Materieel en milieuprestatie

Materieel en milieuprestaties in 2016

Aantallen materieel


Eind 2016 reden er in ons land 235 metro’s, 556 trams en 5.013 grote ov-bussen. Dat wil zeggen de ov-bussen die geschikt zijn voor meer dan acht passagiers en ook de lesbussen; bussen uitsluitend voor scholierenvervoer en reservematerieel zijn niet meegeteld. 

De metro’s rijden in Rotterdam e.o. (145) en in Amsterdam (90). De trams rijden in en om Amsterdam (200), Den Haag (217), Rotterdam (113) en Utrecht (26). Vrijwel al dit materieel rijdt op groene stroom; alleen het materieel van Utrecht niet. Daarom richten we ons in deze paragraaf verder op het busmaterieel.

Het jaar werd gestart met 4.907 ov-bussen, maar aan het einde van het jaar werden er 106 meer geteld. Er werden meer voertuigen ingezet in de concessies Groningen Drenthe (23), Arnhem Nijmegen (24), Provincie Utrecht (45), Amstelland-Meerlanden (13), Zuid-Holland Noord (11), Hoeksche Waard Goeree Overflakkee (7), Zeeland (16) en West-Brabant (44), terwijl er minder bussen kwamen in de concessies Noord- en Zuidwest-Fryslân (12), Midden-Overijssel (7), IJsselmond (8), Almere (6), Haaglanden Stad (16) en Limburg (48).

‘Schoon’ vervoer


Met de start van vier nieuwe busconcessies eind 2016 (zie concessies) is de transitie naar zero-emissie busvervoer daadwerkelijk in gang gezet. Op dat moment werden in totaal 73 elektrische bussen in gebruik genomen. De meest in het oog springende concessies zijn Zuidoost-Brabant, waar 43 gelede elektrische bussen zijn gaan rijden, de Waddeneilanden als onderdeel van de concessie Zuidoost-Fryslân (15 stuks) en Venlo als onderdeel van de concessie Limburg (14 stuks). 

De grootste verandering eind 2016 was evenwel de omvangrijke instroom van Euro VI-bussen. Het aandeel van deze uiterst schone bussen in de landelijke vloot steeg van 14 naar 26 procent. Deze vernieuwing ging vooral ten koste van EEV-bussen; het aandeel van deze categorie slonk van 72 naar 59 procent. Het aantal bussen die rijden op aardgas of groengas is iets gedaald, en wel met 31 bussen. Eind 2016 reden er 617 ‘gasbussen’.

In aantallen bussen is de concessie Groningen Drenthe de grootste (329), op de voet gevolgd door de concessie Tram & Bus Regio Utrecht (328). Concessies die ook een groot wagenpark hebben, zijn Arnhem Nijmegen (271), Amstelland-Meerlanden (258), Concessie Bus Rotterdam e.o. (255), Zuid-Holland Noord (239) en Limburg (235). De kleinste concessies gemeten in materieel zijn HOV Groningen Drenthe (13), Lelystad (16), Gooi en Vechtstreek (59), Voorne-Putten Rozenburg (60), Zaanstreek (62) en IJsselmond (65). Tabel 13 geeft een overzicht van de milieuprestatie naar ov-autoriteit.

Rangorde concessies


Door bussen met een bepaalde milieunorm of andere kenmerken, zoals hybride of gas, een waarde te geven,
kunnen we op hoofdlijnen bepalen hoe ‘schoon’ een concessie is. Daartoe zijn voor de uitstoot van PM10, NOx en CO2 de kengetallen uit het rapport STREAM en de factsheets ‘Brandstoffen wegverkeer’ vertaald naar rapportcijfers. Aanvullend hebben ook hybride voertuigen en aardgas- en groengasbussen een rapportcijfer gekregen. Het resultaat is te zien in tabel 14.

Door per concessie het aantal bussen per categorie te vermenigvuldigen met de waarden uit tabel 14, kan een
gemiddelde milieuscore per bus worden berekend. De schoonste ov-concessie is met een score van 6,66 die van Arnhem Nijmegen. De laagste score is voor de concessie Noord-Holland Noord. Landelijk is de gemiddelde score 3,66.
Hieronder de top-5:
  • Arnhem Nijmegen 6,66
  • Zuidoost-Fryslân 5,83
  • Concessie Provincie Utrecht 5,05
  • Concessie Limburg 4,99
  • Zuidoost-Brabant 4,84
En hier de vijf laagste scores:
  • Achterhoek Rivierenland 2,62
  • Voorne-Putten en Rozenburg 2,62
  • Bus Rotterdam e.o. 2,57
  • Amstelland-Meerlanden 2,35
  • Noord-Holland Noord 1,73
Niet geheel toevallig zijn de laagst scorende concessies alle aan het eind van hun looptijd. Na concessiewisseling stroomt 'schoon' materieel in en stijgen ze met stip. Het volledige overzicht is weergegeven in tabel 15.

Staat van het ov
Scroll naar boven