Welke kleine heldendaad heb jij vandaag verricht? 30 mrt 2016

    ‘Medeweggebruikers grijpen in bij gevaarlijk rijgedrag gedrogeerde bestuurder’

    Bij zulke nieuwsberichten maakt mijn hart altijd een sprongetje. Natuurlijk niet vanwege het gevaarlijke rijgedrag. Daar krijg ik als wereldverbeteraar eerder hartkloppingen van. Nee, ik word gelukkig van de heldendaad die schuilgaat in dit bericht! Er is blijkbaar iets in mensen, en ik durf te beweren in ons allemaal, dat herkent wat niet deugt én vervolgens daadwerkelijk durft in te grijpen.


    In onze participatiemaatschappij zien we zulke parels steeds vaker, al dan in georganiseerde vorm. Ze vullen professionele toezichthouders en handhavers aan en vormen als het ware een sociale buffer.

    everydayhero.jpg
    Makkelijk is het niet om een held te zijn, zo lijkt het. Ik merk dat er veel mensen zijn die graag willen ingrijpen of er iets van willen zeggen maar simpelweg niet weten hoe, angst hebben voor een grote bek terug (of erger) of emotioneel en impulsief reageren waardoor een tegenovergesteld effect wordt bereikt bij de overtreder. Het goede nieuws is dat alledaags heldengedrag heel goed trainbaar is. Graag deel ik een aantal mooie onderzoeken en initiatieven gericht op ‘everyday heroism’ met jou.

    Heldenwetenschap

    De wetenschap die dit alledaagse heldengedrag bestudeert noemen we heroism science. Deze relatief nieuwe richting onderzoekt niet alleen onder welke omstandigheden doodgewone mensen heldhaftige daden verrichten. Ze biedt ook wetenschappelijk onderbouwde technieken die mensen de ‘power’ in handen geven om anderen bijvoorbeeld effectief aan te spreken op verkeersonveilig gedrag.
     
    Een mooi voorbeeld binnen het verkeersdomein is de campagne Speak Out (zeg er wat van) uit Noorwegen. Met dit initiatief stimuleren de Noren jonge bijrijders om in te grijpen bij gevaarlijk gedrag van de bestuurder. En met resultaat! De campagne leidde tot een afname in het aantal jonge verkeersslachtoffers.

    Activeer je innerlijke held!

    Ook in Nederland helpen we mensen op basis van wetenschap om hun innerlijke held te activeren. Bij D&B leren we adoptanten van ondergrondse inzamelcontainers bijvoorbeeld hoe ze andere bewoners effectief aan kunnen spreken wanneer zij restafval verkeerd aanbieden. Essentieel is de scan van het type weerstand dat de ‘misdrager’ ervaart: waarom biedt hij zijn restafval verkeerd aan? We leren de adoptanten hoe ze op basis van deze scan de juiste techniek in kunnen zetten. Eye-openers waar de deelnemers naar eigen zeggen erg blij mee zijn.
     

    hein_quote_2.png
    Een ander prachtinitiatief van Hollandse bodem is het onderbouwde gedragsprogramma hein® dat veilig werken en het aanspreken op onveilig gedrag binnen organisaties stimuleert. Daarnaast zijn er de workshops voor bewoners van de Amsterdamse wallen om uitgaanspubliek aan te spreken en diverse gemeentelijke bijeenkomsten om overlast gevend gedrag te corrigeren van buren (parkeeroverlast, te hard rijden in de wijk, hondenpoep etc.). Wat in alle initiatieven terugkomt, is om het voor de deelnemer klein te houden. Dus niet de hele wereld tegelijk willen verbeteren, maar starten met één gedraging.
     
    Ook interessant is de studie van NS. Onze geel-blauwe vervoerder onderzoekt of het mogelijk is om treinreizigers via kortdurende sessies de tools in handen te geven om effectief in te grijpen bij agressief gedrag tegen reizigers of personeel. Het rapport Burgermoed heeft daar recentelijk een belangrijke duit in het zakje gedaan. Een van de sleutels in de aanpak tegen agressie is dat ‘de held’ zich onderscheidt door het omdraaien van het welbekende bystander effect; hoe meer mensen getuige zijn van een incident, hoe minder je geneigd bent om in te grijpen of hulp te verlenen. Lastig, want niemand wil buiten de groep vallen, maar wel goed trainbaar. In een volgend artikel leg ik graag uit hoe je dit in de praktijk voor elkaar kunt boxen.

    Hero Round Table

    Het nadeel van zulke kortdurende sessies en eenmalige workshops is dat de kans dat de geleerde technieken ook daadwerkelijk leiden tot nieuw (helden)gedrag, naar verwachting klein is. Daarom ontwikkelen we bij D&B een interventie die mensen over een langere tijd leert om effectief in te grijpen in onveilige situaties of bij normoverschrijdend gedrag, zowel binnen als buiten het verkeer.
    Website-Header.png

    Onze eigen en alle andere initiatieven om effectief alledaags heldengedrag te bevorderen en daarmee de wereld een stukje schoner, veiliger en prettiger te maken, krijgen op 2 en 3 april een extra slinger. Dat weekend start namelijk de Hero Round Table Netherlands. Een internationale conferentie over everyday heroism die als doel heeft om mensen, organisaties en initiatieven met elkaar te verbinden en uit te dagen om zichzelf als potentiële held te zien.
     
    Dit gebeurt via inspirerende lezingen door topsprekers, interactieve workshops en heel veel praktijkvoorbeelden. Variërend van het voorkomen van pestgedrag op basisscholen, het ingrijpen in verkeersonveilige situaties tot het opzetten van de bij dit soort initiatieven horende organisatie op een innovatieve en duurzame manier. Ik nodig je dan ook van harte uit om daarbij aanwezig te zijn en ons in de gaten te houden rondom deze veelbelovende ontwikkelingen. (Zie hiervoor de website van D&B). Schitterend toch dat we alledaags heldendom kunnen trainen? David Bowie had dus maar deels gelijk met zijn ‘We can be heroes, just for one day’.
     

    Marc de Haan is psycholoog bij D&B en wereldverbeteraar


     

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW