Het Filedier: eerst schuren dan slijpen 5 sep 2013

    door Monique Monster en Marina Meens

    Het Filedier wordt sinds mei in Rotterdam en omgeving gespot. Het is een ietwat onnozel voor zich uit kijkend kuddedier dat de onbedwingbare behoefte heeft om twee keer per dag in de file te staan. Het Filedier is zo gewend om op vaste tijdstippen in de auto te stappen en op vaste plekken en tijdstippen in de file te staan, dat hij er niet meer bij nadenkt of het ook anders kan.

    De Filedier-campagne heeft als pay-off: ‘Wees geen filedier, doe het op jouw manier’. Veel overheidscampagnes zijn gericht op het laten zien van het gewenste gedrag. Een veilige en politiek correcte manier van campagne voeren, want de bedoeling kan niet verkeerd opgevat worden. De Verkeersonderneming bewandelt met deze campagne een andere weg, namelijk het ongewenst gedrag bekritiseren. Gestart wordt niet met de alternatieven, zoals ‘jawel, er rijdt ook een metro in Rotterdam’, maar het automatisme van het gedrag staat voorop. Het Filedier laat met humor en een beetje sarcasme zien hoe raar het is om in de auto te stappen terwijl je uit ervaring weet dat je vast komt te staan. “Het is 5 uur, ik ga maar eens op de file aan”, meldt het Filedier dommig.
     
    Autorijden is gewoontegedrag. Veel mensen stappen al jarenlang op hetzelfde tijdstip in de auto om naar het werk of naar huis te gaan. Auto’s zijn onlosmakelijk gekoppeld aan emotie. Ze zijn al sinds jaar en dag een statussymbool, de heilige koe. De auto geeft bovendien een bepaald gevoel van vrijheid. ‘Je kunt weg wanneer je wilt’. Of je ook aankomt op het tijdstip dat je wilt, is natuurlijk een tweede. Uit onderzoek van Maurice de Hond bleek dat automobilisten niet alleen regelmatig op precies dezelfde plek en op het zelfde tijdstip in de file staan maar dat ze elkaar ook herkennen.

    “Kijk, met die meneer staat papa drie keer per week in de file”. 

    Is het de bedoeling de filerijder belachelijk te maken met deze campagne? Nee, maar wel om hem even door elkaar te schudden. Wanneer de filerijder direct met rationele argumenten en alternatieven wordt aangesproken, haakt hij snel af. Tijdens de pretest van de campagne vertelde een respondent en fervent spitsrijder: “Het Filedier schudt je wakker, en je vraagt je af waarom je het geaccepteerd hebt om in de file te staan”

    Na het schuren komt het slijpen. In de tweede fase van de campagne neemt het Filedier de alternatieven onder de loep. Als de filerijder eenmaal bewust is van zijn eigen, vaak onbewuste gedrag, is er ruimte om de alternatieven te bekijken, te beoordelen en uit te proberen. Ook die alternatieven brengt het Filedier met eenzelfde humoristische en ietwat sarcastische boodschap. Want hij is nu eenmaal standvastig in zijn rol. 


    Is het Filedier uniek in zijn aanpak? Dat zouden we natuurlijk graag willen beweren, wie wil er niet uniek zijn? Maar de eerlijkheid gebiedt te melden dat dat niet zo is. In Engeland bijvoorbeeld is het verkeersveiligheidspotje over drank beroemd. Je ziet een dronken automobilist met zijn auto over een heg vliegen en in een tuin belanden waar net een kinderverjaardag aan de gang is met alle gevolgen van dien…

    Ook in Nederland kennen we succesvolle voorbeelden waarbij het ongewenste gedrag wordt getoond, zijn: “Je bent een rund als je met vuurwerk stunt”, of  "Te hard in de bebouwde kom, daar zijn geen excuses voor". Hierbij zegt een volwassene tegen een kind: “Sorry, dat ik je heb aangereden en dat jij daar nu net fietste." Maar ja, Goede Tijden Slechte Tijden begint zo en Ludo komt erachter dat Jeanine vreemdgaat. 

    Hoewel bij deze voorbeelden het goede gedrag niet centraal staat, weet iedere kijker wat de bedoeling is. Zo weet ook de Nederlandse automobilist als hij in de file staat dat er openbaar vervoer is, dat je met de fiets en scooter ook ergens komt, je thuis eerst je mail kunt checken of dat je kunt carpoolen. 

    Of vertellen we nu iets nieuws?


     
    Monique Monster en Marina Meens zijn werkzaam bij de Verkeersonderneming als communicatie-adviseur.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW