Samenvatting

In dit onderdeel is de staat van het regionaal openbaar vervoer 2017 samengevat op de onderdelen concessies en ov-lijnen, reizigerskilometers en instappers, klantwaardering en klachten, sociale veiligheid, beschikbaarheid en duurzaamheid.

Concessies en ov-lijnen

In 2017 daalde het aantal gebiedsconcessies van 35 naar 34. Het jaar begon met 7 nieuwe concessies. De trend naar schaalvergroting en naar een langere concessieduur zet door. 

Reizigerskilometers en instappers

In 2017 is het gebruik van bus, tram en metro met 3,5% gestegen. Ten opzichte van 2014, bedraagt de groei
gemeten in reizigerskilometers 11,5%. Bij de regionale trein is de groei in het jaar 2017 3,9% als veranderingen in het lijnennet bij de Hoekse Lijn en de Limburgse spoorlijnen buiten de berekening worden gehouden. Ook hier is sprake van een meerjarige groei van het gebruik, zo’n 15% als wordt geabstraheerd van netmutaties. In totaal gaat het in 2017 in het regionale openbaar vervoer om 6,7 miljard reizigerskilometers en een kleine 1 miljard instappers. Ter vergelijking, op het hoofdrailnet dat NS exploiteert gaat het om 18 miljard  reizigerskilometers en ongeveer 400 miljoen instappers. Het regionale openbaar vervoer is sterk geconcentreerd: 43% van de reizigerskilometers in het gehele regionale openbaar vervoer, dus inclusief regionale trein, wordt gemaakt in de twee vervoerregio’s (Vervoerregio Amsterdam en MRDH). Gemeten in instappers gaat het zelfs om 61%.

Klantwaardering en klachten

De reizigers waarderen in 2017 het regionale openbaar vervoer met een 7,6. Van de bijna 87.000 ondervraagde reizigers geeft 86% een 7,0 of hoger. Opvallend is de gestage opmars in de klantwaardering van het stadsvervoer in de grote steden. De bus in Amsterdam, de bus en de tram en Den Haag en de tram in Rotterdam scoren in 2017 een 7,8. De slechtste waardering krijgt de treindienst Zwolle–Enschede (6,9). Sinds eind 2017 rijdt hier overigens nieuw materieel in een nieuwe concessie, zodat verwacht mag worden dat de 2018-meting hogere cijfers zullen opleveren. Dat gebeurde in 2017 al bij de nieuwe treinconcessie voor Alphen aan den Rijn–Gouda; deze is in 2017 de grootste stijger (van 7,2 naar een 7,8). Tegenover de steeds stijgende waardering staan ook lage cijfers en klachten. Een kleine 5% van de reizigers geeft zijn of haar rit een onvoldoende. Verder zijn er tienduizenden klachten ingediend, ongeveer 1 per 10.000 instappers. De piek aan klachten is in het begin van 2017, na de introductie van nieuwe concessies. Dit speelt vooral bij de nieuwe streekconcessie in Utrecht en de concessie Limburg. 

Sociale veiligheid

Het gevoel voor veiligheid bij reizigers (ov, rit en halte) is in 2017 omhoog is gegaan. De waardering voor elk onderdeel is met een tiende punt gestegen. Daarentegen is de dalende trend bij de objectieve veiligheid doorbroken met een lichte stijging in 2017. 15,5% van de reizigers in het stads- en streekvervoer zegt in 2017 slachtoffer te zijn geworden van een incident. Een jaar eerder was dit 13,5%. 

Beschikbaarheid

Wat betreft het aanbod aan openbaar vervoer zien we een hoge beschikbaarheid aan openbaar vervoer: 92% van de Nederlandse bevolking woont binnen het bereik van een opstappunt van de 1.880 regionale ov-lijnen. In de functie van de lijnen verandert overigens wel het een en ander. Diverse reguliere streek- en stadslijnen zijn ofwel opgewaardeerd naar kwaliteitslijn (bijvoorbeeld Rnet), ofwel (vaker) vervangen door spitslijnen, scholierenlijnen of flexsystemen.

Duurzaamheid

Verder zien we het busmaterieel snel groener en duurzamer worden. Het aandeel Euro VI-bussen neemt snel toe (31% in het voorjaar van 2017). Maar de meeste aandacht gaat uit naar de toename van het aantal elektische bussen tot 162 eind 2017. Vooral de 43 gelede elektrische bussen in Eindhoven staan in dat jaar sterk in de (ook buitenlandse) belangstelling. Vrijwel al het railvervoer dat gebruik maakt van elektrische voeding maakt gebruik van groene stroom. Nieuw is de monitor voor de CO2-footprint per reizigerskilometer. Deze is nu toegepast voor alle busconcessies. Landelijk bedraagt de footprint 116 gram per reizigerskilometer. De duurzaamste concessie staat op naam van Arnhem Nijmegen met 42 gram. De totale CO2-emissie van de bussenvloot bedraagt in 2017 ruim 400.000 ton. Naar verwachting gaat dit snel dalen met de uitvoering van de afspraken uit het Bestuursakkoord Zero Emissie Openbaar Vervoer Per Bus.

Staat van het ov
Scroll naar boven