Terugblik themabijeenkomst 2: Voetgangers en fietsers

Reeks Mobiliteit en de Gezonde Stad

Zo’n 25 deelnemers waren op 21 mei 2015 in Utrecht aanwezig bij deze tweede bijeenkomst van de themareeks Mobiliteit en de gezonde stad, georganiseerd door CROW-KpVV. Thema van deze middag was: Voetgangers en fietsers.
 
  • Na een korte introductie door CROW werden drie sprekers uitgenodigd hun verhaal te doen.

    Gezonde stad = stad in beweging

    Paul Schepers, RWS-WVL, beschrijft in zijn presentatie het belang van voldoende bewegen voor de volksgezondheid. Ten eerste ging hij in op het begrip gezondheid. Dit betreft niet alleen het functioneren van het fysieke systeem, maar ook het belang dat mensen hechten aan hun gezondheid: een gezonde levenshouding. Daarnaast is er nog het maatschappelijke component aan gezondheid. Dat gaat meer over het vermogen van mensen om maatschappelijk te kunnen functioneren en participeren dankzij voldoende maatregelen om de toegankelijkheid te verbeteren. 

    In Nederland is een bewegingsnorm, officieel bekend onder de naam Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB), vastgesteld van 1 uur per dag. Wanneer een persoon aan die norm voldoet heeft dat een positieve invloed op zijn of haar gezondheid. Er bestaat namelijk een aangetoonde, directe relatie tussen diverse aandoeningen en ziektes aan de ene kant en het gebrek aan lichaamsbeweging aan de andere kant. Voldoende bewegen beperkt het risico op lichamelijke ziekten zoals hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en op geestelijke ziektes zoals depressies. In het algemeen kan gesteld worden dat bewegen positieve effecten heeft op lichaam en geest. De gemiddelde Nederlander krijgt welhaast automatisch voldoende beweging door veel van de dagelijkse verplaatsingen te voet of op de fiets te maken. 

    Toch zitten er twee kleine negatieve aspecten aan veel fietsen en lopen. Fietsers en voetgangers lopen namelijk geringe schade op door het inademen van vervuilde lucht wanneer ze zich verplaatsen nabij gemotoriseerd verkeer. Daarnaast hebben ze een geringe kans om gewond te raken bij een verkeersongeval.
    Echter, zoals onderstaande grafiek al aantoont, zijn de positieve effecten van regelmatig fietsen en lopen vele malen groter dan de negatieve.

    Hoewel de gemiddelde Nederlander dankzij regelmatig fietsen en lopen vrijwel automatisch aan de NNGB voldoet, is er toch nog een grote groep voor wie dit niet vanzelfsprekend is. Daarom moet door middel van gericht beleid en bewuste inrichting het dagelijks bewegen voor nog meer mensen aantrekkelijker en daarmee vanzelfsprekender gemaakt worden. Bekijk de presentatie.

    Gezonde stad = ruimte voor een ommetje

    Mensen kunnen niet alleen voldoen aan de NNGB door hun dagelijkse verplaatsingen te voet of op de fiets te maken. Ze kunnen die noodzakelijke lichaamsbeweging ook krijgen door regelmatig een ommetje te maken. Uit onderzoek blijkt dat 6,6 miljoen landgenoten regelmatig wandelen. Die wandelingen variëren van ‘een blokje om’ al dan niet met de hond tot meerdaagse wandeltochten. Daarbij zijn de meest favoriet wandelingen, die in het park, de stad of de natuur. 

    Joep Naber van het Wandelnet gaf in zijn presentatie voorbeelden van prettige wandelroutes door steden en vanuit steden naar het buitengebied. Veel van deze routes zijn zelfs door het Wandelnet bewegwijzerd, door middel van rood-witte of rood-gele merktekens. Met kleine infrastructurele aanpassingen is het vaak mogelijk dat veel stadsbewoners grote afstanden in hun eigen stad of net daarbuiten kunnen afleggen zonder voortdurend langs drukke wegen te moeten lopen. Daarbij wordt dan gebruik gemaakt van paden langs waterwegen, door parken en over achterpaden. Op deze manier worden de positieve kanten van het lopen versterkt, terwijl de negatieve (vervuilde lucht inademen of betrokken raken bij een verkeerongeval) tot een minimum beperkt worden. Bekijk de presentatie.

    Gezonde stad = aantrekkelijke bebouwde omgeving

    Onder het motto ‘Je krijgt wat je maakt’ toonde stedenbouwkundige Annemieke Molster aan dat je met de inrichting van de stad het fietsen en lopen als gezonde verplaatsingsvormen kunt bevorderen of juist ontmoedigen. Door middel van goed gekozen parkeeroplossingen en alternatieve inrichtingsvormen kan met name het autogebruik teruggedrongen worden. Een stad met een aantrekkelijk fiets- en loopklimaat kan zelf op de vastgoedmarkt concurreren met autovriendelijke steden. In Amerika bijvoorbeeld hebben de vastgoedmakelaars de Walk Score ontwikkeld als indicator voor aantrekkelijke panden.



    Om zo ver te komen pleitte Annemieke Molster voor een omgekeerd ontwerpproces. Dus niet vanuit de auto met een restruimte voor de overige modaliteiten, maar vanuit de voetganger en de fietser, waarna de auto het met de restruimte moet doen. Bekijk de presentatie.

    Afsluiting

    Tijdens de afsluitende discussie werden door de deelnemers diverse creatieve ideeën uitgewisseld. Vele van de aanwezigen waren bezig met het beter toegankelijk maken van het buitengebied vanuit de stad, om op die wijze meer mogelijkheden voor een gezond straatje om te bieden. Leuke en vaak nieuwe, onverwachte informatie daarbij was dat in de stad zelf ook heel veel groene ruimte aanwezig is die met een paar slimme ingrepen op bijna natuurlijke wijze met elkaar verbonden kunnen worden. Kortom door een zorgvuldig gekozen inrichting, gecombineerd met de juiste voorzieningen op de juiste plaats, kunnen bijna alle Nederlanders welhaast vanzelfsprekend aan de NNGB voor gezondheid voldoen en daarmee een gezonde stad creëren. 
     

    Overige themabijeenkomsten en terugblikken

    8 april 2015              Bijeenkomst 1: Ketenmobiliteit en de gezonde stad. Hoe bereik je dat? (terugblik)
    21 mei 2015             Bijeenkomst 2: Voetgangers en fietsers 
    2 juli 2015                Bijeenkomst 3: Bereikbaarheid en vitaliteit (terugblik)
    17 september 2015   Bijeenkomst 4: Schone voertuigen en milieukwaliteit (terugblik)
    12 november 2015    Bijeenkomst 5: De leefbare wijk (terugblik)
Klantenservice
ma. t/m vr. van 8.30 tot 17.00 uur
Praktische kennis direct toepasbaar
Scroll naar boven