Handboek verkeerslichtenregelingen 2014

  • Productgroep:Drukwerk / Publicatie
  • Soort:Eenmalige aanschaf
  • Datum uitgifte:10-11-2014
  • Aantal pagina's:482
  • Druk:1
  • ISBN:978 90 6628 643 6
  • Artikelnummer:343

Verkeerslichten bieden door hun flexibele programmeerbaarheid voor veel kruispuntproblemen een oplossing. Handboek Verkeerslichtenregelingen ondersteunt bij het ontwerpproces van verkeerslichtenregelingen en draagt bij aan optimale doorstroming en maximale verkeersveiligheid.

 
€ 119,00
excl. 6% btw
  • Deze uitgave behandelt alle onderwerpen waarmee verkeersprofessionals te maken krijgen tijdens het ontwerpproces van een verkeerslichtenregeling. Alle stappen in dit proces worden toegelicht met theoretische kennis en praktische informatie. De praktische informatie is vormgegeven in formules, meet- en rekenmethoden. 

    Handboek Verkeerslichtenregelingen is geschreven door Ad Wilson in samenspraak met een deskundige CROW-werkgroep (wegbeheerders, bedrijven (adviesbureaus, verkeerslichtenindustrie en onderwijsinstellingen). Het  handboek vervangt de editie uit het jaar 2006. Daarnaast is in het handboek ook de kennis van de volgende publicaties opgenomen:

      
  • Samenvatting
    Inleiding
    1 Het ontwerpproces van een verkeerslichtenregeling
    1.1 De stappen in het ontwerpproces
    1.2 Algemene aandachtspunten
    2 Doelstellingen en voorwaarden voor de verkeerslichtenregeling
    3 Wettelijke voorschriften en normen
    3.1 RVV 1990
    3.2 BABW
    3.3 Regeling verkeerslichten
    3.4 Normen
    3.4.1 Normen voor verkeerslantaarns
    3.4.2 Normen voor elektrische verkeersregeltoestellen
    3.5 Niet-wettelijke veiligheidseisen aan spoorwegovergangen
    3.6 Aansprakelijkheid
    4 Intensiteiten
    4.1 Belang goed bepalen intensiteiten
    4.2 Methoden voor bepalen intensiteiten
    5 Kruispuntontwerp
    5.1 Kruispuntontwerp
    5.2 De plaats van de elementen van de verkeersregelinstallatie
    5.3 Nummering van verkeersrichtingen, signaalgroepen, verkeerslantaarns en detectoren
    5.3.1 Nummering van verkeersrichtingen
    5.3.2 Nummering van signaalgroepen, verkeerslantaarns en detectoren
    5.4 Flexibele infrastructuur
    6 Veiligheidseisen en vaste tijdsinstellingen
    6.1 Conflictenmatrix en ontruimingstijden
    6.1.1 Meten van de af- en oprijafstanden
    6.1.1.1 Tekening
    6.1.1.2 Bepalen van de baan van de voertuigen
    6.1.1.3 Bepalen conflictpunten
    6.1.1.4 Opmeten af- en oprijafstanden kruisende verkeersstromen
    6.1.1.5 Opmeten af- en oprijafstanden samenvoegende verkeersstromen
    6.1.2 Rekenmethode
    6.1.2.1 Afrijtijd
    6.1.2.2 Oprijtijd
    6.1.2.3 Ontruimingstijd
    6.1.3 Uitgangspunten
    6.1.3.1 Optrekversnelling en afremvertraging
    6.1.3.2 Af- en oprijsnelheid
    6.1.3.3 Voertuiglengte
    6.1.3.4 Overige parameters
    6.1.4 Toepassing
    6.1.4.1 Locatiespecifieke omstandigheden
    6.1.4.2 Oprijdend verkeer maatgevend voor afrijtijd
    6.1.5 Dossiervorming
    6.2 Duur van de geelfase
    6.3 Garantiegroentijd
    6.4 Garantieroodtijd
    6.5 Minimale groentijd en groenknippertijd voor voetgangers
    6.6 Veiligheid en deelconflicten
    6.6.1 Minimale voorstart
    6.6.2 Synchroon starten
    6.6.3 Meeverlengen en wachtgroen
    6.7 Conflicten buiten de regeling
    6.8 Roodlichtnegatie
    Verwijsblad 6-1 Voorbeelden meetmethoden
    Verwijsblad 6-2 Voorbeelden van het bepalen van de ontruimingstijd
    Verwijsblad 6-3 Berekening van de minimale duur van groen- en groenknippertijd
    7 Afrijcapaciteiten
    7.1 Toelichting op het begrip afrijcapaciteit
    7.2 Pae-waarden
    7.3 Het vertrekproces
    7.4 Invloeden op de grootte van de afrijcapaciteit
    7.5 Bepaling van de afrijcapaciteit en de verliestijd bij begin groen
    7.5.1 Meten van de afrijcapaciteit
    7.5.2 Meten van het optrekverlies
    7.5.3 Schatten van de afrijcapaciteit voor gemotoriseerd verkeer
    7.5.4 Schatten van de afrijcapaciteit voor bijzondere situaties
    7.5.4.1 Afrijcapaciteit van een rijstrook met links afslaand verkeer dat tegemoetkomend verkeer moet laten voorgaan
    7.5.4.2 Afrijcapaciteit van korte rijstroken
    7.5.5 Schatten van de afrijcapaciteit voor langzaam verkeer
    8 Kruispuntanalyse
    8.1 Conflictgroepen
    8.2 Groentijd en effectieve groentijd
    8.3 Belastingsgraad en conflictbelasting
    8.3.1 Belastingsgraad
    8.3.2 Conflictbelasting
    8.4 Verzadigingsgraad
    8.5 Kruispuntanalyse
    8.6 Maatregelen om de conflictbelasting te verlagen
    9 Typen verkeerslichtenregelingen en hun toepassingen
    9.1 Typen verkeerslichtenregelingen
    9.2 Kwaliteit en toepassingen van de verschillende typen regelingen
    10 Starre regelingen
    10.1 Kenmerken van een starre regeling
    10.2 Ontwerpmethoden voor een starre regeling
    10.3 Berekening van cyclustijd en groentijden voor een conflictgroep
    10.3.1 Minimale cyclustijd
    10.3.2 Optimale cyclustijd
    10.3.3 Cyclustijd met een verzadigingsgraad van maximaal 0,9
    10.4 Ontwerp van een starre regeling voor een kruispunt
    10.4.1 Ontwerp volgens de klassieke methode
    10.4.1.1 Berekening van de optimale cyclustijd voor het kruispunt
    10.4.1.3 Ontwerp van het fasediagram
    10.4.2 Kritiekepadmethode
    Verwijsblad 10-1 Procedure berekening cyclustijd
    11 Detectoren
    11.1 Elektromagnetische lusdetector
    11.1.1 Principewerking
    11.1.2 Gevoeligheid van de lusdetector
    11.1.3 Houdtijd van de lusdetector
    11.2 Drukknop
    11.3 Videodetector
    11.4 Radardetector
    11.5 Infrarooddetector
    11.6 Vergelijking van kenmerken van de verschillende soorten detectoren
    11.7 Selectieve detectoren
    11.7.1 VETAG/VECOM
    11.7.2 Korteafstandsradio (KAR)
    11.7.3 Optische selectieve detector Opticom
    Verwijsblad 11-1 Beschrijving van het KAR-bericht
    12 Toepassing van detectoren
    12 .1 Ligging en vormgeving detectieveld
    12.2 Aanvraag voor groen registreren
    12.3 Voertuigen tellen
    12.4 Hiaatmeting
    12.4.1 Detectorconfiguraties voor hiaatmeting
    12.4.1.1 Hiaatmeting met uitsluitend detector D2
    12.4.1.2 Hiaatmeting met detectoren D2 en D1
    12.4.1.3 Gecombineerde hiaatmeting met detectoren D3 en D2
    12.5 Bezettingsgraadmeting
    12.6 Snelheidsmeting
    12.7 Meting voertuiglengte
    12.8 Richtingsgevoelige detectie
    12.9 Detectorbewaking
    Verwijsblad 12-1 Afstand tussen stopstreep en detectieveld voor de hiaatmeting
    Verwijsblad 12-2 Bij toepassing van een relatief lang detectieveld wordt aan beide voorwaarden van paragraaf 12.4.1.1 voldaan
    Verwijsblad 12-3 Bij toepassing van een detectieveld met de lengte (tgrens × v) wordt altijd aan beide voorwaarden van paragraaf 12.4.1.1 voldaan
    Verwijsblad 12-4 Optimale lengte van het detectieveld voor hiaatmeting, waarbij wordt voldaan aan beide voorwaarden van paragraaf 12.4.1.1
    13 Voertuig- en verkeersafhankelijke regelingen
    13.1 Voertuigafhankelijk versus verkeersafhankelijk
    13.2 Voertuigafhankelijke regelingen
    13.2.1 Signaalgroepafwikkeling
    13.2.2 Regelstructuren
    13.2.2.1 Blokstructuur
    13.2.2.2 Halfstarre regelingen
    13.2.2.3 Langstwachtendestructuur
    13.2.3 Aanvullende functionaliteiten van een voertuigafhankelijke regeling
    13.2.3.1 Meeaanvraag
    13.2.3.2 Geen aanvraag voor voertuigen die door geel of rood rijden
    13.2.3.3 Afkappen groen
    13.2.3.4 Fasebewaking
    13.2.3.5 Blokkeren
    13.2.3.6 Fixeren
    13.2.3.7 Extra realisatie
    13.2.3.8 Wachtstanden
    13.2.4 Maximumgroentijd
    13.2.4.1 Instelling vaste maximumgroentijd
    13.2.4.2 Variabele maximumgroentijd
    13.2.4.3 Relatie maximumgroentijd en maximumtijden van deeltoestanden van de signaalgroepafwikkeling
    13.2.5 Instelling van de hiaattijd
    13.3 Verkeersafhankelijke regelingen
    13.3.1 Verkeersafhankelijke regelingen op basis van een doelfunctie
    13.3.2 Adaptieve regelingen
    13.3.2.1 Optimax
    13.3.2.2 RoBuGrover
    13.3.2.3 Verkeersafhankelijke selectie uit vooraf berekende maximumgroentijden
    13.3.2.4 ODYSUM
    13.4 Ontwerpproces van een voertuigafhankelijke regeling
    Verwijsblad 13-1 Oorspronkelijke signaalgroepafwikkeling
    Verwijsblad 13-2 RWS-signaalgroepafwikkeling
    Verwijsblad 13-3 IVER-signaalgroepafwikkeling
    Verwijsblad 13-4 Groen Op Maat
    14 Voorzieningen voor doelgroepen
    14.1 Openbaar vervoer
    14.1.1 Busstroken tot aan de stopstreep
    14.1.2 Busstroken met ‘set-back’
    14.1.3 Prioriteitsregeling voor het openbaar vervoer
    14.1.3.1 De bus beschikt over een busstrook die door een signaalgroep wordt geregeld
    14.1.3.2 De bus beschikt over een busstrook die door meer dan een signaalgroep wordt geregeld
    14.1.3.3 De bus beschikt niet over een busstrook
    14.1.3.4 Absolute prioriteit niet altijd mogelijk
    14.1.3.5 Gevolgen voor het overige verkeer
    14.1.4 Geconditioneerde prioriteit voor het openbaar vervoer
    14.1.5 Voorlicht
    14.1.6 Starre regelingen
    14.2 Voetgangers en fietsers
    14.2.1 Voetgangers
    14.2.1.1 Groene golven voor voetgangers in twee richtingen
    14.2.1.2 Meer dan een groenfase per cyclus
    14.2.1.3 Meeaanvraag voor de voetganger
    14.2.1.4 Geen extra verlenggroen (VAG3) voor conflicterend gemotoriseerd verkeer
    14.2.1.5 Knipperend geel waarschuwingslicht in plaats van rood licht
    14.2.1.6 Voetgangers soms niet regelen
    14.2.1.7 Tram-/buswaarschuwingslichten
    14.2.1.8 Akoestische signalen voor visueel gehandicapte voetgangers
    14.2.1.9 Informeren van de wachtende voetganger
    14.2.2 Fietsers
    14.2.2.1 Groene golven voor fietsers
    14.2.2.2 Verlengen van de groenfase
    14.2.2.3 Extra detector op enige afstand voor de stopstreep
    14.2.2.4 Meer dan een groenfase per cyclus
    14.2.2.5 Meeaanvraag voor de fietser
    14.2.2.6 Geen extra verlenggroen (VAG3) voor conflicterend gemotoriseerd verkeer
    14.2.2.7 Opgeblazen fietsopstelstrook (OFOS)
    14.2.2.8 Rechtsaf langs rood, rechtsaf apart geregeld of rechtsaf voor fietsers vrij
    14.2.2.9 Informeren van de wachtende fietser
    14.2.2.10 Alle fietsers gelijk groen
    14.3 Senioren
    14.4 Hulpdiensten
    14.5 Zware voertuigen
    Verwijsblad 14-1 Busstrook met set-back
    15 Gecoördineerde regelingen
    15.1 Groene golven tussen kruispunten op relatief korte afstand van elkaar
    15.1.1 Basis voor het ontwerp van een regeling voor twee kruispunten
    15.1.2 Groene golf met (half)starre regeling
    15.1.3 Groene golf met voertuigafhankelijke regeling
    15.2 Groene golf tussen kruispunten op relatief grote afstand van elkaar
    15.2.1 Structurele groene golven met gesynchroniseerde (half)starre regelingen
    15.2.1.1 Cyclustijd van een starre regeling met groene golf
    15.2.1.2 Invloedsfactoren bij het ontwerpen van groene golven
    15.2.1.3 Ontwerp van groene golven met starre en halfstarre regelingen
    15.2.1.4 Dynamisch snelheidsadvies om aantal stoppende voertuigen te verminderen
    15.2.2 Incidentele groene golven bij kruispunten op relatief grote afstand
    16 Netwerkregelingen
    16.1 Netwerkregelingen
    16.1.1 (Half)starre netwerkregelingen
    16.1.2 Verkeersafhankelijke programmaselectie
    16.1.3 Voertuig- en/of verkeersafhankelijke netwerkregelingen
    16.1.4 Realtimenetwerkregelingen
    16.2 Samenwerking van verkeerslichtenregelingen met andere regelsystemen
    17 Testen en evalueren van verkeerslichtenregelingen
    17.1 Technisch testen van de regeling
    17.2 Verkeerskundig evalueren van de regeling
    17.3 Het evaluatieproces van een verkeerslichtenregeling
    17.3.1 Ex-ante-evaluatie
    17.3.2 Ex-post-evaluatie
    17.4 Evaluatie van de verkeersveiligheid
    17.5 Evaluatie van de verkeersafwikkeling
    17.5.1 Evaluatie van de verkeersafwikkeling met analytische modellen
    17.5.1.1 Verliestijd
    17.5.1.2 Wachtrijlengte
    17.5.1.3 Gemiddeld aantal stops
    17.5.1.4 Evaluatie van de verkeerslichtenregeling voor langzaam verkeer
    17.5.2 Evaluatie van de verkeersafwikkeling met behulp van simulatie
    17.5.3 Evaluatie van de verkeersafwikkeling op basis van metingen in de operationele situatie
    17.5.3.1 Visuele metingen
    17.5.3.2 Automatische metingen
    17.6 Effecten van de verkeerslichtenregeling op de omgeving
    17.7 Doelfunctie
    Verwijsblad 17-1 Totale tijd waarin de wachtrij groeit (starre regeling)
    Verwijsblad 17-2 Berekening van de kans dat een wachtrij langer wordt dan een bepaalde lengte
    Verwijsblad 17-3 Gemiddelde verliestijd van lichtbelaste richtingen bij meer dan een groenfase per cyclus
    18 Computerprogramma’s als ontwerphulpmiddel
    18.1 COCON
    18.2 VRIGEN
    18.3 LISA+
    18.4 OTTO
    18.5 RWS C-regelaar
    18.6 Toolkit CCOL
    18.7 TRANSYT
    19 Verkeerskundig en technisch beheer
    19.1 Naar een structureel beheer
    19.2 Technisch beheer
    19.3 Verkeerskundig beheer
    19.3.1 Stappen in de uitvoering van het beheer
    19.3.2 Verkeerskundige functionaliteit
    19.3.3 Stap 1: Periodiek toetsen van het verkeerskundig functioneren
    19.3.4 Stap 2: Systematisch analyseren van de oorzaak van disfunctioneren
    19.3.5 Stap 3: Aanpassen van systeem of infrastructuur
    19.3.6 Stap 4: Toetsen of het gewenste resultaat is bereikt
    19.4 Bedrijfstijden van de regeling
    Literatuur en websites
    Lijst van gebruikte symbolen
    Bijlage I - Regeling verkeerslichten
Richtlijn geeltijd vergroot veiligheid

In februari 2016 zijn de aanbevelingen voor geeltijden van verkeerslichten aangepast. Dit is gebeurd naar aanleiding van onderzoek dat is uitgevoerd op initiatief van de IVER (Initiatiefgroep Verkeersregeltechnici). Door deze richtlijn toe te passen wordt de verkeersveiligheid vergroot. 
 
De geeltijden zijn verwerkt in paragraaf 6.2. Deze kennis is beschikbaar in de Online Kennismodule Verkeersmanagement.
 

Praktische kennis direct toepasbaar
Scroll naar boven