Ik wil geen zelfrijdende auto! 2 mei 2016

    Onze omgeving verandert voortdurend en vaak in hoog tempo. Vijftien jaar geleden raakte de mobiele telefoon ingeburgerd en liep iedereen met de nieuwste prepaid-baksteen waarmee je kon bellen en sms'en. Programmeercodes voor beldeuntjes werden enthousiast uitgewisseld. Een enkeling kon zelfs wappen met de telefoon, al wist bijna niemand wat dat inhield. Nu is de smartphone de gewoonste zaak van de wereld; kleine computertjes die zorgen dat we permanent online kunnen zijn, en waar we zowaar ook nog mee kunnen bellen. Sms bestaat ook nog, maar is op de achtergrond gedrongen door diensten als Whatsapp.

    nokia-3310b.jpg

    Auto's met snufjes

    De verkeerskundige wereld loopt net zo hard. Reisinformatie gaat via apps, auto's zitten vol snufjes om veiliger en efficiënter te rijden. Maar de echt grote verandering zou weleens door de zelfrijdende auto kunnen komen.
    Die wordt meer en meer realiteit; na het schattige Google-wagentje van een paar jaar terug wordt er nu serieus getest met rijden zonder handen aan het stuur. We blijven het nog wel een beetje bijzonder vinden. Nu.nl plaatst berichten over zelfrijdende auto's voorlopig in de categorie gadgets.

    Weerstand

    De lezers van deze blog zitten misschien met spanning de ontwikkeling van de zelfrijdende auto af te wachten, maar veel andere Nederlanders nemen een afwachtende houding aan. Marco Maréchal deed onderzoek naar de houding van Nederlanders tegenover de zelfrijdende auto en schreef daarover in zijn recent verschenen boek 'Mobiliteit in de toekomst 2030'. Volgens hem ziet 42% van de Nederlanders risico's in het hacken van de besturingssystemen van zelfrijdende auto's. Zij stappen pas in een dergelijke auto als ze zeker weten dat de systemen uitgebreid getest en beveiligd zijn. 66% Van de Nederlanders wil niet dat de auto in de stad zelf rijdt en 77% van de ondervraagden vindt dat ook voor een zelfrijdende auto een rijbewijs nodig is.

    Laggards

    Weerstand bij een verandering is gebruikelijk. Kondig een verandering aan, hoe positief ook, en een aantal mensen zet de hakken in het zand en wil alles het liefste bij hetzelfde houden. Een bekende manier om de reactie van mensen op veranderingen in te delen is de innovatietheorie van Rogers, die al in 1983 beschreven werd. Hij deelt mensen in in vijf categorieën:

    Innovators (2,5%)
    Early adopters (13,5%)
    Early Majority (34%)
    Late Majority (34%)
    Laggards (16%)

    De innovators is de groep mensen die al staat te trappelen om het stuur los te laten, of heeft al een auto die dat bijna kan. Een early adaptor zal snel volgen. Daarna komt de majority, in twee fasen. De zelfrijdende auto staat in deze fase al in de showrooms en het verkeer heeft zich al min of meer aangepast aan zelfstandig rijdende voertuigen. Maar de laggard blijft nog hardnekkig zijn handen aan het stuur houden. Pas als er echt geen auto's met besturing te koop zijn en de kinderen klagen of papa/mama als-je-blieft wil ophouden met dat ouderwetse, gevaarlijke gedrag (stel je voor, zelf sturen! En wat als je een fout maakt?), gaat de laggard overstag.

    Adoptiecategorieen-Rogers.png

    Boze burgers en darsliggers?

    Die laggard kennen we allemaal; het is de collega die hartstochtelijk dwarsligt bij een reorganisatie, de boze burger die koste wat kost het nieuwe fietspad tegenhoudt, of die oom die categorisch weigert een mobieltje aan te schaffen. Caroline Boogaard beschrijft Laggards in haar boek 'HRM marketing' de laggard als volgt. “Laggards hechten aan vaste patronen, kunnen zicht wantrouwend opstellen ten opzichte van vernieuwing en accepteren veranderingen pas wanneer deze haast traditie is geworden. Laggards vragen om een goede mix van aandacht en met rust laten en moeten niet teveel energie kosten om ze mee te krijgen. Vaak zijn laggards wel de hardste schreeuwers, dus het is best een kunst om met hen om te gaan.”   

    Laggards bestaan. Wie een verandering wil doorvoeren in een organisatie, een fietspad wil aanleggen of een innovatief product wil introduceren komt ze tegen. Hoe ga je om met mensen die de hakken in het zand zetten en tegen je mooie plannen in gaan? Er is veel geschreven over de oorzaken van deze weerstand, en hoe daarmee om te gaan.

    Oorzaken

    Een bekende oorzaak van weerstand is het ontbreken van een duidelijk einddoel. Het is niet duidelijk wat het eindresultaat van de verandering zal zijn, en daarmee is ook de meerwaarde van de nieuwe situatie niet zichtbaar. In sommige gevallen is dat (deels) op te lossen met heldere communicatie; houdt een helder en open verhaal over het nieuwe fietspad. Leg bijvoorbeeld uit dat het een veilige fietsroute voor schoolkinderen wordt. Begin op tijd met communiceren, maar ook niet te vroeg. Een goede communicatiestrategie kan hierbij enorm waardevol zijn.
    Soms is het echter niet duidelijk waar de verandering heengaat; niemand weet echt zeker hoe we over twintig jaar autorijden, dus dan valt daar ook niet veel zinnigs over te vertellen aan het publiek.
    Een andere veel voorkomende oorzaak voor weerstand is de angst om iets te verliezen. Een bekend voorbeeld daarvan is de angst voor baanverlies bij een reorganisatie. Voor een laggard is dat mogelijk de reden om de hele reorganisatie te willen tegenhouden. Daarbij kan het wantrouwen van leidinggevenden voor extra problemen zorgen.

    Erfgoedbewaker

    Eén ding is duidelijk; neem de laggards serieus en luister naar hun klachten. Daarmee voelen zij zich gehoord, en kom je er misschien wel achter wat de werkelijke oorzaak van hun probleem is. Je zou de conservatieve laggard zelfs kunnen zien als bewaker van ons erfgoed. Daar is wat voor te zeggen; als de laggard niet met z'n authentieke Nokiaatje stond te bellen, waren we al lang vergeten hoe dat ding er ook alweer uitzag. Of zie de laggards als een uitdaging; stel dat het je lukt om hen mee te krijgen in je gewenste verandering... Dan is je verandering pas echt geslaagd!

     

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW