CO2-footprint per reizigerskilometer

CO2-footprint per reizigerskilometer in 2017

Landelijk


De CO2-footprint van de Nederlandse busreiziger bedraagt 116 gram per reizigerskilometer well to wheel-emissies1) (WTW). Per voertuigkilometer gaat het om gemiddeld 933 gram CO2. In 2017 is de omvang van de totale uitstoot van de Nederlandse bussenvloot 415.500 ton CO2. De verwachting is dat het totale tonnage in 2025 ongeveer gehalveerd is door de toepassing van zero-emissiebussen, bussen die op groengas, GLT en HVO rijden. Om de 116 gram per reizigerskilometer te duiden vergelijken we dit getal met de uitstoot WTW per auto, trein en vliegtuig (bron: CE Delft, STREAM Personenvervoer 2014 en www.co2-emissiefactoren.nl). In energie gerekend betreft het respectievelijk 1,44 megajoule per reizigerskilometer per bus, 11,6 megajoule per voertuigkilometer en 5,1 miljoen gigajoule landelijk, zie bovenstaande tabel. De modaliteiten tram, metro en regionale trein ontbreken nog in dit hoofdstuk over 2017; deze worden in de ‘Staat van het regionale ov 2018’ voor het eerst meegenomen.

Per concessie


Een landelijk getal zegt niet alles; de verschillen per concessie zijn namelijk aanzienlijk. Factoren die een rol spelen zijn uiteraard de energiedrager, de grootte en de inzet van voertuigen en de bezettingsgraad. Het maakt immers veel uit of een bus op diesel, op groengas of op elektriciteit rijdt. Sommige concessiegebieden gebruiken veel kleine voertuigen, terwijl in andere juist veel 18-meterbussen rijden. Dit heeft uiteraard veel invloed. Ook de inzet in de dienstregeling is een belangrijke factor. Met al deze elementen is in de berekeningen rekening gehouden (zie ook de verantwoording). Dit betekent ook dat de CO2-emissies per concessie niet een-op-een met elkaar kunnen worden vergeleken. Wel geven de verschillen een getrouw beeld van de prestaties. Het is begrijpelijk dat de oudere concessies minder goed scoren wat betreft hun uitstoot dan de nieuwere. Er rijden daar immers oudere bussen. Verder moet worden bedacht dat in de loop van het jaar mutaties plaatsvonden in 2017. Zo tanken per 3 september 2017 de aardgasbussen van de concessie  Haarlem / IJmond virtueel groengas en er zijn acht elektrische bussen in dienst gekomen. Met deze en andere mutaties is rekening mee gehouden in de berekeningen.
De CO2-emissie per reizigerskilometer is nu voor het eerst voor alle busconcessies berekend. In de komende jaren worden de ontwikkelingen in de tijd in beeld gebracht. Er zal dan een ontwikkeling te zien zijn naar de bestuurlijk afgesproken ‘nulemissie’ in 2030. 

Verantwoording
De berekeningen in dit hoofdstuk zijn uitgevoerd door bureau Duinn BV. Door middel van koppelvlakdata, met
name 1 en 6 uit het NDOV-loket zijn de gerealiseerde dienstregelingskilometers per concessie berekend. De dienstregelingkilometers zijn vervolgens gekoppeld aan de type voertuigen die zijn ingezet. Deze inzet wordt vertaald in het energieverbruik op basis van de relevante inzet-, voertuig- en  beladingkarakteristieken. Het energieverbruik wordt vertaald naar een hoeveelheid brandstof, biobrandstof, waterstof, aardgas, groengas en/of elektriciteit waar deze informatie bekend is. De CO2-uitstoot wordt verkregen door het energieverbruik te vermenigvuldigen met de CO2-emissiefactor. De CO2-prestatie per (reizigers)kilometer wordt vervolgens berekend door de totale CO2-uitstoot van well-to-wheel te delen door het totaal aantal (reizigers) kilometers.

De voertuigen zijn zo goed mogelijk aan de lijnen toegedeeld. De betrouwbaarheid is echter niet 100% door inzet van reservebussen, inhuur, vervangende bussen of het ontbreken van OV-chipkaartsystemen. De cijfers voor Haaglanden Stad zijn handmatig bewerkt, omdat voor drie maanden de koppelvlakken onvolledig waren. Ook elders, bijvoorbeeld in Twente, Waterland, Rotterdam en Haaglanden Streek moesten gaten in de ritkilometrages of dubbeltellingen handmatig worden hersteld.

Staat van het ov
Scroll naar boven