Competitie en spel: trigger voor ander reisgedrag               29 jun 2011

    door Friso Metz

    Wanneer het stimuleren van fietsen of openbaar vervoer ter sprake komt, denk je al gauw aan posters, goedkope kaartjes, uitleggen dat fietsen gezond is enzovoort. 

    Kan het niet wat origineler? 

    Jazeker, kijk maar naar de volgende cases waarbij men gebruik maakt van het spel- en wedstrijdelement om een bepaalde doelgroep gebruik te laten maken van duurzame vervoermiddelen.

    Wie zegt dat gedragsbeïnvloeding saai is? 

    Schatzoeken in het openbaar vervoer in Barcelona 

    Voor de 23e keer organiseert de vervoersautoriteit van Barcelona een happening waarin tieners op zoek gaan naar de schat. Daarmee wil Transport Metropolità de Barcelona (TMB) jongeren bekend maken met het openbaar vervoer. Op die manier overwinnen ze obstakels zoals onbekendheid met het systeem.

    Jongeren reizen in groepen door de stad met het openbaar Vervoer. Welke groep vindt als eerste de schat? Ieder team bestaat uit 4 leden en er kunnen 1.000 teams mee doen. Bij de start krijgt ieder team instructies: de routes die ze moeten nemen, de voorwerpen die ze moeten vinden en de obstakels die ze moeten nemen.

    Bron: ELTIS 

    Fietscompetitie in Umeå, Zweden 

    De Zweedse stad Umeå (in het hoge noorden van Zweden!) stimuleert het fietsgebruik onder werknemers door middel van een wedstrijd. Het idee is simpel: ieder bedrijf dat wil meedoen, zet een team op van medewerkers die naar het werk fietsen. Hoe meer de teamleden fietsen, hoe hoger de score. Voorwaarde is wel dat ieder team minstens één persoon bevat die tot dan toe met de auto naar het werk kwam.
     
    Het interessante van deze aanpak is dat bedrijven in dezelfde stad op deze manier als netwerk aan elkaar worden verbonden. De bedrijven kennen elkaar en willen graag goed scoren naar elkaar toe. Om mee te doen, moeten ze één automobilist ‘ronselen’. Op die manier spreekt personeel elkaar aan op het fietsgebruik, in plaats van dat de gemeente met de boodschap komt.
     
     Bron: persbericht gemeente Umeå / Smarta Resor

    Eeuwenoude rivaliteit: Oxford & Cambridge 

    Nog leuker wordt die competitie als je traditionele rivalen inschakelt. Zo strijden de Engelse universiteitssteden Oxford en Cambridge om het hoogst aantal fietsers. Mark Webb, mobiliteitsmanager in Cambridge doet veel aan mobiliteitsmanagement op bedrijventerreinen in Cambridge. Veel werknemers denken dat de fietsvoorzieningen rond Cambridge slecht zijn, maar dat blijkt mee te vallen als ze het uit proberen. Er zijn diverse fietsacties, maar de competitie met Oxford is wel de meest aansprekende daarvan. 

    Bron: Local Travel Plan Network Workshop, Cambridge UK, 30 nov 2010.

    Waarom het spelelement werkt 

    Het spelelement spreekt vanuit de psychologie geredeneerd zo aan, omdat het mensen motiveert. Spel en competitie spelen in op het machtsmotief, prestatiemotief en het hechtingsmotief (gebaseerd op de affect arousal theory van Mc Clelland).

    Mensen hebben het streven om op sommige punten net iets beter te presteren dan vergelijkbare anderen. Beter zijn dan anderen geeft een gevoel van macht en prestatie. Beide versterken het ego. Als een spel of wedstrijd in groepsverband plaatsvindt, versterkt dit tevens het hechtingsmotief. Ergens bijhoren of samen iets uitvoeren geeft een prettig gevoel van veiligheid en verbondenheid. Er wordt niet voor niets gezegd dat sport verbindt!  
     
    Spelen in teamverband spreekt nog een ander psychologisch mechanisme aan. Als je deel uitmaakt van een team of wanneer een bedrijf in competitie strijdt tegen andere bedrijven, dan versterkt dit de identificatie van het individu met het grotere geheel. Identificatie staat voor het vergroten van gevoelens van eigenwaarde door vereenzelviging met een persoon of instelling van aanzien (Freud). Mensen identificeren zich graag met iets dat groter en krachtiger is dan zijzelf, of dit nu een ‘idool’, een voetbalclub of een politieke partij is. Het spelelement zal dus niet alleen het vervoersgedrag beïnvloeden, maar zal zeer waarschijnlijk ook de binding van werknemers met het bedrijf positief beïnvloeden.


    Spel en competitie zijn dus effectief bij het motiveren van mensen tot ander reisgedrag.



    Friso Metz werkt bij het Kennisplatform Verkeer en Vervoer en deelt kennis over mobiliteitsmanagement en het beïnvloeden van reisgedrag.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW