Split the Risk

Jongeren lopen een grotere kans op ongelukken en ongevallen dan de gemiddelde Nederlander. Ze nemen meer risico en zijn zich minder bewust van eventuele gevolgen. Veel ongelukken kunnen voorkomen worden als zij een fractie van een seconde stil staan bij de risico’s. Speciaal voor scholen in het primair en voortgezet onderwijs heeft VeiligheidNL het lespakket Split the Risk ontwikkeld, dat leerlingen met verschillende opdrachten en praktische voorbeelden bewust maakt van risicogedrag en de gevolgen hiervan. In 2018 is het lespakket uitgebreid met een nieuwe lesmodule Afleiding in het verkeer.

Beoordeling

 
1. Keuze van te beïnvloeden gedrag ★★★★
2. Keuze van de doelgroep ★★★★
3. Het formuleren van leerdoelen ★★★★
4. Didactische uitgangspunten ★★★★
5. Inhoud en vormgeving ★★★★
6. Toetsing en evaluatie in programma ★★★★★
7. Handleiding en draaiboek ★★★★
8. Implementatie van het programma ★★★★
9. Procesevaluatie / gebruikerservaringen ★★★★★
10. Effectmeting ★★★

N.b.: Er zijn maximaal vijf sterren per onderdeel te behalen.

Uitleg over het toetsoordeel.

Praktische informatie

Uitgever: VeiligheidNL, contactpersoon: Djorike Palma, e-mail: d.palma@veiligheid.nl, tel. 06 34105228.
Looptijd: vanaf 2008
Kosten: De handleiding, het lesmateriaal en het filmmateriaal worden via een digitale omgeving aangeboden. Voor € 125,- per schoollocatie ontvangt u een account voor deze digitale omgeving. Binnen de schoollocatie kan het lespakket voor meerdere klassen worden gebruikt. Het account is geldig voor de duur van het lopende schooljaar.

Verschijningsvorm

Split the Risk is een lespakket dat bestaat uit meerdere klassikale lessen, minimaal vier lesuren en maximaal acht. Het lespakket is geschikt voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs (12-17-jarigen). Om goed aan te sluiten bij de belevingswereld van de leerlingen is er gekozen voor een visueel gerichte aanpak met een afwisseling tussen theorie-, praktijkopdrachten en filmmateriaal. Met filmmateriaal wordt risicogedrag bespreekbaar gemaakt in de klas en leren leerlingen omgaan met risico’s in hun dagelijks leven. De verschillen in vaardigheden en niveaus binnen de doelgroep zijn groot. Daarom bevat het lespakket voor elk onderdeel  zowel voor het basis onderwijs als voortgezet onderwijs vervolgsuggesties. Voor het voortgezet onderwijs zijn ook differentiatieopdrachten voor het HAVO/VWO toegevoegd.

Korte karakteristiek

Door middel van het lespakket krijgen de leerling inzicht in:
• Risicovol gedrag en de mogelijk daaruit voortvloeiende ongelukken en gevolgen.
• Hun eigen persoonskenmerken die een verband vertonen met risicovol gedrag.
• De werking van zintuigen, reactie- en inschattingsvermogen.
• Mogelijkheden en manieren om risico’s in te schatten en daarmee te verkleinen. 

Vrienden-op-fiets.png

Methodiek

Het laagdrempelige Split the Risk lespakket bestaat uit twee modules: de Basismodule en de module Afleiding in het verkeer. De Basismodule gaat in op risicogedrag in het dagelijks leven en de module Afleiding in het verkeer gaat specifiek in op risicogedrag en risicovolle situaties die verband houden met afleiding in het verkeer. De Basismodule en de module Afleiding in het verkeer hebben beide dezelfde opbouw en kunnen aanvullend of los worden uitgevoerd. De modules bestaan uit drie onderdelen en het lespakket beidt een duidelijke handleiding met lesplannen voor leraren en docenten. 

Onderdeel 1: Persoonlijkheidstest
Met de Persoonlijkheidstest beantwoordt de leerling individueel vijftien meerkeuzevragen. Hiermee worden de eigen gedragskenmerken in kaart gebracht. Loopt de ene leerling meer kans op een ongeluk dan de andere? 

Onderdeel 2: Het Testlab
De leerlingen experimenteren op een praktische en uitdagende manier met hun zintuigen, reactie- en inschattingsvermogen in risicovolle situaties. Ze ontdekken de (on)mogelijkheden van hun zintuigen en hun eigen lichamelijke kwaliteiten. Dit onderdeel kan over een of meerdere lessen verspreid worden. 

Onderdeel 3: CSI-analyse
De leerlingen analyseren risicovolle omstandigheden in filmpjes met analysekaarten. Voorafgaand krijgen de leerlingen relevante achtergrondinformatie. 

Inzetbaarheid en gebruiksvoorwaarden

In het basisonderwijs kan het lespakket worden uitgevoerd tijdens de reguliere lessen, waarbij er aanknopingspunten zijn met lichamelijk opvoeding, biologie en wereldoriëntatie. 
Op het voortgezet onderwijs kan het lespakket bijvoorbeeld worden toegepast in de mentorlessen en lessen maatschappijleer. Vaak komen in deze lessen al onderwerpen als veiligheid, risicogedrag en groepsdruk aan bod. Bovendien is een belangrijke voorwaarde om het project succesvol uit te voeren dat er een zekere mate van vertrouwen is tussen docent en leerling. De behandeling van de Informatiekaarten zou ook goed in de biologieles uitgevoerd kunnen worden, dit vereist wel een goede coördinatie. 

Daarnaast is het lespakket zowel in het basisonderwijs als op het voortgezet onderwijs zeer geschikt om uit te voeren tijdens een themaweek. De lessen bieden veel afwisseling: er is sprake van theorie en praktijk, er is filmmateriaal en de lessen zijn zowel klassikaal als groepsgericht. Bovendien raakt de inhoud aan het dagelijks leven van de leerlingen. Die combinatie zorgt er voor dat leerlingen hun aandacht gedurende meerdere lesuren bij de inhoud kunnen houden. 

Aanvullende informatie

Het lespakket Split the Risk wordt aangeboden via een digitale omgeving waarin gedetailleerde informatie is opgenomen over de materialen, lesbeschrijvingen, lesverloop, bespreekpunten, vervolgsuggesties en differentiatieopdrachten. De digitale omgeving bevat ook achtergronddocumentatie over Split the Risk, met daarin o.a. de wetenschappelijke onderbouwing van het lespakket. 

In de digitale omgeving worden ook de film en handleiding ‘Brein&Branie’ aangeboden. De film gaat over de ontwikkeling van het puberbrein en hoe je als ouder met de puber kunt omgaan. De film kan gebruikt worden tijdens een ouderavond over het thema jongeren en ongelukken. De bijbehorende handleiding geeft tips voor de organisatie en opzet van de ouderavond. 

Evaluatieonderzoek

In de begin jaren van Split the Risk is er over de meerjarige campagne een effectonderzoek uitgevoerd. De belangrijkste conclusie uit dit onderzoek is dat het nut heeft om jonge mensen aan te spreken op risicogedrag. Belangrijk hierbij is dat voorbeelden worden gebruikt die dicht bij jongeren staan en zeer herkenbaar voor ze zijn. Jongeren leren door de campagne om risico’s beter in te schatten en daar slimmer mee om te gaan. Split the Risk heeft jongeren meer bewust gemaakt van de risico’s die zij nemen. Bovendien hebben ze meer inzicht in de invloed die zij zelf hebben, hun eigen effectiviteit. De basisboodschap wordt goed begrepen: blijf opletten en denk na voor je iets doet. 

Conclusie

Met Split the Risk leren jongeren om risico’s beter in te schatten en daar slimmer mee om te gaan. Of het nu gaat om risico’s nemen in huis, op vakantie, tijdens het uitgaan, op het werk of in het verkeer.

© Copyright 2014 CROW