leukste en gevaarlijkste wegdeel voor de motorrijder. Sneeuw en bladeren maken de kans op een glijder in herfst en winter aannemelijk als het rijgedrag niet wordt aangepast. Een goede vangrail, dubbel, kan daarin ook het verschil maken tussen leven en dood. Een dure investering in een kleine groep gebruikers..
1-11-2013 10:27:07

Dirk de Jong. MAG
Eens met wat Arjen en Lex opmerken.
De wegbeheerder heeft de plicht/zorg dat IEDERE weggebruiker veilig van een weg gebruik kan maken. Dat er soms een compromis in het wegontwerp gezocht moet worden is overduidelijk. Hierdoor ontstaat bij de motorrijder in het bijzonder, dat de situatie voor wat hem betreft gevaarlijk is. Voor een motorrijder een gegeven om dubbel alert te zijn op automobilisten. Het punt bij de meerderheid van de motorrijders is, dat zij hun (rij)vaardigheden niet iedere dag kunnen uitoefenen om zeer uiteenlopende redenen.
Aan de ander kant is het zo, dat de automobilist het fenomeen motorrijder niet continu op zijn netvlies heeft staan, simpelweg omdat de motorrijder veel minder voorkomt in het verkeer.
31-10-2013 15:03:22

Abonneer
 Security code
Scroll naar boven