Op voeten en fietsen naar school

De actieperiode Op voeten en fietsen naar school besteedt aandacht aan de verkeersveiligheid in de schoolomgeving, door ouders te motiveren zoveel mogelijk met hun kinderen lopend of fietsend naar school te komen.

Beoordeling

1. Keuze van te beïnvloeden gedrag ★★★★★
2. Keuze van de doelgroep ★★★★★
3. Het formuleren van leerdoelen ★★★
4. Didactische uitgangspunten ★★★★
5. Inhoud en vormgeving ★★★★★
6. Toetsing en evaluatie in programma ★★★★
7. Handleiding en draaiboek ★★★★★
8. Implementatie van het programma ★★★★★
9. Procesevaluatie / gebruikerservaringen ★★★★★
10. Effectmeting

N.b. Er zijn maximaal vijf sterren per onderdeel te behalen.

Uitleg over het toetsoordeel.

Praktische informatie

Uitgever: Veilig Verkeer Nederland, tel. 088-5248800, e-mail: info@vvn.nl, contact via Servicecentrum VVN
Jaar: 2014
Kosten: Op aanvraag

De actieperiode

Op voeten en fietsen naar school is gericht op kinderen van de basisschool, ouders/ verzorgers, directie en leerkrachten. Eventueel kun je de gemeente bij het project betrekken om bijvoorbeeld een verkeersonveilige situatie bij school onder de aandacht te brengen.

Verschijningsvorm

Ten behoeve van de actieperiode zijn verschillende materialen en instrumenten ontwikkeld. Deze zijn verzameld in het productpakket Op voeten en fietsen naar school of gratis te downloaden vanaf het VVN Verkeersouderplein.
  • Ansichtkaarten waarop stickers verzameld kunnen worden voor elke dag dat men lopend of fietsend naar school komt, incl. info voor de ouders
  • Handleiding, inclusief:
    • Stappenplan voor de organisatie van de actiedag
    • Succesmeting en evaluatie
    • Voorbeeld persbericht en voorbeeldbrief voor de ouders/gemeente/school
    • Tips en trucs
    • 10 gouden regels tbv een verkeers veilige schoolomgeving
  • Aankondigingsposters
  • Cardboard wisseltrofee voor de winnaar (beste klas of kind) van de actieperiode
Daarnaast kunnen extra kaarten en stickers, alsmede diverse promotiematerialen (vlaggetjes, ballonnen, stickers, etc.) bij VVN worden besteld

Korte karakteristiek

Als gevolg van haal- en brenggedrag kunnen chaotische en daarmee verkeersonveilige situaties in de schoolomgeving ontstaan. Met de actie Op voeten en fietsen naar school probeert VVN ouders bewust te maken van hun haal- en brenggedrag en hen aan te moedigen om de kinderen vaker met de fiets of lopend naar school te brengen. Daarmee doen kinderen ook ervaring op met (zelfstandige) actieve verkeersdeelname en worden daarmee gestimuleerd in de ontwikkeling.

In het kader van de actie kunnen scholen en gemeenten diverse maatregelen treffen om te stimuleren dat kinderen te voet of per fiets naar school toe komen. Scholen kunnen zelf een concrete invulling van de uitvoering van de actiebepalen. Zo kan Op voeten en fietsen naar school ook aanleiding zijn om de knelpunten in de schoolomgeving in kaart brengen en aan de gemeente voor te leggen. VVN ondersteunt de school en verkeersouders hierbij.

De doelen van deze actieperiode zijn:
  • Bewustwording bij de ouder over het effect van hun vervoerskeuze op de ontwikkeling van verkeerskennis en –vaardigheden van het kind.
  • Praktijkoefening: het kind leert kennis toe te passen dankzij zelf lopen en fietsen.
  • Inzicht: het kind leert anticiperen op het gedrag van andere verkeersdeelnemers dankzij zelf lopen en fietsen.

Methodiek

VVN heeft voor (verkeers)ouders/scholen een stappenplan ontwikkeld t.b.v. de organisatie van deze actieperiode. Naast uitvoering van de actieperiode, biedt VVN aanvullende informatie ten behoeve van de verkeersveiligheid van de schoolomgeving,, bijvoorbeeld als het gaat om het benaderen van gemeenten, of het genereren van extra publiciteit.
Ter ondersteuning kunnen instrumenten (bijv. voorbeeldbrief naar gemeente, voorbeeldpersbericht) en materialen (folder/poster) worden gedownload.Per dag dat een kind lopend of fietsend naar school komt, plakt de leraar een sticker op de stickerkaart. De kaart biedt ruimte voor 20 stickers, kortom: in een periode van vier weken elke dag een sticker erbij.

D.m.v. een evaluatiemethode kan de school of VVN Verkeersouder het effect van de actie meten en terugkoppelen aan VVN.

Inzetbaarheid en gebruiksvoorwaarden

Het stappenplan geeft duidelijke suggesties voor verkeersouders of andere betrokken personen binnen scholen over de te ondernemen activiteiten ten behoeve van de voorbereiding en uitvoering van Op voeten en fietsen naar school. Geadviseerd wordt om tijdig te starten met de voorbereidingen.

VVN stimuleert de betrokkenheid van ouders, scholen en  gemeente bij de actiedag, door in hun informatie aan te geven welke rol de gemeente zou kunnen spelen m.b.t. de actie en hoe de gemeente hiervoor kan worden benaderd.

Men kan voor verder ondersteuning terecht op het VVN Verkeersouderplein en bij regionale VVN-steunpunten.

Aanvullende informatie

  • Voor meer informatie kunt u de website van VVN raadplegen.

Evaluatieonderzoek

Voorheen was Op voeten en fietsen naar school een actiedag. Deze actiedag is in 2009 door de SWOV onderzocht in het kader van het EVEO-onderzoek. Uit dit onderzoek blijkt dat het effect met name zichtbaar is op de actiedag zelf: significant meer kinderen komen per fiets naar school, ten opzichte van de periode vóór de actiedag, en significant minder kinderen met de auto. Circa een maand na de actiedag zijn deze verschillen niet meer significant. Dat wil zeggen, het percentage fietsers is dan weer zodanig gedaald en percentage kinderen dat met de auto naar school wordt gebracht weer gestegen, dat geconstateerde verschillen niet perse kunnen worden toegeschreven aan de actiedag. De SWOV concludeert dan ook dat de actiedag een kortdurend effect heeft op de wijze waarop kinderen naar school worden gebracht. Het is daarom van belang dat dit onderwerp in meer structurele vorm onder de aandacht wordt gebracht, zodat gedragsverandering beklijft.

Door de duur van het project te verlengen en de verkeersouders en scholen maatwerk te bieden in het kiezen van een voor hen geschikte periode,  wordt de kans op blijvende gedragsbeïnvloeding vergroot. De vernieuwde evaluatie in het productpakket zal in de nabije toekomst nog meer inzicht geven in de effecten van Op voeten en fietsen naar school op het haal- en brenggedrag van ouders.

Conclusie

De actieperiode Op voeten en fietsen naar school biedt de mogelijkheid om aandacht te besteden aan de verkeersveiligheid in de schoolomgeving. Daarbij is zowel een rol voor (verkeers)ouders en de school als voor de gemeente weggelegd. VVN biedt duidelijke handvatten in instrumenten voor verkeersouders om deze actiedag voor te bereiden en uit te voeren. De nieuwe effectmeting moet nog uitwijzen of het resultaat van het project beklijft op de lange termijn. 

© Copyright 2014 CROW