Parkeren is emotie 14 sep 2016

    We parkeren het liefst gratis, direct voor onze favoriete winkel. En onze winkelier deelt die mening; klanten moeten direct voor de deur kunnen parkeren, want dan komen ze vaak langs en kopen dus meer, is zijn verwachting. Nog een sterker voorbeeld; ik woon in een middelgrote stad met een historische kern. De gemeente voert een vrij rigide parkeerbeleid, simpelweg omdat er weinig parkeerruimte is in de smalle straatjes. Niet iedereen is daar blij mee.

    Wie wel gratis wil parkeren, kan terecht in de nabijgelegen slaapstad. Parkeren is daar gratis, alle grote winkelketens zijn aanwezig, maar charmant of gezellig wordt het er niet. Toen de V&D in mijn woonplaats failliet ging, was het oordeel op sociale media duidelijk; schuld van de gemeente, hadden ze maar niet zulke hoge parkeertarieven moeten heffen, niemand komt meer in het centrum want iedereen winkelt in de slaapstad. Voor het gemak werd daarbij even vergeten dat de V&D daar ook failliet ging.

    Emotie

    Parkeren is emotie. Niet alleen in mijn eigen woonplaats, maar in zo ongeveer elke gemeente in Nederland beheerst parkeren regelmatig het sentiment op verjaardagsvisites en in de lokale kroeg. Ook gemeentebestuurders moeten er rekening mee houden dat parkeerbeleid en alle emoties die daarbij spelen, regelmatig terugkeren op de agenda.

    Heilige koe

    We maken ons druk over parkeren in en nabij winkelcentra. Zo druk zelfs, dat we de ratio blijkbaar uit het oog verliezen, zoals ik al in het bovengenoemde voorbeeld liet zien. Een auto is blijkbaar voor veel mensen een heilige koe, die overal moet kunnen grazen of gaan liggen als het haar belieft. Maar wat maakt mensen in die parkeerdiscussie zo emotioneel? En zijn er mogelijkheden om dat te voorkomen?

    Melkkoe?

    Voordat we zelf in deze blog de ratio uit het oog verliezen, even wat cijfers over parkeren in winkelcentra. Ten eerste; parkeren is een duur grapje. Zo is de ruimte in stadscentra duur, net als het beheer en onderhoud van parkeervoorzieningen. De burger betaalt daarvoor met parkeerkosten, als parkeren niet gratis is, maar die opbrengsten dekken maar 10% van de kosten. Parkeren is dus beslist geen melkkoe voor gemeenten, maar een kostenpost.

    Modal shift

    Daarnaast is het de vraag wat gratis parkeren voor winkeliers oplevert. Slechts 46% van de bezoekers van winkelcentra komt met de auto, de rest gaat lopen of fietsen. Het aandeel auto’s in de modal shift bij stadsdeelcentra ligt veel hoger. Logisch, want dat zijn vaak de winkelcentra waar mensen hun weekboodschappen doen, inclusief waspoeder, kratten bier en de nieuwe kamerplant die niet achterop de fiets past. In stadscentra is het aandeel bezoekers dat per auto arriveert dan ook veel lager; maar 22% van de bezoekers van stadscentra kiest voor de auto, de rest kiest fietsen, lopen of ov.

    Kip en ei

    Dat laatste getal is mogelijke inzet voor een kip-ei-discussie. Is dat aandeel auto’s zo laag omdat we inderdaad liever op andere manieren naar de binnenstad gaan, bijvoorbeeld omdat we het makkelijk vinden om zo drukte op de weg te ontlopen? Of is dat aandeel auto’s zo laag omdat we weten dat parkeren in binnensteden moeilijk en duur is, en bij voorbaat voor alternatief transport kiezen? CROW zette alle cijfers en feiten over parkeren hier op een rij.

    Crisis

    De middenstand lobbyt dan ook vaak voor ruime gratis of zeer betaalbare parkeermogelijkheden. Daarbij wordt vaak gewezen op leegstaande winkelpanden, winkelcentra die te weinig bezoekers trekken en winkeliers die in de financiƫle problemen zitten. Die problemen bestaan, het is alleen de vraag of ze veroorzaakt worden door gebrek aan parkeermogelijkheden. De afgelopen jaren kampte Nederland met een economische crisis waarin het consumentenvertrouwen naar een ongekend dieptepunt zakte en huishoudens de hand op de knip hielden: geen nieuwe bank, kleren uit de uitverkoop en sinas van een B-merk. Daarnaast gingen steeds meer Nederlanders hun aankopen online doen. Waarom zou je nog naar een winkelcentrum gaan als je favoriete winkel je nieuwe schoenen thuisbezorgt? Ten derde vielen recent een aantal winkelketens om die na de klappen van de economische crisis niet meer bleken aan te sluiten bij de wensen van de consument.

    Nee, het werkt niet

    Consumenten mijden winkelcentra met veel leegstand. Daardoor wordt het probleem van de winkeliers alleen nog maar groter. Een aantal Nederlandse gemeenten heeft daarom in de afgelopen jaren experimenten met gratis parkeren uitgevoerd om te toetsen of de bestedingen in de binnenstad omhoog zouden gaan en het winkelcentrum daardoor in kwaliteit zou winnen. Het antwoord uit onder andere Ede, Kerkrade en Venray is: ‘nee, het werkt niet’. De bestedingen groeiden niet, de overlast van geparkeerde auto’s wel. Toch zijn er ook juichende geluiden, vaak vooral in de eerste maanden nadat het betaald parkeren is afgeschaft.

    Gevarieerd en aantrekkelijk

    Wat werkt wel om een winkelcentrum levendig te houden? Een gevarieerd, aantrekkelijk aanbod van winkels is het antwoord. De nieuwe Markthal in Rotterdam, met een divers aanbod aan luxe voedselproducten, is een schoolvoorbeeld. Goedkoop is het niet, gezellig wel en elk weekend is de Markthal afgeladen vol.

    Weerstandsfactor

    Wat gebeurt er nou eigenlijk als het betaald parkeren wordt afgeschaft in een stadscentrum? In de eerste instantie zijn burgers en winkeliers blij. Maar na verloop van tijd blijkt dat het aanbod in het winkelcentrum nog steeds niet aantrekkelijk genoeg is, en dat de bereikbaarheid van het centrum afneemt. We kunnen daaruit concluderen dat parkeren een weerstandsfactor is, en geen attractiefactor. De uitdaging voor beleidsmakers is dan ook om de weerstand om te zetten in begrip. Dat is een hele lastige uitdaging, omdat we zo emotioneel betrokken zijn bij parkeren. Hoe kun je omgaan met die emotie?

    Geen kennis

    Parkeren is in de ogen van burgers vaak de melkkoe van de gemeente. Als de gemeente geld nodig heeft, gaan de parkeertarieven omhoog. De mensen die weten dat het allemaal niet zo werkt, zijn doorgaans verkeerskundigen en dat zijn er niet zoveel. Burgers zijn zo emotioneel over parkeren omdat ze geen kennis hebben over hoe parkeerbeleid werkt en hoe parkeren kostentechnisch in elkaar zit. Met weinig kennis is het heel makkelijk boos worden als de gemeente weer een nieuw betaaldparkerengebied inricht.

    Participatie

    Die aanpak kan ook anders; juist omdat burgers zo emotioneel betrokken zijn bij parkeren, is het ook eenvoudig om hen te betrekken bij parkeerbeleid. Of nee, dat is niet eenvoudig, want de wethouder en de ambtenaren die dat doen, zullen de volle laag krijgen. Maar wie een dikke huid toont, en burgers echt durft te betrekken bij het ontwikkelen van parkeerbeleid, kan daar veel in winnen. Leg uit dat het beheer en onderhoud van een plek in een parkeergarage meer dan 5000 euro per jaar kost. Vraag burgers hoe ze naar het centrum willen komen. Kunnen ze helpen bij het kiezen van een locatie voor een nieuwe P+R aan de rand van de stad? Wanneer ervaren burgers parkeeroverlast, en wat verwachten ze van de gemeente bij het oplossen van die overlast? Een goed participatietraject kan burgers meer inzicht geven in parkeren en hen er van doordringen dat de gemeente hen serieus neemt en niet alleen maar geld uit de zak wil kloppen.

    Durft jouw gemeente het aan?

    Door de redactie -
     

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW