Deze website maakt gebruik van cookies. Met functionele- en analytische cookies zorgen we er voor dat website goed werkt en verbeteren wij onze websites. Ook plaatsen we marketing cookies om je van persoonlijke content te voorzien. Wil je dit niet? Kies dan voor weigeren, we plaatsen dan alleen functionele en analytische cookies. Meer informatie.


‘De voorspelbaarheid neemt toe met SSK!’

07-07-2021

Diederik Zuiderwijk (adviseur en medeoprichter van Kodos) helpt opdrachtgevers in de publieke sector met het bereiken van hun doelen in infra projecten. Al in 2010 was hij betrokken als rapporteur bij de Standaard Systematiek Kostenramingen (SSK) en in 2018 mocht hij opnieuw - met trots - rapporteur zijn bij dit belangrijke kostenramingenproduct. In dit derde interview over de totstandkoming van SSK vertelt deze infraspecialist wat die verantwoordelijkheid met zich meebrengt, wat hij vindt hij van het resultaat en hoe hij het proces heeft ervaren.

Voorspelbaarheid toename voor opdrachtgevers
Diederik (foto) geeft namens Kodos, vanuit een onafhankelijk standpunt, een gezond tegengeluid om de financiële voorspelbaarheid van infrastructurele projecten te verbeteren. Dit wordt gedaan door de kaders scope, geld en risico’s te bewaken. De SSK is een geweldig hulpmiddel om de voorspelbaarheid te vergroten, voor goed onderbouwde besluiten en een doelmatige investering. Het proces is beheerst, de voorspelbaarheid neemt toe en de klus komt af. Ons werk aan de opdrachtgeverskant sluit eigenlijk naadloos aan op het vernieuwde SSK 2018 model. Namelijk, met de SSK onderbouw je onzekerheden en neemt de voorspelbaarheid toe.

Hoe raakte Diederik bij de SSK betrokken?
Hij werkte bij adviesbureau PRC voor (semi-)overheden en private partijen vooral aan de financiële beheersing van projecten. PRC was één van de partijen die betrokken was vanaf de eerste versie van de SSK. In 2012 is Kodos opgericht door enkele mensen die al bij de SSK ontwikkelingen betrokken waren. De betrokkenheid is meegenomen naar Kodos en zodoende hebben zij ook bijgedragen aan de SSK 2018 ontwikkeling. In hun werk wordt de SSK vanaf de eerste verkenningen van projecten gebruikt om een project financieel beheerst te krijgen.

In de jaargangen 2010 en 2018 SSK heeft ‘specialist’ Diederik als rapporteur mee geschreven. In 2010 kwam hij dus voor het eerst in aanraking met SSK net als toenmalige collega Joep van der Meer (interview 2), die hij nog kent uit de PRC tijd. De kostenramingswereld is klein.

Het formuleringsproces in een notendop: bij belangrijke ontwikkelingen op het gebied van kostenmanagement komt – al sinds de jaren 90– een stuurgroep bij elkaar voor een update, er wordt dan een plan gemaakt en uitgevoerd door een aantal deskundigen.

Wat betekent de SSK 2018 voor jou persoonlijk?
“Als je kijkt naar de doelmatigheid van investeringen is het zinvol om ook naar de levenscycluskosten te kijken. In de eerste versies van de SSK werd alleen naar de investeringen gekeken en in versie 2010 zijn de levenscycluskosten voor het eerst opgenomen. In versie 2018 zijn ervaringen met de 2010 versie meegenomen en is de SSK aangescherpt. Ik ben gelukkig met deze ontwikkeling want er kunnen beter onderbouwde besluiten in een vroege fase van een project hiermee worden genomen. In de markt krijgt het levenscyclus denken ook steeds meer aandacht. Zeker vanuit de opdrachtgeverskant zie ik dat de behoefte significant toeneemt. Ook vind ik het een vooruitgang dat de hernieuwde versie eenvoudiger en transparanter is geworden om berekeningen te maken.”
 

Hoe verliep het proces?
De eerste vraag over LCC die Diederik kreeg kwam vanuit het provinciale vakberaad. Er was behoefte om een levenscyclus methode te creëren. Diederik werd door CROW gevraagd om rapporteur hiervoor te worden. Na enkele werkgroepbijeenkomsten kwamen er veel raakvlakken met SSK aan het licht, waar ook al een plan van aanpak voor lag. Er ontstond een idee om beide samen te voegen tot één ontwikkelplan. Daarna is de werkgroep SSK opgericht. Zo verliep het proces, van 2 projecten werd het 1 compleet verhaal.
“Vanuit de stuurgroep SSK is een plan van aanpak opgesteld, waarbij kaders werden meegegeven. Belangrijkste kader was dat het product niet sterk mocht veranderen. De SSK methode was immers al voldoende ingeburgerd. Focus voor de werkgroep: vanuit de basis verbeteringen doorvoeren, integratie van levenscycluskosten en uitgangspunten van probabilistische berekeningen beter vastleggen.” 
Het commitment was groot, dit wordt ook geprezen door projectleider Roy Voorend werkzaam bij CROW. De flexibiliteit en inzet van de rapporteur, aangewezen door CROW, was groot en is een verantwoordelijke taak. “Diederik werd 2x gekozen als rapporteur vanwege zijn hoge kennisniveau en ervaring met de systematiek,” aldus Roy.

'SSK-2018 maakt de afstand tussen nieuwbouw en onderhoud & beheer kleiner'
Volgens Diederik wordt de afstand tussen afdelingen nieuwbouw en onderhoud & beheer kleiner, met hulp van de (nieuwe) SSK 2018. “Door naar de levenscycluskosten te kijken kun je in een vroeg stadium de juiste financiële keuzes maken en de vaart er inhouden. Door de muur te laten verdwijnen, wordt het totale project effectiever.  De gedachte is om het niet meer over investeringsobjecten te hebben, maar meer over assets.
Een praktisch voorbeeld: er zit een gat in de weg dat gerepareerd moet worden. Dat raam je niet als een object zoals investeringen vaak worden ingedeeld. Het is meer een activiteit voor een afdeling beheer & onderhoud, waarbij je projecten in objecten gaat opdelen. Het is een manier van denken, die zoals gezegd veel effectiever is en de afstand tussen nieuwbouw en onderhoud & beheer moet verkleinen. Het toepassen van assetmanagement; een veel integralere aanpak.”

'De grote winst van SSK 2018 is de integratie van investerings- en instandhoudingskosten en daarmee de afbraak van de muur tussen nieuwbouw en onderhoud'

Hoe was de samenwerking?
“De werkgroep is bewust opgebouwd met vertegenwoordigers uit ieder deel van de sector. Met die verscheidenheid kon er goed en objectief naar de vraagstukken worden gekeken en verschillende belangen worden meegenomen. Soms waren er stevige discussies, maar deze werden wel functioneel gevoerd. Hiermee bedoel ik dat er scenario’s/discussie’s werden verkend in de werkgroep, door taakgroepen werden uitgewerkt om vervolgens in de werkgroep tot een finale besluit te komen. Ik schoof dan af en toe aan bij de taakgroepen om de raakvlakken tussen de diverse onderwerpen in beeld te krijgen. De taakgroepen kwamen dan met concrete uitgewerkte voorstellen die ik tot één geheel mocht smeden. “

Voorbeeld: er kwamen nieuwe begrippen uit de taakgroep, daar konden mensen commentaar op leveren, en dat werd verwerkt in de concept publicatie en koppelde Diederik vervolgens terug naar de stuurgroep. De groep was zeer loyaal en betrokken om te komen tot een mooi eindproject.”

Wat was de doelstelling?
“Kom tot een uniforme visie op, en een eenduidige methodiek voor LCC waarmee organisaties betrouwbare afwegingen kunnen maken tussen verlengen van levensduur en het vervangen van hun assets.”
 
Wanneer is het succesvol volgens jou?
“Ik meet succes af aan het gebruik en het gebruik is goed te noemen. Als ik naar de opdrachtgevers kijk, waarvoor Kodos actief is, dan neemt de interesse en ook het gebruik toe. Dat laatste blijkt ook uit dat er zelfs vanuit het buitenland aanvragen komen van overheden. Het werkt als een inktvlek. Het is natuurlijk mooi dat een publicatie wordt geaccepteerd en steeds meer wordt gebruikt. Dat betekent dat er behoefte aan is en voor veel partijen iets oplevert. Het succes van de SSK ervaar ik ook bij het gebruik van de SSK begrippen. Ook bij organisaties die SSK (nog) niet gebruiken, hanteren begrippen als ‘voorziene kosten’ en ‘risicoreservering’ ”

Welke vragen krijgt Kodos over SSK en mogelijkheden?
“Het gaat om uitlegvragen over het vertalen van onzekerheden naar een bandbreedte. Het mooie van SSK is dat je deze methodiek de bandbreedte onderbouwd. Een veel voorkomende discussie die wordt gevoerd, gaat over waarom de bandbreedte zo breed is. Je kan hem versmallen, maar dan moet je meer dingen gaan uitzoeken bij je project (van je assets). Door deze discussie te hebben met opdrachtgevers, maar ook met de aannemers, ga je ook anders praten over risico’s of een alliantievorm waarbij je en een gedeelde risicopot hebt. Die je wil je dan graag onderbouwt hebben, en daar kan SSK goed bij helpen.”

Over de toekomst van SSK, hoe houd je het publiek vast?
De liefde voor het vak is groot merkt Diederik op. “De eerste SSK was in 1995 en rond 2026 komt er (vast) weer een nieuwe versie. De ontwikkeling die ik zie komt tussen nu en 2026 vooral te liggen op gebied van duurzaamheid, circulariteit en CO2 uitstoot. Vanuit die ontwikkeling vind ik het nog wel interessant om in de toekomst te onderzoeken hoe er een goede afweging kan worden gemaakt tussen kosten en milieuscores zoals bijvoorbeeld een MKI score.”
 
 
 

Scroll naar boven