Er moet gedrag in! 13 apr 2016

    Er was een tijd waarin verkeerskundigen simplistisch gezegd, de omgeving regelden met borden en beton. Werd er in een woonwijk te hard gereden, dan werd er een dertig kilometerzone ingevoerd. Bij een gevaarlijke weg kwam een vrij-liggend fietspad met een duidelijk aangegeven oversteekplaats, voorzien van verkeerslichten.

    DSC04479.JPG

    Triggeren

    Die tijden zijn veranderd. De verkeerskundige wereld raakte het afgelopen decennium steeds geïnteresseerder in de rol van menselijk gedrag in het verkeer, en of en hoe dat gedrag ook op andere manieren  te beïnvloeden is. Kunnen we forenzen overhalen om niet met z’n allen in dezelfde file te staan? Hoe triggeren we automobilisten om gewenst gedrag te vertonen in een schoolomgeving? Kunnen we jongeren zo ver krijgen dat ze hun mobieltjes in hun tas laten in het verkeer? Hoe zorgen we ervoor dat wachtende ov-reizigers zich zo prettig mogelijk voelen op een station? Het zijn allemaal vragen die een gedragscomponent bevatten. Wie deze weblog regelmatig leest kan de vragen vermoedelijk wel beantwoorden.

    Start

    Deze weblog begon in 2011, toen nog via een gratis online blogservice en groeide uit tot een volwassen onderdeel van de CROW-site. Tegelijkertijd met deze weblog groeide het aantal bijeenkomsten over mobiliteit en gedrag, verschenen er cursussen en studieboeken en kregen psychologen in dienst van adviesbureaus het steeds drukker. In navolging van Groot-Brittannië kreeg Nederland een BIT, een Behavioural Insight Team dat kennis verzamelt en het ministerie van IenM ondersteunt bij de implementatie van gedragsaspecten in verkeers- en vervoerbeleid.

    Grotere rol

    Het is goed om te merken dat menselijke gedrag en alle mogelijkheden die dat biedt, zo’n grote rol heeft gekregen in de mobiliteits- en verkeerskundige wereld. Op deze blog, maar bijvoorbeeld ook op de site van Beter Benutten, zijn tientallen voorbeelden te vinden van geslaagde projecten waar gedrag is ingezet om een verkeerskundig doel te bereiken. Het is begrijpelijk dat door deze successen de vraag naar de inzet van gedragsmaatregelen groeit. Als het een buurgemeente lukt om met een campagne forenzen te laten fietsen, dan moet dat bij ons toch ook lukken?

    Concrete vraag

    Pas als de vraag naar ‘een gedragsverandering’ concreet wordt, dan blijkt hoe belangrijk een zekere basiskennis over het onderwerp is. Zomaar roepen dat ‘er gedrag in moet’ is in elk geval nooit de oplossing voor een verkeerskundig- of mobiliteitsvraagstuk. Beter is om na te denken over het verschil tussen de huidige situatie (bijvoorbeeld een weg die binnenkort opengebroken wordt) en de gewenste situatie (automobilisten die de spits mijden tijdens de wegwerkzaamheden). Wat is er nodig om dat gedrag te bereiken? Wat weten we over deze forenzen? Voor welke prikkels zouden deze forenzen gevoelig kunnen zijn? Is de inzet van gedrag(sverandering) wel de oplossing voor het eigenlijke probleem?

    Kennis is de basis

    Uiteraard is het mogelijk om een adviesbureau in te schakelen. Maar om een goede offerteuitvraag voor advies over gedragsverandering te schrijven, is net zo goed een gedegen basiskennis over gedrag nodig. En dat geldt zeker voor de beoordeling van de binnengekomen offertes. Natuurlijk is het mogelijk om op prijs te beoordelen; maar een bureau dat een gedegen campagne inclusief metingen aanbiedt, is uiteraard duurder dan een bureau dat slechts wat posters gaat ophangen. Maar welk bureau gaat het beste resultaat behalen?

    Kennisbank

    In het afgelopen decennium is er in Nederland veel ervaring opgedaan op het gebied van mobiliteit en gedrag. Die kennis en ervaring is steeds beter toegankelijk. Neem bijvoorbeeld eens een kijkje in de bibliotheek van deze site. Wie op zoek is naar gedegen basiskennis kan gewoon op de site terecht waar deze blog ook staat. Ook op de site van Beter Benutten is handige en leesbare kennis verzameld. Voor wie met anderen in gesprek wil gaan geeft Beter Benutten vast een lijstje namen. De lessen uit Beter Benutten zijn goed samengevat in dit artikel  in Verkeerskunde. Wilt u wat verdieping? Dan is het boek Mobiliteit en Gedrag misschien een aanrader, waarover auteur Matthijs Dicke-Ogenia in dit interview vertelt. Behoefte aan een cursus om het geheel stapsgewijs door te lopen? Die biedt het CROW zelf regelmatig aan.

    DSC04488.JPG

    Veel gedrag!

    Duizelt het u? Of zullen we ook nog de buitenlandse literatuur erbij halen? Er is veel over mobiliteit en gedrag geschreven, en daar gaat de komende jaren waarschijnlijk veel meer bij komen. Dat helpt ons om beleid effectiever en efficiënter te maken. Juist deze kennis maakt dat u altijd een verstandig antwoord heeft als er lukraak roept dat 'er gedrag bij moet'.

     

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW