Guaranteed ride home 5 feb 2016

    CRW_1889_JFR.JPGWe horen tegenwoordig niet zo veel meer over carpoolen naar het werk. Toch gaat dit blog hier een beetje over. Bij de introductie van carpooling werd namelijk al snel een hele boeiende oplossing bedacht, die alles met gedrag te maken heeft: de guaranteed ride home. Die bood een oplossing voor een fictief probleem. Zonder deze oplossing, gingen maar weinig mensen carpoolend naar hun werk, maar als de guaranteed ride home werd aangeboden, maakte vrijwel niemand er gebruik van. Hoe kan dat? In dit blog diep ik dit verschijnsel uit en onderzoek ik of het principe ook in andere situaties helpt om weerstanden te verminderen.

    Even terug naar de tijd dat carpoolen fanatiek werd gestimuleerd bij werkgevers. Carpoolen is een sympathiek idee, want als twee mensen die op hetzelfde moment van A naar B rijden, kunnen ze misschien die rit wel samen maken. Wanneer dit een rit naar het werk betreft, kan het bijdragen aan minder files. De potentie is in theorie hoog, want hoeveel mensen rijden er bijvoorbeeld niet van Almere naar Amsterdam Zuidoost? De praktijk is wat weerbarstiger, waardoor carpoolen nooit echt goed uit de verf is gekomen. Al wijzen de vele volle carpoolpleinen erop dat er nog steeds een actieve groep carpoolers is.

    guaranteed-ride-home.png

    Een fictief probleem oplossen

    Wanneer een werkgever carpoolen als oplossing voorstelt en er is een groep mensen geïnteresseerd, komt steevast het volgende probleem naar voren: “Wat als ik ineens naar huis moet, bijvoorbeeld omdat mijn zoontje ziek is geworden?” Als je gewoon met je eigen auto reist, kun je gewoon naar huis. Als je carpoolt, ben je afhankelijk van je carpoolmaatje. Precies voor dit probleem is de guaranteed ride home bedacht. Het idee is simpel; als deze situatie zich voordoet, mag je op kosten van de zaak een taxi bestellen. Dat lost het fictieve probleem op, want dan zijn carpoolers ineens weer flexibel. Voor het bedrijf is de oplossing goedkoper dan het verstrekken van een kilometervergoeding aan al die niet-carpoolende medewerkers.

    Goedkoop én effectief

    De guaranteed ride home haalt dus mensen over de streep om te carpoolen. De grap is dat er vervolgens nauwelijks iemand gebruik van maakt. Niet omdat zoonlief ineens nooit meer ziek wordt. Wel omdat er in de praktijk altijd andere oplossingen voorhanden zijn. Voor die ene keer pakken mensen dan maar de bus, een collega brengt je naar huis, of oma kan even inspringen. Van een groot bedrijf dat carpoolen had ingevoerd, was in totaal slechts één (!) keer gebruik gemaakt van de guaranteed ride home. Invoering van de maatregel is dus vrijwel kosteloos.

    Mentale barrières

    Barrières om gedrag te veranderen hoeven niet altijd fysiek te zijn. Wanneer iemand overweegt om zijn gedrag te veranderen, overweegt hij de mogelijke gevolgen van dit nieuwe gedrag. Die gevolgen kunnen we vaak maar moeilijk rationeel inschatten. Door bepaalde garanties te bieden, kunnen mensen besluiten om iets toch te doen.

    Andere toepassingen

    Dit principe is breder toepasbaar. Een aantal mogelijkheden die zo bij mij opborrelen:

    De laatste trein missen

    De laatste trein missen is vervelend. Toch wil je niet te vroeg terug naar huis. Een veilige optie is de een-na-laatste trein nemen. Maar als iedereen dat doet, wordt de laatste trein opgeheven,waardoor de een-na-laatste trein nog eerder vertrekt. De NS biedt de garantie dat je taxirit vergoed wordt, als je je aansluiting mist en daardoor de laatste trein mist.

    Wegwerkzaamheden

    Toen jaren geleden een deel van de Amsterdamse ringweg werd afgesloten, zette Rijkswaterstaat een breed pakket aan alternatieven in, van bussen tot en met extra afvaarten van het pont. Uiteindelijk werden deze maatregelen nauwelijks gebruikt, maar er ging een sterke communicatieve werking vanuit. Rijkswaterstaat veroorzaakte niet alleen een probleem, maar bood ook een oplossing. Veel mensen kozen een andere oplossing. Zo gingen ze op vakantie tijdens de wegwerkzaamheden. De geboden oplossing vergrootte misschien wel de bereidheid om het reisgedrag aan te passen.

    Onrendabele buslijn opheffen

    De gedachte achter de guaranteed ride home is wellicht breder toepasbaar. Zo hoor je regelmatig het volgende; bijna niemand maakt gebruik van een bepaalde buslijn, maar zodra de overheid besluit om de lijn op te heffen, staat iedereen op zijn achterste benen. Het kan toch niet zijn dat er geen bus meer naar ons dorp gaat? De gedachte is dat je wilt kunnen terugvallen op de bus, mocht het nodig zijn. Of als het voor jezelf niet nodig is, dan geldt dat misschien wel voor iemand anders. Omdat iemand misschien een keer de bus nodig heeft, moet de overheid ieder uur een bus laten rijden. Ook dit is een fictieve situatie. Een garantie zou wellicht ook hier een oplossing kunnen bieden. Wanneer de situatie zich voordoet, kunnen inwoners terugvallen op een noodnummer dat een oplossing voor ze regelt. Diverse regio’s experimenteren al met alternatieve oplossingen voor onrendabele buslijnen.

    Sociale veiligheid in de metro

    Iets gecompliceerd ligt het met sociale veiligheid. Toen ik in Rotterdam woonde, hoorde ik van veel mensen dat ze ’s avonds niet in de metro durfden. Want ’s avonds zaten er zoveel enge mensen in de metro en ze waren bang dat hen iets overkwam. Nou kun je als vervoerbedrijf wel zeggen ‘stel dat u toch iets overkomt, dan bieden we u een bosje bloemen aan’. Maar dan is het leed al geschied. Voor dit fictieve probleem heb je toch wel een andere oplossing nodig. Als de metro ’s avonds daadwerkelijk veilig is, zou je willen dat mensen dit via mond-tot-mondreclame van anderen horen, zodat ze hiervan overtuigd worden en ook ’s avonds in durven stappen.

    De Jumbo-zekerheden

    Een garantie die ik zelf graag zou krijgen is dat als de OV-fietsen op zijn, er een alternatief wordt aangeboden. Helaas is dit niet altijd een fictief probleem. Het doet me denken aan de garantie die supermarktketen Jumbo in veel van haar winkels biedt; als je de vierde in de rij bent, krijg je je boodschappen gratis. Uiteraard is het personeel erop getraind om voortdurend in de gaten te houden of deze situatie zich niet voordoet. Het gevolg is dat je nooit lang in de rij hoeft te staan. Wanneer de OV-fiets bijvoorbeeld een taxirit zou aanbieden, zouden ze er wel voor zorgen dat ze genoeg fietsen hebben staan.

    Nog meer garanties?

    Heb jij een suggestie over hoe je garanties kunt inzetten om fictieve problemen op te lossen, en op die manier een drempel om gedrag te veranderen kunt wegnemen?
    Reageer hieronder of in de LinkedIn-groep van CROW-KpVV.

    -door Friso Metz -
    Friso Metz werkt voor Advier en Match Mobiliteit.

Reacties

P. Plan
Sympathiek idee. Maar ik voorzie wel een probleem. Als de laatste trein een veelgebruikte aansluiting mist en de NS zou gratis taxivervoer hebben beloofd voor gedupeerden dan moeten er op dat late uur een flink aantal taxi's beschikbaar zijn op het laatste station dat de trein nog wel haalt. Zijn die er altijd? Wie wil daar een garantie voor bieden?
1-3-2016 17:48:24

Maarten Neeskens
Goeie stuk Friso. Ik heb dit voorgelegd aan NS en ROVER: Een OV (door)reisgarantie bij treinstoringen. Hierdoor neem je voor veel reizigers de laatste drempel weg om de trein te gebruiken en vergroot je de zekerheid en comfort voor de vaste treinreiziger. We hebben dit uiteindelijk verwerkt in Beamrz. Dit real-time multimodaal platform zorgt ervoor dat je altijd direct een rit krijgt die past bij je profiel en je situatie. De Beamrz app gaat binnenkort in bèta in de Metropool regio Eindhoven. Als aanvulling op OV en autogebruik komen ritdelen, autodelen, fietsdelen en taxi geleidelijk beschikbaar via 1 mobiliteitsbundel.
1-3-2016 12:27:08

© Copyright 2014 CROW