Gemeente Nijkerk

In Nijkerk wordt de situatie aan de Holkerweg door veel omwonenden als een probleem ervaren. Het is een 30 km-weg ten zuiden van de nieuwbouwwijk in aanbouw Doornsteeg. De Holkerweg is een oude verbindingsweg tussen Bunschoten en Nijkerk. In het verleden was deze weg een provinciale verbinding, maar met de aanleg van de wijk Corlaer aan de zuidzijde is de weg overgedragen aan de gemeente.

In 2011 is de weg verder afgewaardeerd en verkeersluw gemaakt. Naar de ervaring van de omwonenden is er sprake van overlast vanwege te snel rijdend verkeer (het is een 30 km-weg) en meer doorgaand verkeer dan de bedoeling is. De omwonenden zijn ook in actie gekomen richting de gemeente.

Participatie met... Wikken en Wegen

De gemeente Nijkerk heeft met behulp van de Wikken en Wegen methodiek de zogenaamde participatie-aanpak (of sociale-aanpak) 30 km-wegen in Nijkerk geintroduceert en uitgevoerd samen met bewoners. Deze sociale 30 km-aanpak gaat uit van een geheel ander perspectief voor het bereiken van de gewenste effecten van 30 km-wegen en –zones (veiliger, minder geluid, betere luchtkwaliteit, meer leefbaarheid) dan gewoonlijk.
De overtuiging van de participatie-aanpak 30 km-wegen is, dat de effecten groter zijn wanneer er sprake is van een interne, intrinsieke motivatie (de omwonenden willen zelf) dan bij een externe motivatie (zoals door fysieke inrichting, bebording en handhaving). Pilots in Zeeland lieten dit ook al zien. 

Aanpak: kijken, luisteren, wikken

Het proces in Nijkerk week iets af van de standaard wikken en wegen-aanpak. Voorafgaand aan de wikkensessie zijn we eerst ter plekke samen met bewoners gaan kijken. Daarbij hebben we gehoord en gezien hoe zij de situatie ervaren. Ook hebben we gebeld met een aantal automobilisten/bedrijven die de Holkerweg als doorgaande route gebruiken.

De uitkomsten van het veldwerk zijn vervolgens meegenomen in de wikkensessie waarin allereerst de probleemstelling rondom Holkerweg nader is uitgediept met betrokken bewoners en stakeholders (waaronder de politie). Vervolgens is dit vertaald in een longlist van mogelijke maatregelen. In de analysefase zijn alle mogelijke maatregelen nader beschouwd. Zo is er een kwalitatieve effectenanalyse gemaakt voor de maatregelen. Deze zijn vervolgens weer voorgelegd aan de bewoners in de wikkensessie.

Resultaat: maatregelen die worden gedragen

De wegensessie heeft geleid tot een aantal voorkeursmaatregelen om het komende half jaar verder uit te werken. De bewoners gaven o.a. aan dat sommige borden niet goed staan opgesteld en de inrichting niet overal gelukkig is. Daardoor is onduidelijk dat men een 30 km zone ingaat.

De eerste actie is dat enkele bewoners samen met verkeerskundigen van de gemeente het traject nalopen en bekijken of de bebording op orde is. Daar waar nodig en mogelijk, worden verbeteringen doorgevoerd. Een tweede belangrijke maatregel betreft de aanpak van de rotonde richting Bunschoterweg. Op deze rotonde krijgt de automobilist niet het beeld een dertig kilometerzone in te gaan. De voorgestelde maatregel is om dit met 30 km/h bebording duidelijker te maken, het wegprofiel in de bocht aan te pakken (andere kleur stenen) en een tekstkar te plaatsen die op een uitnodigende manier mensen verleidt de Rondweg te nemen.

Wat maakte deze aanpak speciaal?

In dit Wikken en Wegen traject speelde het kwantificeren van maatregelpakketten een minder belangrijke rol. Er is wel op hoofdlijnen naar kosten gekeken, de baten zijn alleen kwalitatief geduid. Veel belangrijker was dat er (weer) vertrouwen ontstond tussen bewoners en de gemeente aangaande de situatie op de Holkerweg. Door de geschiedenis omtrent deze weg staat dit vertrouwen al een tijd onder druk en blijft dat een aandachtspunt.

In de Wikken en Wegen aanpak is daarom extra veel aandacht besteed aan het betrekken van bewoners, o.a. door het veldwerk te organiseren voorafgaand aan de wikkensessie. Wat ook uniek is dat deze wikken en wegen aanpak dat deze gecombineerd is met een social design aanpak. Door ontwerpers zijn voorbeelden van mogelijke maatregelen visueel uitgewerkt en gepresenteerd aan de bewoners (zie de foto als voorbeeld).

Het Wikken en Wegen traject heeft tot slot geleid tot een vervolgaanpak waarbij samen met bewoners en overige stakeholders een aantal gewenste maatregelen worden uitgewerkt. De bedoeling is om de effecten van de maatregelen ook te gaan monitoren.  Hieruit kunnen hopelijk lessen worden getrokken voor andere 30 km zones in Nederland.

Wat zijn de ervaringen van de gemeente? 

"Het is voor de gemeente van groot belang om in overleg met de aanwonenden de problemen die men nu ervaart te inventariseren en hiervoor passende maatregelen te onderzoeken. Door gezamenlijk hiervoor een aanpak op te stellen en deze uit te voeren én te monitoren willen we vertrouwen opbouwen en een duurzame oplossing bieden zodat de omgeving leefbaar blijft." 
Dion Steenbergen, projectleider Doornsteeg, gemeente Nijkerk.

Meer weten?

De Wikken en Wegen methode ook toepassen binnen uw organisatie? Of eerst meer willen weten? Mail naar CROW projectmanager Marco van Burgsteden (marco.vanburgsteden@crow.nl). Hij gaat graag met u in gesprek, informeert u over de mogeljkheden en begeleidt u bij een eerste stap.

© Copyright 2014 CROW