Aantoonbaar duurzaam asfalt

Zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers willen graag duurzaam asfalt -CO2 arm/vrij en compleet circulair- toepassen en hebben hoge ambities op dit gebied. Om duurzaam asfalt op verantwoorde wijze te kunnen inkopen en toe te passen liggen er daarom een flink aantal uitdagingen. De belangrijkste is het op uniforme wijze aantonen welke reducties behaald worden met de innovaties van marktpartijen.

Een breed gedragen methode om aantoonbaar duurzaam asfalt te realiseren is het bepalen van de MKI (milieu kosten impact – een som van 11 milieu effecten) en CO2 reductie op basis van de SBK bepalingsmethode 'Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken(zie www.milieudatabase.nl). In 2017 heeft de Vakgroep Bitumineuze Werken van Bouwend Nederland in samenwerking met Rijkswaterstaat, ECOchain en TNO deze waarden bepaald voor de 17 meest toegepaste standaard asfaltmengsels en daarmee een referentiekader geschapen t.o.v. waar de duurzame asfaltinnovaties op worden beoordeeld.

De uitdaging voor het project ‘Aantoonbaar Duurzaam Asfalt’ is mogelijk te maken dat de MKI en CO2 reductiewaardes voor de innovaties op uniforme en onderbouwde wijze aangetoond worden. Dit is een omvangrijke klus, omdat het niet alleen innovatieve mengsels betreft, maar o.a. ook levensduurverlengende middelen, groene asfaltcentrales, producten/additieven uit andere ketens (incl. biobased producten) en duurzame voer- en werktuigen. Voor het berekenen van duurzaamheidseffecten (incl. circulariteit) van deze innovaties bestaat nog geen of slechts een rudimentaire methodiek. Deze dient binnen het programma Asfalt- Impuls verder te worden ontwikkeld.

Een extra uitdaging is dat het overgrote deel van het geproduceerde asfalt in relatief kleine onderhoudsprojecten en op het onderliggend wegennet wordt toegepast. Het gebruik van een uitgebreide DuBocalc-berekening voor de meeste asfaltprojecten is dan ook een overkill. Voor deze projecten is het werken met een simpele doch grondig onderbouwde duurzaamheidsafwegingstool een gepastere werkwijze. Binnen Aantoonbaar duurzaamheid asfalt zal dit online platform worden ontwikkeld. Dit moet er enerzijds toe leiden dat de sector als geheel een stap voorwaarts maakt op het gebied van duurzaamheid. Daarnaast moeten zij de koploper opdrachtgevers de mogelijkheid bieden om zwaardere eisen / lokale eisen te stellen en koploper opdrachtnemers de mogelijkheid bieden om extra meerwaarde te bieden.

Doelstellingen

Door duurzaam asfalt met een lagere CO2-uitstoot per ton asfalt en asfalt met een langere levensduur extra te waarderen geeft het project invulling aan de volgende doelstellingen van het programma Asfalt-Impuls:

  • verdubbeling gemiddelde levensduur;
  • halvering CO2-productie;
  • tegen gelijke of lagere kosten.
 

Door dit meerjarig vast te houden kunnen asfaltproducenten verantwoord gaan investeren en hun productiecapaciteit gaan verduurzamen.

Aanpak

Om de bovenstaande drie hoofddoelstellingen van Asfalt-Impuls te kunnen bereiken zijn drie deelprojecten benoemd met ieder hun eigen doelstelling:

1. Online platform uniforme uitvraag
Doelstelling: Opdrachtgevers faciliteren met "knoppentool" voor bepalen effect duurzame innovatie

2. Uitbreiden rekenregels (MKI, LCA, circulariteit)
Doelstelling: Het kunnen bepalen van het duurzaamheidseffect van alle innovaties

3. Verificatie
Doelstelling: Zowel tijdens aanbesteden als na uitvoeren kunnen verifiëren of het geclaimde duurzaamheidseffect is gerealiseerd
 
In onderstaand schema zijn de projectactiviteiten gevisualiseerd.
 Projectactiviteiten

Begeleidende werkgroep

Het project wordt begeleid door:
   

Reeds uitgevoerd

2018/2019:
  • Doorontwikkeling van de LCA methoden tot “rekenregels” voor de innovatieve duurzame mengsels en werkwijzen.
    • Doorontwikkeling van de methodologie om circulaire economie eenduidig te waarderen in LCA. Toetsen van het waarderingsmodel aan de biobased additieven (C14), biobased gebonden halfverhardingen (C16) en Super Stilwegdek met hergebruik autobanden(C17). Follow up t.a.v. de methodiek ontwikkeling (2018) van recycling in deklagen/onderlagen en hoe om te gaan met levensduur, levensduurverlengend onderhoud en rolweerstand.
    • Ontwikkeling en toetsing van PCR 0.1 (eenduidig vastgelegde rekenregels o.b.v. de huidige brancherepresentatieve mengsels). De vastgestelde PCR 0.1 wordt op de Asfaltdag d.d. 10 december 2019 gepresenteerd.
    • Uitbreiding milieuprofielen voor duurzame alternatieven en mengsels andere wegbeheerders (finale versie in 2020)
    • Ontwikkeling PCR 0.2; aanpassing rekenregels op nieuwe mengsels (finale versie in 2020)
    • Rekenregels aanpassen waarbij onderscheid in recyclingsroutes Module D (PCR 0.3) (finale versie in 2020)
    • Opstart werkzaamheden opstellen milieuprofielen voor levensduurverlengend onderhoud (PCR 0.4)
  • Uniforme tools; Op basis van het in 2018 ontwikkelde proefmodel in Excel een toekomstbestendige software-oplossing ontwikkelen en implementeren.
  • Verificatie; Aandacht voor implementatie en evaluatie van de in 2018 ontwikkelde concept verificatie aanpak voor duurzaamheid.
 
Uit te voeren in 2020 en later:
  • Doorontwikkeling van de LCA methoden tot “rekenregels” voor de innovatieve duurzame mengsels en werkwijzen.
    • Reviewen en vervolgens lanceren PCR 0.1. Deze versie kan dan al breed gebruikt worden. (2020)
    • Vervolg uitbreiding milieuprofielen voor duurzame alternatieven en mengsels andere wegbeheerders (definitieve versie) (2020)
    • Vervolg PCR 0.2: rekenregels aanpassen op nieuwe mengsels (definitieve versie)
    • Vervolg PCR 0.3: rekenregels aanpassen t.a.v. onderscheid in recyclingsroutes Module D (definitieve versie) (2020)
    • Vervolg opstellen milieuprofielen en voor levensduurverlengend onderhoud (PCR 0.4) (definitieve versie) (2020)
    • Presentaties over milieuprofielen LVO, PCR en het gebruik ervan (2020)
    • Evaluatie & ophalen verbeterpunten voor 2e toepassingsperiode van 3 jaar (2021)-2022)
    • In praktijk uittesten en doorvoeren optimalisaties rekentools (2021-2022)
  • Uniforme tools:
    • Op basis van input van gebruikers en experts definitief maken van het functioneel ontwerp als vertrekpunt voor ontwikkeling en implementatie van een toekomst vaste software oplossing voor het online platform (2020).
    • Het commercieel uitdragen van dit platform om de duurzaamheidswaardering te kwantificeren en te valideren en dit borgen in contracten (2020). 
  • Verificatie:
    • Toepassing van de ontwikkelde verificatiesystematiek in een aantal testcases (2020)
    • Presentatie van de verificatie-aanpak inclusief de uitkomsten van de community of practice (2020)
    • In praktijk uittesten en doorvoeren optimalisatie verificatie (2021 – 2022)
  • Algemeen:
    • introductiebijeenkomsten om implementatie te ondersteunen (eind Q4 2020)
    • Evaluatie (2023)
 

Resultaten

De volgende resultaten zijn inmiddels behaald:
 
Juli 2018
Rijkswaterstaat lanceert prijsvraag duurzaam asfalt en maakt daarbij zoveel mogelijk gebruik van branchegemiddelde milieuprofielen asfalt (ter referentie).
 
Augustus 2018
Start SBK afstemtraject PCR (product categorie regels) met Asfalt-Impuls partners.
Eerste concept uitwerking module D: aangescherpt met methode/PCR ontwikkelende adviesbureaus.
 
September 2018
Feedback ontvangen op de eerste concept asfalt PCR.
VBW maakt start met toolontwikkeling.
 
Oktober 2018
Werkgroepen voor opstellen concept aanpak voor verificatie van MKI in aanbestedingen samengesteld en werksessies ingepland.

Juni 2019
Eerste klankbordgroepbijeenkomst met input voor onderdelen rekenregels, verificatie en online platform.

Juli 2019
Werkgroepbijeenkomst ontwikkeling online platform met input voor functioneel  ontwerp online platform.

Volgende bijeenkomsten

14 januari 2020          Werkgroep online platform
29 januari 2020          Klankbordgroep

Interview

Kommer den Uil (BAM Infra Nederland) en Rob Hofman (Rijkswaterstaat) zitten in het dagelijkse bestuur van het project.
Lees hier een interview met de bestuursleden.

Praktische kennis direct toepasbaar
Scroll naar boven