ANWB Streetwise basisonderwijs

ANWB Streetwise biedt scholen een doorlopend programma voor de groepen 1 tot en met 8. Centrale thema vormt de remweg, reactietijd, stopafstand, fietsvaardigheid en kinderbeveiligingsmiddelen (autostoeltje en autogordels). De verschillende onderdelen zijn afgestemd op de ontwikkelingsfase en kenmerken van verkeersdeelname van de betreffende leeftijdscategorie.

Beoordeling

 
1. Keuze van te beïnvloeden gedrag ★★★★
2. Keuze van de doelgroep ★★★★★
3. Het formuleren van leerdoelen ★★★★
4. Didactische uitgangspunten ★★★★★
5. Inhoud en vormgeving ★★★★★
6. Toetsing en evaluatie in programma ★★★★★
7. Handleiding en draaiboek ★★★★
8. Implementatie van het programma ★★★★★
9. Procesevaluatie / gebruikerservaringen ★★★★★
10. Effectmeting ★★★★

N.b. Er zijn maximaal vijf sterren per onderdeel te behalen.

Uitleg over het toetsoordeel.
 

Praktische informatie

Uitgever: ANWB, Bas van Rossen, anwbstreetwise@anwb.nl, tel. 088 2698543
Jaar: 2019
Kosten: € 920,- (incl. BTW) voor een Standaard ochtendprogramma.
(Tegen een meerprijs is het mogelijk één extra middagsessie per onderdeel te reserveren)

 

Verschijningsvorm

Dit project bestaat uit vier onderdelen, gericht op de volgende deelgroepen:

  1. Toet toet (groep 1&2)
  2. Blik en klik (groep 3&4)
  3. Hallo auto (groep 5&6)
  4. Trapvaardig (groep 7&8)

Voor de vier onderdelen worden verschillende materialen gebruikt:
Ad 1) CD-speler met verkeersgeluiden, verkeersmat, vertelplaten, de fietshelm, verkeerslicht, autostoeltje en (bij uitvoering door een instructeur van ANWB) een handpop .
Ad 2) Elektro-auto, zebrapad, verkeerslichten, opblaasbare auto’s, fietsen, fietshelmpjes
Ad 3) Digibord en PowerPoint, ANWB elektrische rijlesauto met dubbele bediening  
Ad 4) ) Digibord en PowerPoint, ANWB-fietsparcours, elektrische stepjes en de fiets van het kind.
 
De ANWB voorziet in de instructeurs en begeleiders (1-2 per lesonderdeel). Praktische informatie over wat van de school wordt gevraagd staat vermeld in de Locatie en Leveringsvoorwaarden. Dit document kan worden gedownload van de ANWB-website. Verder ontvangt de school een draaiboek voor aanvang van de uitvoering. De lesonderdelen kunnen niet afzonderlijk worden aangevraagd. 

Korte karakteristiek

ANWB Streetwise richt zich, door van middel van praktische oefeningen, op het vergroten van veilig verkeersgedrag van kinderen. De onderdelen richten zich op verschillende leeftijdscategorieën en daarmee op verschillende onderwerpen met betrekking tot verkeersdeelname. 

Bij Toet toet leren de kinderen verkeersgeluiden herkennen, oefenen met oversteken, veilig fietsen met fietshelm en het gebruik van het autostoeltje en de autogordel.
 
Bij Blik en klik oefenen kinderen met veilig oversteken. Het belang van het gebruik en het doel van het autostoeltje en de autogordel in de auto onder de aandacht gebracht. De kinderen leren in de praktijk over veilig fietsen en het gebruik van de fietshelm.
 
Hallo auto maakt kinderen bewust van afleiding in het verkeer en het participeren op elektrische voertuigen. Ook de MONO-campagne maakt deel uit van de les. Daarna leren de kinderen over de remweg van de auto en de invloed van de reactietijd op de stopafstand. Ook hierbij komt het belang van het autostoeltje, de stoelverhoger en het dragen van de autogordel aan bod. Voorafgaand aan de praktijkles wordt er in de klas aandacht besteed aan gedragsbeïnvloeding door middel van een powerpoint op een digibord. In dit onderdeel wordt het onderwerp afleiding in het verkeer uitgebreid besproken.
 
Trapvaardig werkt aan een positieve gedragsverandering en richt zich op afleiding in het verkeer door de mobiele telefoon en het vergroten van de fietsvaardigheid. De bewustwording middels de film TommyBoy maakt deel uit van deze les. Ook ervaren de kinderen wat afleiding met ze doet en doorlopen zij het opgestelde parcours met een simulatiebril. Voorafgaand aan de praktijkles wordt er in de klas aandacht besteed aan gedragsbeïnvloeding door middel van een PowerPoint op een digibord waarbij de instructeur de kinderen bewust maakt van de gevaren in het verkeer.
 
Digibordlessen maken deel uit van het lesprogramma ANWB Streetwise. ANWB Streetwise biedt deze digibordlessen voorafgaand en na de praktijkuitvoering aan bij de school. In samenwerking met Malmberg is er voor iedere lesmodule een voorbereidings- en evaluatieles voor op het digibord in de klas. De voorbereidingsles is gericht op verkeersborden en verkeersregels die van toepassing zijn op de thema’s die besproken worden tijdens de praktijkdag. De evaluatieles is een herhaling op de voorbereidingsles en de praktijkdag om nog eens te kijken wat de kinderen geleerd hebben. Beide lessen duren ongeveer 45 minuten.
 

Methodiek

Bij Toet toet oefenen de kinderen het veilig oversteken en het herkennen van verkeersgeluiden. Ook het oefenen met een autostoel en autogordel en het dragen van de fietshelm wordt uitgebreid besproken. Deze les wordt door de eigen leerkracht gegeven. Tegen een meerprijs is het mogelijk om de les door een Streetwise-instructeur te laten geven. Deze instructeur maakt bij de les gebruik van handpop Jip om de les nog interactiever te maken. Na afloop ontvangen de leerlingen een certificaat van deelname.
 
Bij Blik en klik oefenen kinderen met veilig oversteken, veilig fietsen met fietshelm en beveiligingsmiddelen in de auto. Daarbij worden oversteeksituaties nagebootst zoals:
  • met een zebrapad
  • bij verkeerslicht
  • tussen (opblaasbare) auto’s
  • een fietsparcours
De kinderen wordt gewezen op het belang van veilig fietsen met fietshelm, het dragen van de autogordel en het toepassen van beveiligingsmiddelen. 
Na afloop ontvangen de leerlingen een certificaat van deelname.
 
Bij Hallo auto nemen kinderen plaats op de bijrijdersstoel van een ANWB lesauto om zelf een noodstop uit te voeren met behulp van een extra rempedaal. Tijdens deze noodstop ervaren zij de reactietijd en het gebruik van de autogordel. Centraal staan afleiding in het verkeer, de elektrische auto, het inschatten van de remweg, het ervaren van de invloed van reactietijd op de remweg en het verschil hierbij tussen voetganger en auto. Ook bij dit onderdeel komt het belang van het dragen van de autogordel aan bod. Na afloop ontvangen de leerlingen een certificaat van deelname.
 
Bij Trapvaardig worden kinderen zich bewust van afleiding in het verkeer door de mobiele telefoon, fietsen kinderen met hun eigen fiets over een parcours en trainen moeilijke manoeuvres met o.a. een zware rugzak op. De volgende vaardigheden komen aan bod:
  • wegrijden en omkijken
  • afstanden inschatten tijdens het fietsen
  • veilig van rijstrook wisselen (omkijken, hand uitsteken, sturen en zeker rijden)
  • plotseling stoppen over een korte afstand
  • nauwkeurig met één hand sturen
  • rijden over schuin wegdek op een korte smalle strook
  • recht rijden over een lange smalle strook
  • in scherpe bochten naar links en rechts over smalle paden fietsen
De les wordt afgesloten met simulatiebrillen. Ieder kind doorloopt het parcours met een simulatiebril. Door deze simulatiebril ervaren ze wat afleiding en bijvoorbeeld weinig slaap met de reactietijd doet. Na afloop ontvangen de leerlingen een certificaat van deelname.
 

Inzetbaarheid en gebruiksvoorwaarden

ANWB-instructeurs zorgen voor de uitvoering van het programma. Per onderdeel kunnen twee sessies in de ochtend plaatsvinden (het onderdeel Toet toet kan in één ochtend drie keer uitgevoerd worden). Voor grote scholen is er de mogelijkheid om het ochtendprogramma uit te breiden met een middagsessie waarbij ieder onderdeel nog één sessie extra kan uitvoeren. (Het onderdeel Toet toet twee keer). 
 
Tijdens elke sessie kunnen maximaal 32 kinderen deelnemen. De eerste sessie (van elk onderdeel) start om 8.30 uur en om 10.15 uur begint de tweede sessie (van elk onderdeel). Telkens vindt dus de uitvoering van de vier onderdelen parallel aan elkaar plaats. Een middagsessie start om 13.15 uur. Elk onderdeel duurt ca. 90 minuten.
 
Voor scholen is het mogelijk om bij het Streetwise projectenbureau extra fietsvaardigheid uitleg en materiaal aan te vragen waarmee de school, buiten de Streetwise uitvoering, op zelf gekozen momenten meerdere malen per schooljaar met de leerlingen kan fietsen en zo de fietsvaardigheid van de kinderen verder laat toenemen.
 
(Toet toet duurt 50 minuten) De school dient te zorgen voor geschikte locaties om de onderdelen uit te kunnen voeren:
  • Toet toet vindt plaats in de speelzaal
  • Blik en klik vindt plaats in de gymzaal van de school
  • Hallo auto vindt deels plaats in de klas en deels op een stuk (openbare) weg / parkeerplaats van ca. 100 meter lang en 5 meter breed zonder bochten en drempels. Indien het gaat om een openbare weg dient de school zelf zorg te dragen voor een vergunning/ toestemming van de gemeente en afzethekken voor het afsluiten van dat weggedeelte.
  • Het onderdeel Trapvaardig wordt deels in het leslokaal en op het schoolplein van de school uitgevoerd.
Na afloop ontvangt de school via een email een digitaal in te vullen evaluatieformulier.


Aanvullende informatie

Leerdoelen:

Toet toet – Groep 1 en 2
1.    De leerling (her)kent belangrijke verkeerskenmerken in zijn/haar leefwereld (borden, regels, verkeersdeelnemers).
-    De leerling kan beschrijven dat er in het verkeer regels zijn. 
-    De leerling kan minimaal twee verkeersborden noemen en hun betekenis beschrijven.
-    De leerling kan opnoemen welke verkeersdeelnemers er zijn (minimaal 3).
-    De leerling kan geluiden van voertuigen herkennen (auto, trein, vrachtauto, fiets, scooter, politie
-    De leerling kan het achteruitrijdgeluid van een vrachtauto herkennen 
2.    De leerling kan in de speelzaal laten zien aan welke kant van de stoep je veilig kunt lopen.
3.    De leerling kan in de speelzaal laten zien hoe hij/zij veilig kan oversteken bij verschillende verkeerssituaties.
4.    De leerling kan beschrijven dat kinderen, waaronder hij/zijzelf in de auto in autostoel moeten zitten met gordel om.
5.    De leerling kan beschrijven dat kinderen, waaronder hij/zijzelf voor de veiligheid op de fiets een fietshelm moet dragen.

Blik en klik - Groep 3 en 4
1.    De leerling kan in de gymzaal laten zien hoe je veilig op de stoep kunt lopen.
2.    De leerling kan in de gymzaal demonstreren in verschillende situaties veilig de weg over te kunnen steken.
-    Tussen auto’s door
-    Op het zebrapad
-    Bij verkeerslichten
3.    De leerling kan op juiste wijze gebruik maken van zitverhoging en gordel in de auto, maar kan ook beschrijven waarom dit belangrijk is.
4.    De leerling kan een fietsparcours fietsen, rekening houdend met verkeerslicht en zebrapad, en beschrijven waarom het dragen van een fietshelm belangrijk is.

Hallo auto – Groep 5 en 6
1.    De leerling kan beschrijven hoe hij/zij veilig op de stoep kan lopen.
2.    De leerling kan uitleggen hoe je bij het oversteken rekening kunt houden met de reactietijd en remweg van autobestuurders, en waarom dit belangrijk is. 
3.    De leerling kan uitleggen hoe de autostoel en gordel op de juiste wijze gebruikt worden tijdens het autorijden, en waarom dit belangrijk is. 
4.    De leerling kan benoemen welke risicofactoren voor afleiding zorgen in het verkeer en hoe afleiding kan worden voorkomen.
5.    De leerling kan benoemen wat de MONO-campagne is
6.    De leerling kan het gevaar van elektrisch verkeer benoemen

Trapvaardig – Groep 7 en 8
1.    De leerling is zich bewust van het gevaar wanneer zij met z’n 3-en naast elkaar gaan fietsen 
2.    De leerling weet waarom het belangrijk is om richting aan te geven
3.    De leerling is zich bewust welk gedrag gewenst is m.b.t. rood licht
4.    De leerling weet welk licht verplicht is op de fiets
5.    De leerling weet wat de gevaren zijn van telefoongebruik op de fiets
6.    De leerling kan na het zien en bespreken van het onderwerp TommyBoy drie zaken benoemen van gevaren in het verkeer door afleiding
6.    De leerling kan op het schoolplein verschillende lastige manoeuvres op de fiets demonstreren die hij/zij op weg naar school zou tegen kunnen komen (met en zonder rugzak).
7.    De leerling kan uitleggen en demonstreren hoe je bij het fietsen rekening houdt met je reactietijd en remweg als je moet remmen, waarom dit belangrijk is en kan uitleggen welke factoren dit kunnen beïnvloeden.
8.    De leerling kan beschrijven hoe afleiding van invloed kan zijn op hun reactietijd (ervaring middels een simulatiebril)
9.    De leerling kan benoemen wat oorzaken zijn van afleiding in het verkeer en hoe het eigen verkeersgedrag verbeterd kan worden
 

Evaluatieonderzoek

In 2015 is er door de SWOV en CROW onderzoek gedaan naar de effecten van ANWB Streetwise. Hier werd beoordeeld dat Streetwise een significant positief effect heeft op de basisschoolkinderen.
 

Conclusie

ANWB Streetwise biedt scholen een doorlopend programma voor de groepen 1 tot en met 8. De centrale thema’s vormen het oversteken, de remweg, reactietijd, stopafstand, afleiding in het verkeer en kinderbeveiligingsmiddelen (autostoeltje en autogordels). De verschillende onderdelen zijn afgestemd op de ontwikkelingsfase en kenmerken van verkeersdeelname van de betreffende leeftijdscategorie.
 
ANWB Streetwise biedt praktische oefeningen in nagebootste situaties om te leren oversteken, bewust te worden van aspecten rondom de remweg van auto’s en hun fietsvaardigheid (fietsbeheersing) te verbeteren. Daarbij is het van belang niet alleen aandacht te besteden aan het trainen van technische vaardigheden, maar ook aan gevaarherkenning, omgaan met risico’s en aan zelfreflectie ten aanzien van verkeersveilig gedrag. Bij ANWB Streetwise wordt met name aandacht besteed aan de situationele en tactische leerdoelen. Het project is een goede aanvulling op een theoretische verkeersmethode of project, die aan die hogere orde vaardigheden meer aandacht besteedt. De digitale verkeersmethode ANWB Let’s go sluit goed aan bij het programma van ANWB Streetwise.

Voor het voortgezet onderwijs bestaat sinds 2015 voor de klassen 1, 2 en 3 het verkeersprogramma ANWB Streetwise next level.

 

© Copyright 2014 CROW