Deze website maakt gebruik van cookies. Met functionele- en analytische cookies zorgen we er voor dat website goed werkt en verbeteren wij onze websites. Ook plaatsen we marketing cookies om je van persoonlijke content te voorzien. Wil je dit niet? Kies dan voor weigeren, we plaatsen dan alleen functionele en analytische cookies. Meer informatie.

De Helmondse aanpak: Assetmanagement en een ‘bezuiniging’ door extra miljoenen te krijgen

08-12-2020

Wat doe je met de openbare ruimte als je een bezuinigingsopgave hebt als gemeente? Precies, dan investeer je er juist meer in.

Het klinkt tegenstrijdig, maar het is wel de aanpak in de gemeente Helmond. Zij maakten de overstap naar assetmanagement en wisten goed in beeld te brengen wat de openbare ruimte waard is. Dit wisten ze vervolgens te verkopen. “Het is iets waar we trots op zijn, dus dat mogen we ook laten zien.”
 
Erwin van de Waarsenburg, manager IBOR bij de gemeente Helmond, noemt 2020 een goed jaar, in ieder geval als je kijkt wat ze voor elkaar hebben gekregen binnen de organisatie. En daar is zeker een traject aan vooraf gegaan.
 

Van traditioneel naar slim beheer

“We zijn altijd gericht geweest op redelijk traditioneel beheer”, zo begint Erwin. Dit is niet vreemd, Helmond is lange tijd aangewezen geweest als groeistad. Hierdoor was de focus vanaf de jaren ’80 op stadsontwikkeling en -uitbreiding. “Beheer en onderhoud zat er nou eenmaal bij, maar moest vooral niet teveel problemen opleveren.”
 
De grote stadsuitbreidingen beginnen echter op een einde te komen en er komen steeds meer opgaven in de bestaande stad. Dit vraagt ook een verandering in de aanpak van beheer.
“Het gaat om herstructureringen van wijken, maar ook renovaties. Op sommige plekken had de openbare ruimte gewoon zijn beste tijd gehad. Deze opgaven werden steeds groter, zagen wij enkele jaren terug”, aldus Erwin. Dan kan je achterover leunen en in de beherende rol blijven, “maar daar voelen we ons niet prettig bij. Bovendien, dan krijgen we zo’n grote vervangingsopgave, waar we de middelen gewoon niet voor hebben.” Echter, deze realisatie kwam tegelijk met een grote bezuinigingsopgaven jaren terug.
 
“Dit was voor ons de trigger geweest om echt een nieuwe insteek te kiezen in ons beheer.” De opdracht was toen om assetmanagement te implementeren binnen de gemeente Helmond. Om hiervoor de kennis in huis te halen is hulp gezocht bij een extern bureau, Antea, en ook intern is gekeken wie hiermee aan de slag kon.
 
“We hebben een groep bij elkaar gekregen die vanuit de intrinsieke motivatie met assetmanagement aan de slag wilde. Met dit projectteam en Antea hebben we een scan gedaan om te kijken waar wij als gemeente stonden”, vertelt Erwin over deze tijd, “zo zagen we bijvoorbeeld dat de afdeling financiën niet goed aangehaakt was, maar ook kwam eruit dat we als teams onderling meer vertrouwen in elkaar moesten krijgen.”
 
Niet alleen het vertrouwen onderling, maar ook het bestuur moesten ze nog meekrijgen. Dit ging uiteindelijk stapje voor stapje de goede richting op. “Beheerders zijn vaak wat meer op de achtergrond. Onze directeur zei daarom ook: kom los van je disciplines en sta voor het totale beheer van de openbare ruimte.”
Erwin was het daar wel mee eens: “wij mogen ook best staan voor ons vak en mogen daar best stellig in zijn en positie innemen.”
 
Het is een houding die wel beweging bracht bij het bestuur. Ook binnen de organisatie kreeg assetmanagement meer draagvlak. “Tegelijk begon vorig jaar Antea een hoop op te leveren. Hierdoor hadden we bijna alles bereikt wat we wilden bereiken dat jaar.”

“Zo hebben we de basis op orde gebracht, zoals de data. Ook heeft elk asset een eigen beheerplan gekregen.” Daarbij was de wens dat dit geen grote dikke documenten zouden worden, maar per asset hooguit enkele A4’tjes”.
 

Nieuw budget

Door deze veranderingen werd duidelijker voor welke opgaven Helmond de komende jaren zou staan. “We konden laten zien wat voor opgaven eraan kwamen en welke afwegingen daarin gemaakt zouden moeten worden… maar nu konden we geen van allen doen, omdat het geld er niet was.”
 
Wat wél nodig was, ging over miljoenen. Dit werd inzichtelijk gemaakt en ook gepresenteerd aan de directie.
“En toen kwam net voor de zomer een bezuinigingsopgave”, zo vertelt Erwin. “Er moest bezuinigd worden, en elke portefeuille moest daaraan bijdragen.”
Ze wilden echter al hun werk niet voor niets laten zijn geweest. Dus zij besloten de begroting zonder wijzigingen of bezuinigingen opnieuw in te dienen. “Dit was onze bezuiniging: wij vroegen extra miljoenen.”
 
De directie en het college hebben dit zo overgenomen in de concept begroting.
 
En hier hebben ze juist geluk gehad met corona, zo denkt Erwin. “Het belang van de openbare ruimte als je juist de hele dag thuis moet zitten, is veel meer benadrukt. Wij focusten ons dan ook vooral op het resultaat en wat het betekent voor de gemeente en haar inwoners, bedrijven en bezoekers, in plaats van op wat het kost. Ook vanuit het college is de openbare ruimte als een speerpunt neergezet om goed te kunnen wonen.” De begroting van Erwin en het team werd vervolgens in de raad aangenomen.
 

Doorkijk naar 2021

Door de investeringen in assetmanagement lag er dus een gedegen plan, want ook door het college en de raad gedragen werd. Met zelfs in tijden van bezuiniging een investering in de openbare ruimte.
Maar hoewel het budget er nu is, moet het nog wel georganiseerd worden.
 
“We zijn als beheerders assertiever geworden, dat geeft een hele nieuwe energie. Daarmee heb ik er vertrouwen in dat dit lukt.”
 
Het is deze zelfde energie, en daarmee ook trots, die ervoor gezorgd heeft dat de gemeente Helmond zich kandidaat had gesteld als gastgemeente voor het Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte (NCBOR) in 2021. Dit werd hen ook toegekend op 26 november, tijdens het afgelopen congres. “We hebben zoveel mooie dingen te laten zien. Wat we doen, wat we kunnen en waar we voor staan.”
 
Tegen de tijd dat NCBOR 2021 is, hoopt Erwin ook al meer stappen te hebben gezet. “We hebben als organisatie heel veel opgaven. Ik wil deze goed in kaart hebben gebracht en dat ook duidelijk is wat we zelf kunnen en wat we kunnen uitbesteden. Ook hoop ik stappen te zetten om abstracte ambities zoals circulariteit echt onderdeel te maken van ons reguliere werkproces.”
 
“Misschien kunnen we dit volgend jaar wel presenteren tijdens het congres”, zo besluit Erwin.


Bekijk ook

Benieuwd geworden naar het assetmanagementplan van de gemeente Helmond? Download hier hun SAMP.

Scroll naar boven