Van lui en onbetekenend naar de Nobelprijs 22 nov 2017

    Richard Thaler werd in 1945 in East Orange, New Jersey geboren, als oudste van drie zoons. Zijn moeder, Roslyn, was docent, zijn vader Alan actuaris. Tegenwoordig is hij getrouwd met France Leclerc, voormalig professor in Marketing. Uit een eerder huwelijk heeft hij drie zoons. Zijn bachelor haalde hij in 1967, aan de Case Western Reserve University, zijn Master volgde drie jaar later aan de University of Rochester. Hij promoveerde in 1974 aan diezelfde universiteit op het onderwerp 'The value of saving a life, a market estimate’, onder supervisie van Sherwin Rosen.

    Lui en onbetekenend

    Na zijn promotie volgt een lange lijst van tijdelijke banen aan diverse universiteiten. Opvallen deed hij in zijn eerste jaren niet; een collega noemde hem in die tijd ‘lui en onbetekenend’. Populair waren zijn ideeën ook niet. De economie was nog in de ban van de homo economicus, waarin de mens als een alwetende, rationeel handelende persoon wordt beschouwd. Thaler, die juist ageerde tegen dat idee, werd als een paria beschouwd. Sinds 1995 werkt hij als professor aan de Chicago Booth School, inderdaad een klassiek economisch instituut.

    Nudge

    In 2008 verscheen het boek Nudge: Improving decisions about health, wealth and happines, dat hij samen met Cass R. Sunstein schreef. In het boek wordt de vloer aangeveegd met de homo economicus; mensen zijn homo sapiens, en daarom moeten we aandacht besteden aan hun irrationele keuzepatroon, en de manier waarop mensen zich laten beïnvloeden door zaken als sociale interactie, stellen Thaler en Sunstein.


    Richard Thaler, bron: Wikipedia

    Korte termijn

    Het boek werd niet juichend onthaald. De recensenten klaagden dat het saai was, dat er te veel aandacht werd besteed aan de argumentatie en twijfelden of het idee van de ‘nudge’, het duwtje in de richting van het gewenste gedrag, wel voldoende zou zijn. Ook kreeg het boek kritiek van wetenschappers, zoals Tammy Boyce, van de Britse denktank King’s Fund, die nudges afdeed als korte-termijn politiek die mensen niet zou helpen om op langere termijn de juiste keuzes te maken. Toch werd het boek een succes, zeker toen ook wereldleiders als voormalig president Obama en de toenmalige Britse premier David Cameron Thaler’s ideeën oppikten.

    Economie en psychologie

    In Nudge, en ook in zijn latere boeken, sloeg Thaler een brug tussen economie en psychologie. Zijn mensbeeld is dat van een irrationeel wezen dat zijn beslissingen neemt op basis van kennis die toevallig is blijven hangen, dingen die de buren hebben gezegd en nog gevoelig is voor impulsaankopen ook. Thaler schrijft over mensen die dure schoenen kopen in de maand waarin ze krap zitten; misschien geen wenselijk beeld, maar wel voor velen onder ons een herkenbaar beeld.

    Gedrag is te sturen

    Die mens van Thaler is gelukkig ook te beïnvloeden. Met nudges, duwtjes in de juiste richting, valt zijn gedrag te sturen. Een bekend voorbeeld is dat van het briefje op de belastingenvelop voor achterstallige betalers; als mensen lezen dat 89% van de mensen in hun gemeente al betaald heeft, zijn ze sneller geneigd ook maar te betalen. Inmiddels worden er wereldwijd nudges bedacht en uitgevoerd, en soms ook gefilmd, zoals we recent op deze blog schreven.

    Overheden

    Overheden begonnen het nu van gedragskennis en nudges in te zien. Twee jaar na het verschijnen van Nudge, startte de Britse overheid met een BIT, een Behaviour Insights Team, en veel landen, waaronder de USA en Nederland, volgden.
    In deze BITs wordt onderzocht hoe deze gedragskennis in beleid kan worden ingezet, om mensen bijvoorbeeld gezonder of veiliger gedrag te laten vertonen, zonder dat ze het door hebben.

    Irrationeel geld uitgeven

    En dan is er nu de Nobelprijs. Thaler beloofde het prijzengeld van 1,1 miljoen dollar ‘zo irrationeel mogelijk’ uit te geven. Inmiddels heeft hij veel vakgenoten overtuigd van het nut van gedragskennis. Prof. Robert Shilling, die de Nobelprijs voor de Economie in 2013 won, noemde Thaler’s prijs ‘controversieel, maar terecht’.

    Gedragseconomie is groot

    De gedragseconomie is groot geworden, mede dankzij Thaler’s volhardendheid. Toch hoopt hij zelf dat zijn vakgebied geen lang leven beschoren is. “Als de economie zich in deze lijn blijft ontwikkelen, zal het lexicon ‘gedragseconomie’ uiteindelijk verdwijnen. De hele economie zal dan zo gedragsmatig zijn als het onderwerp vereist.”

    -Door de redactie-
     

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW