Wat leren we van 1100 km op een speed-pedelec?

15-11-2018

Mark en RobertIn Nederland is de speed-pedelec al jaren een discussie onder wegbeheerders, belangenverenigingen en brancheorganisaties: hebben we te maken met een gevaar op de weg, of gaat de speed-pedelec de mobiliteit een stuk schoner, comfortabel en duurzamer maken?

Om zelf een goed beeld te kunnen vormen over de kansen/bedreigingen en mee te kunnen doen in de discussie over de plek op de weg van de speed-pedelec, hebben we (Mark van Gurp en Robert Hulshof van CROW) enkele weken op een speed-pedelec gereden. Met dank aan Accell Group reden wij gedurende enkele weken rond op een HaiBike om ervaring op te doen.

Een tweede doel van deze proefperiode was dat we ook benieuwd waren in hoeverre de speed-pedelec een alternatief kan zijn voor onze eigen dagelijkse woon-werkritten. Wij maken normaal gesproken de ritten van huis (resp. Vaassen, Harderwijk) naar CROW-hoofdkantoor te Ede hoofdzakelijk met de auto en de enkele ritten duren ca. 50 minuten. Van files is gelukkig weinig sprake.

De feiten van de proefperiode op een rij

  • Type speed-pedelec: een HaiBike SDURO en een HaiBike XDURO, beide met een 500 Watt motor
  • Woon-werkafstand van 42 km (Mark) en 47,5* km (Robert) enkele reis
  • Periode van de proef: september/oktober 2018
  • Totale afgelegde afstand gedurende de proef: 1100 km
  • Gemiddelde snelheid over alle ritten: 30,7 km/h
  • Weersomstandigheden: er is alleen bij droog weer gereden

* De kortste afstand volgens de Fietsersbond-pedelec-planner was 43 km, maar Robert verkoos vanaf dag 2 de ‘makkelijk doorfietsen route’ die langer was (reden: minder oponthoud en minder druk)

 De positieve ervaringen

  • Speed pedelecElke rit toverde een glimlach op het gezicht: heerlijk om te bewegen in de open lucht en om tijdens de woon-werk-reis je beweging te pakken;
  • Heel prettig om te ervaren dat je de 45km/h niet vanzelf bereikt, maar hier echt moeite voor moet doen. Daardoor heb je het gevoel dat je de speed-pedelec goed kan beheersen;
  • Wat enorm goed is bevallen, zijn de remmen. We hadden vooraf al voorzichtig de aanname gedaan dat we bij plotselinge remacties, we over de kop zouden gaan, maar daar was helemaal geen sprake van.
  • Hoewel we het fietsen op de rijbaan tussen het gemotoriseerde verkeer niet erg prettig vonden (je voelt je kwetsbaar), hebben we geen enkele nare ervaring gehad;
  • Als je in de vroege uurtjes vertrekt, en er weinig overig verkeer op de wegen en fiets-/bromfietspaden te vinden is dan heb je bij uitstek het meeste plezier van de speed-pedelec;
  • Het autoverkeer houdt over het algemeen erg goed rekening met de snelle biker (geregeld kregen we voorrang van het autoverkeer terwijl we dat formeel niet hadden);

De aandachtspunten

  • Bij grote drukte op het fiets-/bromfietspad of op de rijbaan, is het wel ‘stressfietsen’: je moet continu scherp blijven op de omgeving en je eigen gedrag;
  • In het donker, zonder openbare verlichting, over de Veluwe rijden is geen pretje: hoge snelheden zijn dan niet aan te raden;
  • Andere fietsers hebben vaak moeite om in te schatten met welke snelheid je nadert of inhaalt, met schrikreacties tot gevolg;
  • Een koerssnelheid van 40 km/h + aanhouden vergt een inspanning die niet kilometerslang is vol te houden;
  • Rijden op tweerichtings-fiets-/bromfietspaden langs wegen met veel uitritten is niet fijn: je bent voortdurend aan het anticiperen op kruisend verkeer vanuit de uitritten (minderen van snelheid en verder van de rand van het pad rijden);
  • In de spits heb je binnen de bebouwde kom weinig voordeel van een speed-pedelec ten opzichte van een gewone of elektrische fiets: te druk en teveel oponthoud op kruispunten.
  • Op hoge snelheid heb je veel last van windgeruis en hoor je het overige verkeer pas laat aankomen (met soms een schrikreactie tot gevolg)

Conclusies t.a.v. een alternatief voor de woon-werk-ritten

Om te beginnen met de vraag of we de speed-pedelec zien als goed alternatief voor de dagelijkse autorit? Allebei zijn we van mening dat de afstand die we dagelijks moeten afleggen te groot is. Het betekent namelijk dat we zo’n 3 uur onderweg zijn en daarbij nog ca. een half uur moeten optellen voor het omkleden/opfrissen voordat we daadwerkelijk aan het werk kunnen. Een dagje in de week op de speed-pedelec zien we wel zitten, maar dan is het nog de vraag of dat opweegt tegen de hoge aanschafkosten…

De hamvraag: wat is de beste plek op de weg?

Tsja, als de vraag zo simpel was te beantwoorden door zelf enige ervaring op te doen, dan was de discussie waarschijnlijk al eerder beslecht. Dus helaas, ook wij hebben het Ei van Columbus niet op de Veluwe gevonden. Het was in ieder geval wel fijn om zelf te kunnen bevestigen dat dé ideale plek op de weg niet bestaat.

Buiten de bebouwde kom was het voor ons helder: rijden op de bromfietspaden verdient absoluut de voorkeur boven de 80 km/u-wegen. Aandachtspunt blijft wel de wegen waar sprake is van vele uitritten. Volgens de basiskenmerken zien we ze liever niet aan gebiedsontsluitingswegen, maar de praktijk is anders.

Binnen de bebouwde kom was het op de rijbaan over het algemeen goed te doen. De keren dat het minder prettig werd, was bij lange afstanden en/of drukte op de weg. En dan was het niet zozeer altijd de menging met het gemotoriseerde verkeer dat het onprettig maakte, maar vooral ook het oponthoud bij kruispunten. Zou het voor die keren een oplossing geweest zijn om gebruik te mogen maken van de verplichte fietspaden?

Op een aantal plekken binnen de kom kwamen we ook fiets-/bromfietspaden tegen. Ook hier was het vaak druk op het fietspad (vaak scholieren) en veel zijwegen, waardoor snelheid matigen een vereiste is. Je zou kunnen zeggen dat het alleen prettig is op het fietspad als je je als een gewone fietser gedraagt. Zou een maximum snelheid op het fietspad soelaas bieden?

Hoe nu verder?

Inmiddels hebben we de speed-pedelecs weer ingeleverd en kijken we terug op een leuke ervaring. Deze ervaring nemen we mee in onze rugzak en is zeer waardevol voor de toekomst waarin we als CROW’ers nog veel te maken zullen krijgen met projecten rondom de speed-pedelec.

We zijn als CROW door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gevraagd om concreet voor de speed-pedelec te verkennen wat mogelijke scenario’s zijn voor de plek op de weg van de speed-pedelec. Hiermee zijn we in het voorjaar 2018 al begonnen. De verkenning heeft met name als doel om in de discussie over de plek op de weg enige structuur aan te brengen en deze vooral ook samen te voeren met de vakwereld. En ondanks alle onzekerheden en kennisvragen zijn deze scenario’s voor wat betreft de plek op de weg verder uitgewerkt met behulp van een kwalitatieve meetlat, met daarop de relevante aspecten (o.a. verkeersveiligheid). Eind 2018 wordt de verkennende notitie verwacht. Onze ervaringen zijn daarin nu nog niet meegenomen, maar in 2019 zullen onze ervaringen ongetwijfeld ook goed van pas komen in vervolgactiviteiten rond de toekomst van de speed-pedelec.

Bekijk ook de themapagina over fietsveiligheid bij CROW.

Reacties

Jaap Bij de Vaate
met belangstelling bovenstaande ervaringen gelezen. Ik rij sinds 2014 op Riese & Muller 3 a 4 dagen per week in Overijssel een afstand van 24 km naar Hengelo. ik moet wel erg de wind mee hebben om de 40 km/uur te halen. De heen reis naar Hengelo doe ik 'smorgens tussen 6 en 7 uur, in krap 45 minuten. Ik heb geen speciale fietskleding, maar ik kleed me wel altijd om, omdat je toch wel een inspanning moet leveren en bezweet wordt. Het is een heerlijke ontspanning, ook naar huis. In de middag moet ik altijd veel meer rekening houden met andere weggebruikers, zoals scholieren die met 3 naast elkaar fietsen, of oudere mensen die linksaf slaan zonder te kijken (op de rijweg). Maar als snelle rijder heb je zelf de verantwoordelijkheid om daarop te anticiperen. Jijzelf weet dat je enorm hard gaat; die anderen weten dat niet. Ik heb er wel een bel op gemonteerd, want die zat er oorspronkelijk niet op. Op een stuk weg binnen de bebouwde kom moet ik verplicht op de rijweg (max 50 km/uur), maar daar wordt meestal veel te hard gereden en auto's kunnen een fietser daar niet inhalen (afgescheiden rijbanen); ik ga daar altijd op het bredere fietspad (2 richting verkeer) en let zelf op de fietsers. Ergens anders ga ik juist wel op de rijbaan waar het verplicht is. Dat is een klein stukje. Maar heel herkenbaar dat auto bestuurders je proberen in te halen of gebaren maken, dat zij vinden dat ik daar niet hoor.
Ik vind het gevaarlijk dat fietsers tussen de auto's moeten rijden. Je bent toch tamelijk kwetsbaar en andere weggebruikers begrijpen het meestal niet. Zoals bijv kinderen die op het fietspad fietsen; zij zien ineens een fietser op de rijbaan...dat willen zij ook wel eens? Aan de voorkant kan niemand zien dat je een HS fietser bent. Overigens, de opmerking over koplampen aan: zulke sterke lampen kunnen te tegenliggers aardig verblinden; ik vind dat niet fijn als ik een andere e-biker tegenkom met zo'n schijnwerper.
Maar ik zou de vrijheid van het fietsen naar en uit het werk niet graag willen missen; het geeft je een relax moment. ik ben 2x per dag buiten, 1,5 uur totaal. Ik hoef niet met de auto en ben misschien 10 minuten langer onderweg.
6-6-2019 21:49:52

Fokke
Mooi stukje en fijn om deze ervaring mee te nemen. Ik ben benieuwd hoe Crow staat tegenover andere situaties, die niet per se aan de crow richtlijnen voldoen. In de noordelijke provincies en vast ook elders zijn behoordelijk wat 60 km wegen met soms fiets en soms bromfietspaden. Dan ben je dus verplicht om met kou tegenwind of mistig weer tussen auto’s te rijden die vaak boven de 60 km per uur. Dit is een onderbelicht punt omdat ik vrijwel altijd lees over op de rijbaan binnen de bebouwde kom. Daarnaast heb je ook situaties van 50 km per uur met 4 baans wegen.
26-11-2018 20:34:10

Marijke
Goed dat jullie het zelf zijn gaan proberen. Ik onderschrijf wat een andere hierboven ook schrijft: afstanden tot ca. 30 km zijn goed te doen. Ik zelf fiets Hilversum - Amsterdam en ben meestal een kleine 55 min onderweg. Ik ben klein, vrouw en niet mega sterk maar kan op mijn klever b 45 wel richting 45 onder rustige omstandigheden. Meestal is mijn gemiddelde snelheid per rit zo'n 33 a 34 om bij beweging (dus stops voor stoplichten e.d. niet meegerekend). Ik ben het eens met de opmerkingen over ook meewegen wat gezonder is qua plek op de weg. Tussen het auto- en vrachtverkeer in de stad hap ik heel wat ongezonde lucht naar binnen, wat mee schade schijnt aan te kunnen brengen als je inspanning levert omdat je dieper inademt. De vervelendste stukken van mijn rit zijn in stedelijke omgeving. Zowel in Hilversum als Amsterdam reageert er regelmatig iemand in een auto, vrachtwagen of busje vervelend naar me. Toeteren,weg wapperen, afsnijden, opjagen.....men snapt t niet, kent t niet of is sowieso geen heel sociale rijder. Ik snap niet dat de overheid allerlei campagne materiaal heeft laten ontwikkelen, maar dit aan anderen overlaat om het te gebruiken omdat ze naar eigen zeggen niet weten waar de doelgroep zit voor wie de boodschap bedoeld is en dat ze het aan wegbeheerders over laten het materiaal in te zetten. Ik ken het materiaal, maar heb er nog nooit iets van gebruikt zien worden. Een deel van het onbegrip bij medeweggebruikers kun je denk ik al wegnemen door uit te leggen wat het apparaat is en wel of niet kan. Meestal is het stuk weg waarop je de rijbaan op moet niet mega lang maar komt er weer een stuk brom/fietspad aan of moet je sowieso links of rechts en kan het overige wegverkeer weer zonder achter je te moeten blijven hangen weer verder. Ik merk zelf dat ik het op de rijbaan in het donker enger vind dan als het nog licht is. In het donker voelt het heftiger als automobilisten je opjagen of van de weg afdrukken. Hoe dan ook: ik denk dat de sp voor meer mensen een uitkomst is en hoop dat met meer bekendheid men er wat vriendelijker mee op zal gaan of dat er meer fietspaden komen waar je ook welkom bent.
24-11-2018 10:08:25

Henk Pieterse
Speed pedelec die max 45 kan met al die luchtweerstand is gewoon niet handig. En vervelend bij regen (achtig weer) Neem dan een Velomobiel. Al dan niet met E-assist. Dan heb je a de mogelijkheid om wel de max snelheid van 50 te kunnen rijden (geen problemen met auto's/irritatie) b de keuze van rijbaan of fietspad en c een slechtweer voorziening.
23-11-2018 19:49:58

Steven van der Lelie
Als SP'er in Gelderland met 2 jaar en 20.000km ervaring lees ik jullie bijdrage met interesse. Zelf ervaren is het best voor neutrale beeldvorming. Ik mis het gezondheidsaspect. Hiermee bedoel ik niet alleen meer beweging maar ook het verschil van blootstelling aan luchtverontreiniging op de rijbaan en het fietspad. Dit verschil is aanzienlijk blijkt uit verschillend Commuter and Airpollution onderzoek.
Koplampen met een hoge lichtopbrengst zijn bij geselecteerde merken standaard en anders OEM prima te plaatsen. Wat jammer is is dat beide auteurs niet aangeven welke reistijdinvestering ze acceptabel vinden voor woonwerk Speed Pedelec ritten als alternatief voor de auto. Op Forums zijn gebruikers met langere afstanden en reistijd die geen enkel bezwaar tegen dagelijks ritten hebben. Gemiddeld is 30km. voor de meeste SP'ers een acceptabele afstand en reistijd. Ik mis juist bij Gelderse CROW'ers de link naar het Gelderse onderzoek van de Provincie waarin 35 SP'ers een week gevolgd zijn. Cruisend over de Veluwe zijn er weinig rijbaan conflicten te verwachten terwijl juist in de steden en 60km wegen regelmatig confrontaties zijn waarbij asogedrag van automobilisten niet geschuwd wordt. Beelden en ervaringen zijn er genoeg van snijden, intimideren, achtervolgen, onnodig toeteren etc.
Tip: het lijkt me zinvol om congestiemijders ervaring op de SP te laten opdoen.
19-11-2018 15:08:56

Mark
Het type speedpedelec is erg bepalend voor de gemiddelde snelheid die je kan aanhouden. Ikzelf rijd een Stromer, gemiddelde snelheid traject Assen Groningen is meestal rond de 40 a 42 km per uur. Ik zou het niet wenselijk vinden om weer naar het fietspad te moeten als deze zo druk zijn dat ik mijn snelheid naar beneden moet bijstellen. De keuze voor een sp is er een die ik maak om niet met de trein of auto te hoeven reizen en toch sneller op kantoor te zijn. De huidige regels hoeven dus wat mij betreft niet aangepast te worden. Voorlichting aan de rest van de wereld over wat wij voor vervoermiddel zijn zou wel helpen. Ik heb namelijk al wel geregeld negatieve reacties als ik op de rijbaan tussen de auto's rijd. Ongeveer iedere dag een toeter, middelvinger, zwaai beweging naar het fietspad. Een enkele keer zelfs besproeid met ruitensproeier.
Tip voor verder onderzoek: stuur eigenaren van een speedpedelec een vragenlijst. Wij lange termijn gebruikers weten heel goed wat er zou moeten gebeuren om tot een betere regelgeving te komen.
18-11-2018 20:23:53

Jos Aerts
Het is een must dat de “wetenschappers” zelf praktijkervaring op doen met deze fietsen. Dat neemt vooroordelen weg en levert veel praktijkervaring op die juist nodig is voor goede wetgeving. En het geeft natuurlijk een kick deze fietsen!
17-11-2018 18:12:44

Jan Willem Ooms
Mooi werk, deze 'duurtest'. Het nuanceert meteen de stelling en berichtgeving in de media dat 45 km/h gemeengoed is voor speedpedelecs. Doe 45 km/h is n.m.m.in belangrijke mate beeldvormend en dus ook medebepalend is geweest voor de positie van de speedpedelec in de huidige wetgeving. Jullie gemiddelde snelheid ligt iets hoger dan die van de snorfiets die niet gemanipuleerd is en in de praktijk zo'n 27 km/h bedraagt. Mijn mening is dat het instellen van een maximumsnelheid geen oplossing zal betekenen. Er zal niet op gehandhaafd worden en dan is het instellen van een maximumsnelheid een papieren tijger. Er zijn overigens koplampen beschikbaar die rond 100 lux leveren, dat is een lichtsterkte die niet onderdoet voor de koplamp van een motorfiets.
17-11-2018 10:07:38

Abonneer
 Security code
Mét CROW onzichtbaar goed geregeld
Scroll naar boven