Wandelen met Pieter Litjens langs binnenstedelijke kademuren

23-06-2021
Wat is de visie van Pieter Litjens, directeur-bestuurder van CROW, op bestuur, beleid en beheer van civiele kunstwerken zoals binnenstedelijke kademuren? Mariëlle de Klein, actief BiKa-kernteamlid en adviseur bij Wagemaker advies- en ingenieursbureau, initieerde een gesprek met hem.

Volgens Mariëlle is Pieter een 'bestuurder in hart en nieren'. Hoe krijgen we de urgentie van de vervangingsopgave tussen de oren van bestuurders, daar wil Mariëlle meer over weten. De sleutel daarin is volgens beiden de verbinding tussen techniek en bestuur; bewustwording van de urgentie om in te grijpen vanwege onzekerheid over de staat, wijziging van gebruik, verandering van wet- en regelgeving, maar ook achterstallig onderhoud en de beschikbaarheid van nieuwe kennis.

Door omstandigheden is het van wandelen niet gekomen. De Amsterdamse binnenstad, waar Pieter zowel privé als beroepsmatig veel aan te danken heeft, zou een mooie omgeving voor het gesprek zijn geweest. Dan toch maar via het scherm!


Asset management als leidend principe

Op de simpele vraag: 'investeren of renoveren?' geeft Pieter 'onderhouden' als belangrijkste onderwerp voor de toekomst. De focus op nieuw, nieuw, nieuw moet verschoven worden. In de nieuwe focus hoort vanzelfsprekend duurzaamheid, geschikt voor de lange termijn en duurzaam gebruik. Dat betekent asset management als leidend principe, gebruik op lange termijn meenemen in elke beslissing.

Pieter: "Elke vervangingsopgave moet als ontwikkelopgave worden behandeld. Goed rentmeesterschap, doorgeven aan nieuwe generaties, daarvoor staat duurzaam en verantwoord ontwikkelen. Onlangs is de opleiding en leerstoel 'Managing public space' gestart voor een gedegen verankering van assetmanagement in de organisatie. Zo leiden we de beheerder van morgen op."


De onzichtbare opgave

Discussies in de gemeenteraden en provinciale staten gaan over budget en prioriteit. Ondanks het besef dat onderhoud en vervanging een grote opgave is, blijkt dat nauwelijks in de uiteindelijke beslissingen. Pas bij calamiteiten is de opgave echt zichtbaar en ontstaat er urgentie om grote budgetten vrij te maken. De sleutel ligt bij bestuurders: lef en bezieling, besef dat achterwege laten van besluitvorming een verantwoordelijkheid inhoudt. Pieter: "Een voorbeeld van een geslaagde aanpak is die van Ronald Gerritsen, directeur Beheer gemeente Leiden. Hij heeft ‘in stand houden’ getransformeerd naar ‘vooruitkijken’. Vervanging als kans, gekoppeld aan wijkvernieuwing, klimaatadaptatie en energietransitie. Toekomstgericht."


Platform BiKa

Onze binnenstedelijke kademuren zijn onderhevig aan veroudering, achterstallig onderhoud, wijziging van gebruik, vernieuwde inzichten wet- en regelgeving. Ervaring leert dat kennis voor behoud van veilige kademuren versnipperd is en niet toekomstbestendig. De hoeveelheid te vervangen en/of renoveren kilometers kademuur nodigen uit voor versnelling. Pieter vindt dat beheerders heel blij moeten zijn met het platform BiKA. Het is een krachtig platform om kennis te bundelen vanuit meerdere invalshoeken door diverse partijen: beheerders, opdrachtgevers, opdrachtnemers, kennisinstellingen en ingenieurs- en adviesbureaus. “Echte resultaten zijn immers enkel met elkaar te behalen”.

In Nederland is een schijnveiligheid gecreëerd, het idee dat alles veilig is. Een uitdaging voor platform BiKa is de mate van veiligheid juist te analyseren. Vervolgens is restrisico niet af te dekken met analyse, dat betekent iets voor bestuurders. “Acceptatie en besluitvorming door het bestuur; restrisico rust op de schouders van de bestuurders. De politiek ervaart in de keuze voor veiligheid bereikbaarheid als een obstakel: de doorstroming komt in gevaar. De externe factor, de hoge urgentie, dwingt tot keuzen en ander inzicht.”


Tot slot

Dan nog over de Nederlandse praktijk: “Kijk om je heen, je weet wanneer je de landsgrens overgaat richting het zuiden, de auto begint met trillen en ons strakke asfalt laat je achter je. We zijn op de goede weg en het beheer van de openbare ruimte is internationaal uit de kunst. Onze kennis is uniek en uitgegroeid tot een prima buitenlands exportproduct. Maak je keuzes op politieke dogma’s!”




 

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht
Praktische kennis direct toepasbaar
Scroll naar boven