Reisinformatie heeft niet zoveel effect op forens 22 mei 2015

    Reisinformatie heeft lang niet zoveel effect op ons forensgedrag als beleidsmakers hopen. Automobilisten houden vast aan hun ingesleten gewoontes. Maar het maakt wel een beetje uit wanneer ze die reisinformatie krijgen en hoe gedetailleerd deze is. Dat blijkt uit een promotie-onderzoek van Giselle de Moraes Ramos. 

    Het klinkt zo simpel; je geeft forenzen die een bepaalde route gebruiken reisinformatie over een stevige file op die route en een goede alternatieve route, waar geen file staat. Gebruiken ze de omleiding, of kiezen ze hun vertrouwde route en sluiten ze aan in de file? 

    Giselle de Moreas Ramos promoveerde in februari aan de TU Delft op de dissertatie 'Dynamic Route Choice Modelling of the Effects of Travel Information using RP Data' waarin ze onderzoek deed naar de effecten van reisinformatie op forenzen. In haar onderzoek, dat onderdeel is van het NWO-programma Duurzaam Bereikbaar Randstad (DBR), volgde ze gedurende negen weken 32 forenzen tussen Den Haag en Delft. Alle mensen in de onderzoeksgroep hebben een reisafstand korter dan 19 km, zoals zestig procent van de Nederlanders. Met behulp van GPS werden de routes gelogd, terwijl de deelnemers dagboeken bijhielden over hun reisgedrag. Ook zijn de deelnemers achteraf geïnterviewd over hun ervaringen tijdens het experiment. Dat is belangrijk, omdat daarmee kon worden onderzocht hoe de perceptie van de deelnemers zich verhoudt tot de gemaakte keuzes. Komt het gedrag van de deelnemers wel overeen met wat ze zeggen te doen? 

    Gedurende de eerste drie weken werd de hele groep forenzen zoals hierboven beschreven gevolgd. Daarna werd de groep gesplitst; 25 deelnemers kregen een TomTom Live-systeem, waarmee ze permanent toegang hadden tot actuele reisinformatie. Zo kon worden bekeken welke invloed deze informatie op de deelnemers had. Er bleef een controlegroep van zeven forenzen over die geen beschikking had over extra informatie, maar moesten vertrouwen op bestaande informatie zoals matrixborden en de radio. Tijdens het onderzoek is bijgehouden hoe de de verkeerssituatie op de wegen tussen Delft en Den Haag was. 

    Gewoontedieren 

    Het belangrijkste resultaat van het onderzoek is dat automobilisten gewoontedieren zijn. De reisinformatie die ze krijgen heeft minder invloed op hun routekeuze dan verwacht. Gratis krant Metro noemt automobilisten daarom eigenwijs. Dat is misschien wat kort door de bocht; wie deze blog regelmatig leest, weet hoe moeizaam het is om menselijk gedrag te veranderen. Forenzen reizen over een vaste route, die vaak al helemaal ingesleten is. Ze kennen elke kruising, weten welk stoplicht het langste op rood staat en kunnen zich nog herinneren hoe ze in 2005 gesneden werden door een grijze stationwagen. Kortom; ze rijden hun route op de automatische piloot. 

    Dan volgt er opeens een berichtje over een file; hun geliefde route kost vanavond een half uur extra reistijd. Automobilisten worden aangeraden om om te rijden. In feite vragen we de automobilist om op stel en sprong een ingesleten gedragspatroon te veranderen. Dit keer is er geen doordachte campagne om de spits te mijden, er worden geen beloningen uitgereikt en automobilisten krijgen geen tijd om te wennen aan de nieuwe route. Daarmee duwen we mensen uit een comfortzone de onzekerheid in. Is er wel een omrijroute? Verdwaal ik niet? Kost dat echt minder tijd? Staat daar niet ook een file? 

    Hoe moeilijk het is om ad-hoc je route aan te passen zien we niet alleen bij automobilisten, maar net zo goed bij fietsers. Stel, er wordt een fietspad opengebroken. Het fietspad wordt afgesloten en de fietsers worden met knalgele borden langs een alternatieve route geleidt. Dat kost hen een paar minuten extra. Al met al is de situatie geen grote hindernis, maar het zorgt op z'n minst voor een hoop gemopper. Zodra de wegwerkers hun hielen lichten, staan de eerste sporen van fietsers in het zand. Over een opengebroken fietspad rijden is blijkbaar simpeler dan een klein beetje omrijden. 

     

    Juiste info, juiste moment 

    Heeft reisinformatie dan eigenlijk wel zin? Jazeker, want De Moreas Ramos keek ook naar wat er wel werkte. Forenzen laten zich wel beïnvloeden, maar dan moeten de wegbeheerders dat wel goed aanpakken. 

    Uit het onderzoek blijkt dat naarmate de reisinformatie die forenzen krijgen gedetailleerder is, de reizigers ook gevoeliger zijn voor deze informatie. De forenzen die tijdens het onderzoek een TomTom met gedetailleerde realtime-informatie gebruikten, waren significant meer gevoelig voor informatie over hun reistijd dan andere proefpersonen. Als automobilisten worden uitgerust met nauwkeurige realtime informatie, is het waarschijnlijk dat zij die informatie gaan gebruiken bij de keuze van hun route. Ook de informatie op de matrixborden boven de snelweg heeft invloed op automobilisten, maar uit het onderzoek wordt niet duidelijk hoe dat precies werkt. 

    Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat forenzen die alleen voorafgaand aan hun reis route-informatie raadplegen, minder gevoelig te zijn voor reisinformatie de forenzen die dat niet doen. Deze groep forenzen bereidt zich blijkbaar mentaal voor op tijdverlies, wat een zekere acceptatie, of zelfs comfort geeft. Verder blijkt dat de reisinformatie het beste direct kan worden verstrekt. Automobilisten zijn niet geïnteresseerd over het beste tijdstip om te vertrekken, maar in de beste route op het moment dat zij willen vertrekken. De deelnemers keken dan ook niet op kantoor op de reisinformatie, maar pas als ze net in de auto waren gestapt en klaar zaten voor vertrek. Het is duidelijk dat de gemiddelde automobilist na de laatste vergadering naar huis wil, en niet afwacht totdat de file is opgelost. 

    Als laatste blijkt dat reisinformatie beter opgevolgd wordt, naarmate deze meer details bevat. Een simpele melding over een file en een suggestie over een omrijroute werkt dus niet voldoende. Met meer informatie zoals de fileduur, de extra reistijd via de omrijroute, etc. krijgt de automobilist blijkbaar meer zekerheid en neemt hij eerder een beslissing om om te rijden. De forenzen in het onderzoek waren bovendien meer bereid om de reisinformatie voorafgaand aan een reis dan tijdens een reis na te leven. 

    Extra factor 

    Ondanks de vele mogelijkheden van reisinformatie zijn automobilisten niet snel geneigd om ingesleten gedrag aan te passen. De genoemde elementen hebben wel invloed op het gedrag van de automobilisten, maar die invloed is maar beperkt. Eigenlijk is er nog een extra factor nodig om ze aan te zetten tot nadenken. De Moraes Ramos: “Mensen houden vast aan hun gewoonten. Zelfs wanneer de vertragingen groter zijn dan verwacht, blijven de reizigers op de geprefereerde en geplande routes. Ze veranderen alleen van route als bijvoorbeeld te laat komen voor hen echt geen optie is of als er sprake is van extreme omstandigheden.”

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW