Vijf voor twaalf voor de speed pedelec 2 okt 2016

    De speed pedelec, de e-bike die tot 45 kilometer per uur kan, was de afgelopen tijd vaak onderwerp van discussie. De discussie is mede aangewakkerd door het besluit van de minister om speed pedelecs per 1 januari 2017 aan te merken als bromfietsers. Dat houdt in dat ze op de meeste wegen binnen de bebouwde kom voortaan op de rijbaan moeten rijden.

    Het aantal argumenten om dit niet te doen begint zich echter op te stapelen, net als de urgentie: uit de hoek van zowel gebruikers als wegbeheerders komen meer en meer signalen dat het genomen besluit geen recht doet aan de menselijke factor, aan handhaafbaarheid en aan de bijdrage die de speed pedelec kan leveren aan het terugdringen van de automobiliteit.

    1 Januari 2017, de datum waarop speed pedelecs met gele kentekens en aangepaste helmen binnen de bebouwde kom op de rijbaan rijden, komt nu snel dichterbij. Mede door de commotie die haar besluit veroorzaakte, besloot de minister dit jaar dat speed pedelec-gebruikers een eigen helmnorm krijgen en dus niet veroordeeld worden tot de dichte, niet ventilerende, brommerhelm. Over de plek op de rijbaan zegt zij: “na 1 januari 2017 zal ik starten met onderzoek naar de gedragseffecten van de speed pedelec gekentekend als bromfiets. Het onderzoek zal zich met name richten op het rijgedrag van de speed pedelec op de rijbaan om vervolgens uitspraken te kunnen doen over de veiligheid van de speed pedelec-rijder en andere weggebruikers, het schrikeffect bij automobilisten en het effect op de doorstroming op de rijbaan. Als de evaluatie tot nieuwe inzichten leidt, zal opnieuw gekeken worden naar de gedragsregels voor speed pedelecs” (bron: Overheid.nl).

    In het kort; we voeren eerst de nieuwe regel door in de veronderstelling dat die goed is, en gaan daarna kijken of dit werkelijk zo is.

    Schimmigheid

    Veel speed pedelec-gebruikers laten weten te anticiperen op de nieuwe regel, maar niet op de manier die de beleidsmakers hopen. Velen overwegen om na 1 januari 2017 het kentekenplaatje van hun fiets af te halen, zodat deze vrijwel niet meer van een normale e-bike te onderscheiden is. Ook het verkopen van de speed pedelec, of het afzien van aanschaf, wordt veel gehoord. Het is maar de vraag of dergelijke effecten zichtbaar zullen worden in het onderzoek dat het ministerie plant. Daarmee dreigt de speed pedelec af te glijden naar een schimmig niveau; een e-bike die we niet goed meer herkennen en waarvan we blijkbaar niet meer weten hoe graag we hem nu in het Nederlandse straatbeeld terugzien. Dit beeld wordt versterkt door het dilemma dat wegbeheerders voorgeschoteld krijgen. Gemeenten worden door gebruikers opgeroepen om in de lokale regelgeving rekening te houden met speed pedelec-gebruikers, erkennen vaak ook het probleem, maar hebben vrijwel geen handvatten om dit te doen zonder tegen de nieuwe landelijke regelgeving in te gaan.


    De speed pedelec. Zonder nummerplaat niet van een normale e-bike te onderscheiden.

    Speed pedelecs en verkeerslichten

    Daarnaast wacht de gemeenten nog een aanzienlijk karwei om het wegennet klaar te stomen voor de verandering, en dan met name de beheerders van verkeerslichten. Immers, veel detectielussen staan zo afgesteld dat kleinere hoeveelheden metaal niet als voertuig worden herkend. Per verkeerslicht zal de gevoeligheid van de detectielussen opnieuw moeten worden ingesteld om te voorkomen dat speed pedelecs lang voor het rode licht staan te wachten zonder gedetecteerd te worden. Bij bromfietsers op de rijbaan is dit nu al vaak problematisch, bij speed pedelecs zal dit nog erger zijn. Er zijn geen signalen dat wegbeheerders zich voorbereiden om hun verkeerslichteninstallaties klaar te maken voor de op handen zijnde verandering.

    Veilig en handhaafbaar

    Natuurlijk kleven er ook risico´s aan het behoud van de speed pedelec op het fietspad. De grote snelheidsverschillen verhogen met name op smallere fietspaden binnen de bebouwde kom het verkeersveiligheidsrisico. De vraag is of dit risico op een andere manier getackeld kan worden. Het instellen van een maximumsnelheid op fietspaden is vaker genoemd maar niet ingesteld, onder andere omdat dit moeilijk te handhaven zou zijn. Wat is echter moeilijker handhaafbaar: een maximumsnelheid op fietspaden of een speed pedelec die zonder nummerplaat nauwelijks van een normale e-bike te onderscheiden is?

    Potentiële afname automobiliteit de kop in gedrukt

    Al deze zaken tezamen doen verschillende vragen rijzen. Hoe wenselijk is het dat de speed pedelec naar de rijbaan gaat binnen de bebouwde kom? In hoeverre zijn gebruikers, wegbeheerders en handhavers hier werkelijk klaar voor? Veel signalen wijzen erop dat de maatregel de opkomst van de speed pedelec de kop in zal drukken. Dat is erg jammer, kijkend naar de bijdrage die hij kan leveren aan het terugdringen van de automobiliteit. De gemiddelde woonwerk-afstanden van auto’s en speed pedelecs zijn vergelijkbaar; beiden iets meer dan 20 kilometer (Ruben de Bruijne en Sweco / NHL Hogeschool, 2016 en CBS). Met name in filegevoelige regio´s doet de speed pedelec qua reistijd nauwelijks onder voor de personenauto. Onderzoek (Ruben de Bruijne en Sweco / NHL Hogeschool, 2016) wijst uit dat tweederde van de huidige gebruikers de auto laat staan voor hun woon-werkrit nu ze een speed pedelec hebben.

    Aankomst op het werk, na 32 km

    Vijf voor twaalf

    Zo zijn er veel redenen om te stellen dat het – in ieder geval op dit moment - onwenselijk is dat de speed pedelec binnen de bebouwde kom naar de rijbaan verhuist. Gebruikers en wegbeheerders bereiden zich niet of op een ongewenste manier voor op deze verandering; een teken dat het draagvlak, de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid zeer gebrekkig zijn. Het pleidooi is dan ook om de verandering vooralsnog niet door te zetten, maar om samen met de gebruikers van het fietspad alternatieve ingrepen te onderzoeken die de beschreven risico’s beperken zonder dat daarmee een snel groeiende groep weggebruikers onevenredig wordt benadeeld. Nog een kleine drie maanden tot de maatregel ingaat. Kortom beleidsmakers, het is vijf voor twaalf!

    Martijn van de Lindeloof
    Adviseur Mobiliteit en Gedrag
    Sweco Nederland

    Bronnen

    1) Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu nummer 524 aan de Tweede Kamer d.d. 7 juli 2016 (www.overheid.nl)
    2) Revolutie of risico? Een onderzoek naar de verkeersveiligheidsaspecten van de speed pedelec, Ruben de Bruijne en Sweco Nederland / NHL Hogeschool, januari 2016
    3) Strava- en Facebookcommunities speed pedelec-gebruikers
    4) Transport en Mobiliteit 2015, CBS

     

Reacties

Han
Ik heb een speed pedelec aangeschaft om mij te ondersteunen bij recreatief fietsen met mijn echtgenoot , die op een racefiets rijdt. Zo kan ik net iets harder (27-30 km per uur) dan de gewone elektrische fiets. Ik zie mij al op de rijbaan 27 km/u fietsen met al die auto's te dringen... bovendien is de gemeente Utrecht zeker niet klaar met alle rijbanen geschikt te maken voor fietsers zoals ik.. een integraal helm zal mij het gezicht benemen, als ik transpireer van het harde fietsen.... dit is weer een staaltje van niet nagedacht hebben over alle consequenties..
5-11-2016 16:12:01

Friso Metz
Als de detectielussen op de weg de speed pendelen niet herkennen, moeten er maar fietsknopjes bij worden geplaatst ;-(
2-11-2016 10:44:21

Ingrid
Ik gebruik de fiets als racefiets en kan zo ondanks mijn gezondheid nog mee doen aan de fietsritten met mijn club. De racefietsers, fietsen allemaal zo hard, waarom ik dan niet met mijn fiets?

Om hoeveel fietsers gaat het eigenlijk? Bij hoeveel ongelukken zijn ze betrokken, t.o.v. de gewone fiets of electrische fiets..
1-11-2016 15:29:32

Henk
Altenatieve vormen van vervoer zijn de toekomst. Zoals ook de snelle ebike. Alleen al vanuit milieu overwegingen. Mn voor woon-werk verkeer erg interessant, geen benzine kosten en geen file en wel lichaamsbeweging!. Defensief rijden is een must soortgelijk aan motorfiets.

Om nu weer een apart type helm voor te schrijven is overdone. Ook een racefiets haald gelijke snelheden even als ligfiets. Hier volstaat toch ook een goede (professionele?) fietshelm? Binnen de bebouwde kom op de rijbaan is niet veiliger. Snelheid verschilt usenet auto en snelle ebike zijn te groot en automobilist is zich minder bewust van ebike op rijbaan. Een snelle ebiker die zijn rijgedrag en snelheid aanpast binnen de bebouwde kom op fietspad is pas veiliger! HOUDING, BEWUSTZIJN EN DEFENSIEF GEDRAG is de sleutel!

Mvrgr Henk -10K speedbike-km.
23-10-2016 21:49:21

Loes Zwaard
Ik ben een groot voorstander van het gebruik van de E-Bike en met name de Speed-Pedelec. Doordat ik een Speed-Pedelec heb wordt de keus voor het rijden met de auto veel kleiner (tijdverschil nauwelijks, lekker in de buitenlucht en gelijk gesport). Ik heb in 2 jaar tijd 15.000 km gereden. Ik moet er niet aan denken tussen de auto's te moeten rijden, mijn verlichting is wel goed maar ik rijd meestal tussen de 30-35 km en dan heb ik niets bij de auto's te zoeken. Wanneer dan ook nog eens de lussen van de verkeerslichten niet zijn aangepast is het helemaal een ramp. Ik probeer drukke tijden op de fietspaden te mijden (vroeger of iets later beginnen). Sowieso heb ik een probleem omdat mijn fiets niet gekeurd kan worden (er is geen rapport en het zou minstens € 300 kosten om het te laten maken en dan moet ik mijn fiets nog ontdoen van extra's die ik heb voor de veiligheid zoals de winterbanden en goede remmen)
kortom ik ben meer voor snelheid naar het aanbod zoals nu ook vaak op de (snel)weg gebeurd. Snorbrommers die veel harder van 25 km per uur rijden zijn volgens mij een grote probleem op het fietspad. Heb je wel eens geprobeerd om het beleid van de brommer te volgen? Op de weg, naar het fietspad, naar de weg en dan weer terug.
22-10-2016 20:53:16

BAs
Als wielrenner ga ik ook als snel 30 km/uur en waar mogelijk pik ik een stukje rijbaan mee als het fietspad te smal, te druk of anderszins onhandig is. Natuurlijk kijk ik dan goed uit, maar voor automobilisten is het niet altijd leuk. Die zullen de komende jaren toch wat moeten inschikken nu er meer alternatieven komen naast de auto zoals wielrenners, speed-pedelecs en meer oudere onzekere fietsers op een accu fiets. En als ik wel op het fietspad rij, hou ik rekening met andere fietsers.
14-10-2016 15:21:48

Robert
Prima artikel , maar ik mis nog iets.
Speedpedelec wordt vooral gebruikt voor woonwerk verkeer, aldus ochtend- en avondspits. File's staan er ook op de doorgaande wegen in de stad. Dat betekent dus dat de speedpedelecer straks tussen de auto's en vrachtwagens stil staat en de heerlijke dieseldampen zit op te snuiven. Goed plan minister en bedankt Fietsersbond !
6-10-2016 19:40:41

Jorien
Ik geniet elke dag dat ik fiets op mijn stomer. Welke kleur mijn kenteken ook wordt ik ga voor geen goud mijnnleven wagen om op de rijbaan te gaan rijden. Ik pas er voor om eerste via de statistiek te bewijzen dat een speedpedelac niet op de rijbaan hoort.
Wil de minister niet luisteren wie wil als ik wordt beboet mij financieel helpen dit tot hoogste rechter uit te laten zoen
Ik hou van mijn leven en van rijden op mijn stromer
6-10-2016 17:44:49

Hans
Ik voel met op de speed-pedelec ook en bovenal een Fietser !! Ik rij elke dag over een net buiten de bebouwde kom gelegen fietspad naar mijn werk. Mooi, zeer rustig & vlot. Daarenboven veilig voor mijzelf en anderen. Straks zou ik daar met een gele kentekenplaat niet meer mogen fietsen. De alternatieve route is door de bebouwde kom op de rijbaan, waar je dan op het naastgelegen fietspad door bijna elke helmloze en telefoonkijkende scooterrijder met blauw kenteken wordt ingehaald. Dat doen ze immers nu ook al, en ik ga met een geel kenteken echt niet sneller. Als het onze overheid om veiligheid te doen is, dan is handhaven het parool, de winst zit dan bij de scooterrijder en niet bij die enkele speed pedelec rijder, die (ook volgens het onderzoek van Ruben) i.h.a. bij de jaren van verstand is. Voor mij voelt de maatregel die de overheid hier neemt 'n beetje als plagen van 'n relatief kleine groep en gaan ze echte verkeersproblematiek uit de weg. Tevens drukken ze vakkundig een prachtig alternatief voor woon/werk verkeer met auto's de kop in.
5-10-2016 23:16:54

Jan van Egdom
Een speed -pedelec heeft geen remlicht zoals een scooter of bromfiets ,is al zwakkere verkeer deelnemer op de rijbaan
Wielrenners rijden ook 28-32 km /h op fietspad . de snelheid verschillen zijn niet zo groot tussen fietsers -snorfietsers en wielrenners op fietspad.
conclusie pedelec ook op fietspad blijven
5-10-2016 07:02:58

Eduard
Een keuze lijkt me wel wat. Of op de rijbaan in de bebouwde kom en max 45 km/u OF op het fietspad maar dan niet harder dan 30km/u. Kan je zelf de afweging maken op basis van wegsituatie en drukte op de weg of fietspad.
4-10-2016 21:54:47

Marc
Wat mij betreft is het simpel: als je hard wil ga je met helm op de weg rijden (binnen bebouwde kom) en anders rijd je op het fietspad, al dan niet met helm, met de stroom mee zonder andere weggebruikers in gevaar te brengen.

Natuurlijk moeilijk te handhaven, maar veel realistischer dan de huidige insteek. Durf te vertrouwen op het gezond verstand van de doelgroep van speed pedelecs, in mijn ervaring (zie er dagelijks redelijk wat) komt dat goed. Is zowel beter voor de speed pedelec rijders als de automobilisten die nog meer last gaan krijgen van de nieuwe wetgeving dan de fietsers.
4-10-2016 21:32:38

Jeanet
Het lijkt mij beter om de speed pedelecs op het fietspad te laten. Ik haal redelijk makkelijk 40 km/u, maar zelfs dan wordt ik met voor mijn gevoel een groot snelheidsverschil ingehaald door auto's.
Mocht deze regel toch doorgaan dan vind ik het moment super ongelukkig gekozen. Namelijk in de donkerste tijd van het jaar.
Het is in mijn ogen beter deze regel een paar weken na ingang van de zomertijd in te voeren. De rest van de weggebruikers kan er dan beter aan wennen en ik zou me zelf dan een stuk veiliger voelen.
4-10-2016 20:59:04

Martin
Speed-pedelec op de rijbaan rijdt met 35-40 km/h te snel voor het spitsverkeer en kan er niet veilig voorbij, en te langzaam voor normaal verkeer en gaat dus een gigantische ergernis worden.
Veel goede verbindingsfietspaden mogen niet meer gebruikt. Gevolg: op zoek naar de kortste route dwars door de stad door woonwijken.
Paden tussen steden door de natuur moeten ingeruild door drukke bromfietspaden.
Kortom een drama in het verschiet als gevolg van een eigenwijze autominister.
Dan maar zelf oplossen en de gele plaat mee in de fietstas. De burger verstandiger dan de politiek?
4-10-2016 19:14:42

J. Laurentius
Veiligheid gaat voor alles en iedereen. Geldt dus niet alleen voor de speed pedelec maar ook voor andere weggebruikers. De Speedbiker fietst een gemiddelde snelheid van 30-35 km/u. Uiteraard moeten we allemaal rekening houden met elkaar. De speedbike blijft een e-bikeb en heeft geen verbrandingsmotor zoals een snor of bromfiets! What about wielrenners en ligfietser?
4-10-2016 19:13:21

marco bot
Laat de fietsers de fietsers blijven,
Ze worden nooit een brommer of motor, dus gewoon op het fietspad waar dat kan.
4-10-2016 18:13:30

Wim Frederiks
Laat de Speed-Pedelec op het Fietspad we zijn geen Bromfiets we leveren zelf door middel van Trappen onze Energie .We zijn onze eigen verbrandings Motor , we zijn straks een gevaar op de weg binnen de bebouwde Kom en tot last van Auto,s Vrachtwagens en Bussen .
4-10-2016 15:07:10

© Copyright 2014 CROW