Ov-lijnen en flexsystemen

Trends in ov-lijnen en flexsystemen

In 2017 is een ontwikkeling zichtbaar waarbij slecht renderende (streek)buslijnen worden omgezet naar vrijwilligersvervoer (buurtbus), beperking tot spits- en schoolritten, of transformatie naar vraagafhankelijk vervoer. Deze ontwikkeling is vaak onvermijdelijk gelet op de kostendekking. Het resultaat is dat het aanbod beter aansluit aan de omvang van het gebruik. Al zal er zeker een beperkte groep reizigers zijn die hun reguliere lijn node missen.

Een tweede ontwikkeling is dat vervoerbedrijven de grootte van hun voertuigen steeds beter aanpassen aan het verwachte aantal reizigers. Vaak door kleiner materieel in te zetten waar dat passend is. Maar soms ook juist door langer en hoger materieel in te zetten. Zo meten de nieuwe Rnet 300-bussen nu 21 meter en rijden er dubbeldekkers op de verbindingen Amsterdam Zuid–Haarlem en Groningen–Emmen. En met infrastructurele aanpassingen en zogeheten strekking van lijnen wordt de aantrekkelijkheid van sterke lijnen vergroot. Zo ontwikkelt het regionale openbaar vervoer zich naar een steeds efficiënter opererende bedrijfstak.

Nieuwe vormen van vraagafhankelijk vervoer

Relatief nieuw zijn vier vormen van vraagafhankelijk vervoer:

1.       De taxilijnen die onder een vast lijnnummer reizigers vanuit een centrale plek in een dorp naar een centrale ov-halte brengen in hetzelfde gebied. In 2017 gaat het om ruim 400 van deze lijnen. Reizigers betalen een vast tarief; er kan niet met OV-chipkaart worden betaald. In 2017 betreft dit 228 lijnen in de concessie Noord- en Zuidwest-Fryslân (Opstapper), 61 lijnen in Zuidoost-Fryslân (Opstapper), 32 lijnen in Noord-Holland Noord (Overstapper), 41 lijnen in Zeeland (Haltetaxi; hier is ook een gebruikerspas nodig) en 43 lijnen in Limburg (OV-Shuttle). Bij deze categorie gaat het om een zeer kleine markt. In Fryslân gaat het om ongeveer 20.000 Opstapper-gebruikers per jaar, dus nog geen 100 per dag. Dat is nog geen halve reiziger per lijn per dag. De kostendekkingsgraad is laag, vaak lager dan 10%, maar het inzetten van een taxi is nog altijd goedkoper dan het laten rijden van een vaste ov-bus.

2.       Belbuslijnen die in de avonduren en in het weekend de vaste lijndienst vervangen. Voorbeelden van lijnen met eigen materieel rijden onder de namen Kolibri (Keolis) en Nachtvlinder (Arriva). Maar veel vaker huurt de concessiehouder voor dit vervangend vervoer een plaatselijke taxionderneming in.

3.       Het Flex-concept van Connexxion, waarbij reizigers in en rond Arnhem en Nijmegen (Breng Flex), Helmond (Bravo Flex) en op enkele lijnen in Amstelland-Meerlanden (AML Flex) zich kunnen laten vervoeren van halte naar elke andere halte binnen het vastgestelde gebied.

4.       De NS Zonetaxi. Deze is sinds 2013 qua beschikbaarheid flink gegroeid. Van 24 stations in 2013 via 117 in 2014 naar 137 stations nu. De ontwikkeling van het gebruik verloopt iets minder stormachtig. In 2014 waren er 7000 ritten, in 2015 16.000 ritten, in 2016 18.000 ritten en in 2017 eveneens 18.000 ritten. De OV-chipkaart is niet geldig in de NS Zonetaxi.

Regiotaxi

Ten slotte is er nog de Regiotaxi. Dit is een vervoervoorziening voor Wmo-geïndiceerden die ook toegankelijk is voor ov-reizigers. De laatste jaren valt te signaleren dat ov-autoriteiten het ov-segment terugtrekken uit de Regiotaxi of het gebruik door ov-reizigers beperken tot de oudere leeftijdsgroep. Begin 2013 waren er 33 Wmo-vervoerscontracten zonder openbaar vervoer, waarin 69 gemeenten deelnamen. Begin 2017 is dit toegenomen tot 44 regelingen met totaal 146 gemeenten. De grootste toename van ov-loze regelingen zien we in de provincies Noord-Holland, Overijssel en Limburg. De terugtrekkende beweging van het openbaar vervoer uit de regelingen vloeit voort uit bezuinigingen. Voor de volledigheid: Fryslân, Groningen-stad, de Zuid-Hollandse eilanden, een groot deel van Zeeland en Zuidoost-Brabant en enkele specifieke gemeenten hebben nooit de combinatie van Wmo-vervoer en openbaar vervoer gekend. Inmiddels kent per 1 juli 2017 ook Regiotaxi in Twente geen ov-component meer.

Onderstaand kaartje uit CROW-publicatie Wmo-vervoerregelingen per 1-1-2017, laat zien waar ov-reizigers gebruik kunnen maken van de Regiotaxi. De OV-chipkaart is niet geldig. Het vervoergebied is meestal beperkt tot 5 zones of 25 kilometer. Daarboven geldt een commercieel taxitarief. Het kaartje weerspiegelt de situatie van begin 2017. 



 

Staat van het ov
Scroll naar boven