Reizigerskilometers

Reizigerskilometers in 2017

Landelijke cijfers


Bus, tram, metro en ferry

In 2017 is het gebruik van bus, tram, metro en ov over water, gemeten in reizigerskilometers, met 3,5% gestegen. De groei in 2017 is hoger dan in 2016. Toen ging het bij bus, tram en metro om 2,5%. In 2015 bedroeg de groei 5,1%. 


Regionale treindiensten

In 2017 is het gebruik van de regionale trein, gemeten in reizigerskilometers, met 3,6% gestegen. Dit cijfer wordt echter sterk beïnvloed door een aantal mutaties in het net: het vervallen van de Hoekse Lijn per 1 april 2017 en de toevoeging van twee nieuwe regionale treindiensten, Sittard–Heerlen–Kerkrade Centrum en Maastricht Randwyck–Roermond. Als wordt geabstraheerd van deze mutaties bedraagt de landelijke reizigersgroei in 2017 op het regionale spoor 3,9%.


Totaal

In totaal gaat het bij bus, tram, metro en ov over water om ruim 5,4 miljard gemeten reizigerskilometers en bijna
1,1 miljard bij de regionale treinen. Deze cijfers moeten nog worden opgehoogd voor gemiste reizigerskilometers als gevolg van uitgevallen of afwezige OV-chipkaartapparatuur, en ook door reizigers die vergeten uit te checken. Verder moet worden bedacht dat mobiele chipkaartapparatuur geen gegevens voor reizigerskilometers genereert. Ten slotte wordt meestal geen rekening gehouden met kinderen tot vier jaar en met de kilometers van grijs- en zwartrijders. De werkelijke totale omvang van het aantal reizigerskilometers in het regionale openbaar vervoer wordt geschat op 5,5 miljard bij bus, tram, metro en ferry en 1,2 miljard bij de regionale treindiensten. Samen bedraagt het gebruik van het regionale openbaar vervoer dus ongeveer 6,7 miljard kilometer. Ter vergelijking: in 2017 groeide de automobiliteit, gerekend in reizigerskilometers van bestuurders plus passagiers, niet. Deze bleef staan op 138 miljard. Het NS-vervoer op het hoofdrailnet steeg in 2017 met 0,8% tot 18 miljard reizigerskilometers (bron: KiM, Kerncijfers Mobiliteit 2018). 

Cijfers per ov-autoriteit


Bus, tram, metro en ferry

De stijging bij MRDH is deels een gevolg van een flinke groei bij Bus Rotterdam als gevolg van het treinvervangend busvervoer na de beëindiging van de treindienst Rotterdam–Hoek van Holland (zie bovenstaande tabel). De daling in Flevoland vloeit onder meer voort uit de opheffing van de zogeheten snelwegbus Almere–Utrecht, medio 2016, en uit een lichte daling in de concessie IJsselmond. Enkele cijfers voor de jaren 2014-2016 zijn aangepast op basis van nieuwe inzichten. Zo heeft GVB de cijfers van 2016 aangepast voor bus en tram i.v.m. dubbeltellingen in ritten. En voor Noord-Holland zijn op basis van nieuwe inzichten over het aandeel papieren kaartjes de cijfers 2014 t/m 2016 naar beneden bijgesteld. Ook in Limburg zijn de cijfers 2014-2016 gecorrigeerd. Tot en met 2016 werd de omvang van het relatief grote aandeel instappers en reizigerskilometers dat reisde op ‘papieren’ vervoerbewijzen bepaald op basis van periodiek onderzoek op een aantal lijnen naar de verhouding tussen OV-chipkaart en ‘papieren’
vervoerbewijzen. Op grond hiervan werd een ophoogfactor voor bus voor de gehele concessie toegepast. Achteraf bleek die factor te hoog te zijn ingeschat. 

Regionale treindiensten

De daling bij de MRDH wordt geheel veroorzaakt door de opheffing van de regionale treindienst Rotterdam–Hoek van Holland per 1 april 2017 (zie tabel 12). De lijn wordt omgebouwd naar metro. Op de Groningse treindiensten zijn er in 2017 geen papieren sterabonnementen meer; ze zijn verchipt. Dit leidde tot nieuwe inzichten in het gebruik. Hierop zijn oudere cijfers aangepast. In Limburg zijn er veel mutaties. De hoge groei in 2017 is het gevolg van de toevoeging van twee nieuwe regionale treindiensten, Sittard–Heerlen–Kerkrade Centrum en Maastricht Randwyck–Roermond. Daarbij is overigens een al bestaande regionale lijn (Heuvellandlijn) ingekort. Ook in een ander opzicht is er sprake van een meetbreuk. Net zoals bij de bus is ook voor de trein de ophoogfactor voor reizigerskilometers voor ‘papieren’ kaartsoorten te hoog ingeschat. Verder is de afstandenmatrix tussen stations voor alle jaren vastgezet. Ook dit leidde tot lagere cijfers.

​Marktaandeel

Het marktaandeel van Arriva gemeten in reizigerskilometers is in 2017 fors groter geworden en stijgt met 6  procentpunten naar 27%. Dit gaat vooral ten koste van Connexxion/Veolia door het verlies van de concessie Limburg; het bedrijf daalt van een marktaandeel van 29 naar 20%. Keolis stijgt van 3,7 naar 5,8%. Zie bovenstaande afbeelding voor het marktaandeel van de regionale vervoerbedrijven in 2017. 

 

Bron / verantwoording

De beide tabellen zijn tot stand gekomen door de officiële cijfers van de ov-autoriteiten op te vragen. Alleen de gegevens over de Hoekse lijn (laatste volledige jaar wegens ombouw naar metro) zijn afkomstig van de vervoerder. De reizigerskilometers voortvloeiend uit het gebruik van de OV-chipkaart zijn vergeleken met cijfers van de Landelijke Product Regisseur, onderdeel van Serviceverlening Openbaar Vervoer, dat in opdracht van de vervoerders werkt. Vragen over verschillen leidden in enkele gevallen tot aanpassingen van cijfers, soms ook in eerdere jaren. De kwaliteit van de data is daarmee verbeterd ten opzichte van vorig jaar. De bron van reizigerskilometers voor auto en NS hoofdrailnet is het Kennisinstituut Mobiliteit (KiM), Kerncijfers Mobiliteit 2018.

Staat van het ov
Scroll naar boven