Promotie van de Hanzelijn: gemiste kansen 14 mrt 2013

    door Friso Metz

    Het weekend van 8 december was het eindelijk zover. Na 25 jaar lobbyen en 4 jaar bouwen was-ie klaar: de nieuwe Hanzelijn. Dit 50 kilometer lange nieuwe spoortraject verbindt Lelystad en Zwolle met elkaar.

    Op deze mooie zaterdag was de feestelijke opening en zondag ging de nieuwe dienstregeling in bedrijf. Dat betekende feest in de vier steden die de Hanzelijn verbindt: Lelystad, Dronten, Kampen en Zwolle. Alle steden hadden activiteiten georganiseerd. De Hanzelijn was als verbindende schakel het middelpunt van alle festiviteiten. 10.000 mensen maakten gebruik van de gratis mogelijkheid om voor het eerst over het nieuwe tracé te reizen. Ook ik was nieuwsgierig en ging mee. Ik was zowaar nog nooit in Lelystad geweest. Het was er nog gezellig ook. Toen ik ’s avonds thuiskwam in mijn woonplaats Zwolle was ik zelfs een tas met nieuw gekochte kleding rijker. Dankzij de Hanzelijn.

    Graag neem ik je even mee naar mijn ‘Hanzelijn-experience’ op 8 december jl.

    Op het station van Zwolle is het een drukte van belang. Gezellige hoempapa-muziek verwelkomt de reizigers. Op spoor 1 rijdt een overvolle trein binnen uit Lelystad. Nadat iedereen is uitgestapt, stap ik in en weet een plekje te bemachtigen in de opnieuw overvolle trein naar station Lelystad Centrum. Op mijn stoel ligt een mooie folder met daarin de highlights van de nieuwe lijn: de Hanzeboog, de Drontermeertunnel en natuurlijk de twee nieuwe stations langs de lijn. 

    Door de omroepinstallatie schalt een opgewekte stem: 

    “Dames en heren, jongens en meisjes, welkom in deze rit over de nieuwe Hanzelijn. De NS is blij dat u vandaag met ons meereist naar Lelystad Centrum. Gister kostte die rit u nog ruim een uur met de bus of anderhalf uur met de trein via Hilversum. Vanaf morgen is dat 30 minuten over en we rijden 4x per uur: twee stoptreinen en twee intercity’s. Met 140 km/uur zijn we sneller dan de auto: die doet er drie kwartier over, als er geen oponthoud is. Bovendien is een treinrit 75% milieuvriendelijker. Kortom: reizen via de Hanzelijn is slim en bovendien een goede milieukeus.” 


    De omroeper vervolgt: 

    “Een promoteam komt zo bij u langs met interessante acties, leuke presentjes, een kleurwedstrijd voor de kinderen en natuurlijk met informatie over de nieuwe dienstregeling. U kunt bij hen terecht voor al uw brandende vragen. Wilt u vooral genieten van de treinrit? Op alle stations van de Hanzelijn staat een team voor u klaar. Zometeen stoppen we nog op de nieuwe stations Kampen Zuid en Dronten. Namens de NS wens ik u een prettige reis. We hopen u vaak terug te zien op de Hanzelijn”. 

    Even later komt inderdaad het promoteam langs: een groepje enthousiaste jonge mensen die paraat stond met kleurplaten voor de kleintjes, informatie voor een ieder (ook over de OV-chipkaart weten ze alles) en verder hebben ze een aantal mooie acties rond de Hanzelijn. 
    • 100e abonnement: korting 
    • treinkaartje voor 2 (neem je vriendin mee) 
    • fotoshoot voor jongeren op de Hanzelijn via Facebook 
    • leuke prijs voor het leukste verhaal over reizen via de Hanzelijn: een exclusief etentje met Geert Mak 
    • benaderen van werkgevers met interessante probeeractie.
    Die acties spreken aan en bovendien helpen ze mensen om kennis te maken met de nieuwe reismogelijkheden. Voor de vervoerder is het een positieve manier van klantbinding, met de mogelijkheid om de aandacht van de lokale pers vast te houden. De kosten zijn laag: in het begin gaat het toch om het opvullen van lege stoelen. 

    De treinrit werd een heuse beleving, en liet de reizigers achter met een tevreden gevoel: hier hebben we iets aan! Net zoals je in de IKEA overladen wordt met leuke, vrolijke, IKEA-ideetjes en Zweedse gehaktballetjes, voelden vele reizigers zich een positieve ervaring rijker dankzij de spoorwegen die iets moois hebben neergezet. 

    Helaas, het was een mooie droom 

    Tot zover het verhaal. Helaas is hier, behalve de gezellige muziek en de overvolle treinen, niets van waar. De omroeper kwam niet verder dan “U bevindt zich in de speciale trein naar Lelystad Centrum. Onderweg zullen we nog stoppen in Kampen Zuid en Dronten” en “Lelystad Centrum, eindpunt van deze trein”.



    Wat een gemiste kans. De treinen zaten vol met een bonte mengelmoes van mensen: ouderen, jongeren, gezinnen, … velen van hen zien zelden een trein van binnen. Een unieke kans om die mensen een positief gevoel te geven over het reizen per trein. En om hen te triggeren tot het zetten van een vervolgstap. 

    Op dezelfde dag ging ook de frequentie van treinen tussen Zwolle en Groningen omhoog van 3 naar 4 per uur. En tussen Zwolle en Emmen werden de stokoude hondenkoppen vervangen door blitse nieuwe treinen, die tussen Coevorden en Zwolle zelfs 4x per uur rijden in de spits. Tijdens alle festiviteiten was daar helemaal geen aandacht voor. 

    Onlangs gaf Peter van Vendeloo van Roorda Reclamebureau een interessante presentatie op de KpVV-bijeenkomst Aan de slag met gedrag. Zie zijn presentatie met veel beeld- en videomateriaal. In de commercie is het een belangrijk uitgangspunt dat je probeert een behoefte te creëren. M.a.w. dat je mensen het gevoel geeft dat ze beter af zijn met dat nieuwe product. Zo wist vijf jaar geleden niemand wat een smartphone is. Nu wil iedereen er een hebben. 

    Een ander uitgangspunt bij gedragsverandering is dat dit vaak met kleine stapjes gaat. Dat begint met bewustwording dat mensen een nieuwe reismogelijkheid hebben. De volgende stap is dat concreet moet worden in welke gevallen die interessant is. Daarna volgt een proces van uitproberen en evalueren. Uiteindelijk valt het besluit of men de nieuwe reismogelijkheid voortaan regelmatig gaat gebruiken. “Als ik als bewoner van Lelystad naar Groningen moet, ga ik als het even kan met de trein”. Gedragsverandering kost tijd en wil je die bereiken, dan is het zinvol om mensen te ondersteunen in dit proces.

    Het aanvankelijke enthousiasme voor de nieuwe lijn is bij een grote groep ov-gebruikers zelfs omgeslagen in onvrede: scholieren die voorheen met de bus reisden, betalen nu de hoofdprijs. Een groep ouders uit de Flevopolder heeft een eigen bussysteem opgezet, sinds de streekbus niet meer rijdt. Ze rekenen voor: een maandkaart van Biddinghuizen naar Zwolle kostte met de bus €169 euro. Met de trein via het nieuwe station Dronten kost het €276. Via hun particuliere busdienst kost het €124. De busdienst is inmiddels overgenomen door het Greijdanuscollege.

    Lange weg te gaan

    Lof voor dit mooie infraproject. Toch overheerst de verbazing tijdens die mooie rit door besneeuwde polderlandschappen. Wat een gemiste kansen op het vlak van promotie en gedragsbeïnvloeding. Het is nog absoluut geen gemeengoed om nieuwe reismogelijkheden te promoten, of om mensen te helpen bij het maken van keuzes. Alleen een nieuwe lijn aanleggen is niet voldoende. Het is ondoordacht om aan te nemen dat mensen ‘vanzelf’ wel ontdekken dat ‘het product openbaar verover’ verbetert en dat mensen daar wat aan hebben. Er is nog heel wat te winnen!



    Friso Metz werkt bij het Kennisplatform Verkeer en Vervoer en deelt kennis over mobiliteitsmanagement en het beïnvloeden van reisgedrag.

    Bronvermelding foto's: (van boven naar beneden: Job Boersma, fotostudio Wierd, Prorail)

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW