Evaluatie maatregelpakket LundaMaTs met Sumo

De Sumo-methode wordt veel gebruikt voor het opzetten, bijsturen en evalueren van projecten. Sumo werkt ook bij op programmaniveau. Dit voorbeeld gaat in op LundaMaTs, de mobiliteitsvisie van de gemeente Lund (Zweden). Dit plan is geëvalueerd met Sumo.
 
  • LundaMaTs is het gemeentelijk verkeers- en vervoerplan van de Zuid-Zweedse gemeente Lund (stad: 76.000 inwoners, hele gemeente 100.000). Dit plan is in 1996 opgesteld met als doel het verduurzamen van het verkeer en vervoer (MaTs staat voor miljø-anpassad transport systeem, ofwel duurzaam verkeerssysteem).
    Bij de evaluatie op programmaniveau is gekeken naar:
    • bekendheid van de boodschap achter LundaMaTs;
    • bekendheid van de maatregelen;
    • de effecten.
     
    Daarnaast zijn enkele maatregelen geëvalueerd, om grip te krijgen op de bijdrage aan het programma, waaronder het project ‘keukentafelgesprekken’.

    Mobiliteitsmanagement in LundaMaTs

    Mobiliteitsmanagement is een belangrijk onderdeel van LundaMaTs. De gemeente Lund wil het reisgedrag van de bewoners beïnvloeden, zodat zij zich op een duurzamere manier verplaatsen. Het plan bevat zowel fysieke maatregelen als communicatieve maatregelen. De maatregelen zijn niet uniek. Wel opvallend is dat het om een duidelijk samenhangend pakket van de maatregelen gaat. Het mobiliteitskantoor verstrekt informatie aan bewoners en ontwikkelt campagnes. In huis-aan-huisgesprekken krijgen bewoners informatie over duurzaam vervoer. Desgewenst krijgen ze informatie over autodelen of schone auto’s. Ook kunnen ze intekenen voor acties als fietscampagnes of probeerkaartjes voor het openbaar vervoer.

     

    Fysieke maatregelen

    • betere fietsroutes
    • fietsenstalling bij het station met fietsverhuur
    • aanleg LundLink (snelle bus naar universiteit en kantorenpark)
    • fietsvoorzieningen bij bushaltes.

    Informatie, communicatie en organisatie

    • mobiliteitscentrum
    • smart trafikant (slimme reiziger): benaderen van bedrijven en bewoners (keukentafelgesprekken)
    • fietscampagne
    • probeerkaartjes voor het openbaar vervoer
    • stimuleren van schone voertuigen
    • autodelen
    • autovrije dag
    • schoolprojecten

    Evaluatie van het maatregelpakket

    Bekendheid

    In 2001, 2004 en 2008 zijn enquêtes gehouden onder 4.000 inwoners. De respons was 53%. De belangrijkste vragen waren:
    • Zijn de bewoners bekend met de boodschap van LundaMaTs (gedragsverandering)?
    • Hebben de maatregelen geleid tot een meer duurzame verplaatsingen?
     
    De resultaten zijn te vinden in de tabel.
     

    Effecten

    De groei van de automobiliteit in Lund is veel lager dan het landelijke en het regionale gemiddelde (9% t.o.v. 23% landelijk).tussen 1998 en 2008. In het stedelijk gebied daalde het aantal autoverplaatsingen zelfs. In het nabijgelegen Malmö groeide het autoverkeer met 33% daarentegen. Volgens de gemeente Lund heeft Malmö sinds de jaren zestig ruim baan aan de auto gegeven, terwijl Lund in die tijd de binnenstad afsloot voor doorgaand verkeer. Lund heeft 260 kilometer aan fietspaden en 330 km aan wegen. (Malmö 420 kilometer fietspad, 960 km wegen). Malmö heeft 3x zoveel inwoners.
     
    Het totale fietsgebruik in Lund stijgt. Jongeren en studenten blijken echter vaker de auto of het OV te pakken, waardoor hun fietsgebruik daalt. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor Lund.
     
    De kosten van het mobiliteitsmanagementprogramma bedroegen 4 miljoen Zweedse kroon per jaar (€ 400.000). Dat is 8 eurocent per uitgespaarde kilogram CO2.

    Onderstaande plaatjes openen nadat u erop klikt in een nieuw scherm op volledige grootte.





    Keukentafelgesprekken: succesfactor voor mobiliteitsmanagement

    Een belangrijke drager voor het succes van het maatregelpakket zijn de huis-aan-huisbezoeken (keukentafelgesprekken of op zijn Zweeds: Dörrknackerning). De aanpak is simpel en doeltreffend: de gemeente gaat de dialoog aan met bewoners over hoe zij over het verkeer en milieu in het algemeen denken en hoe ze over hun eigen verplaatsingsgedrag denken. Bewoners die hier voor open staan, krijgen informatie over fietsen, openbaar vervoer, autodelen, het Nieuwe Rijden en schone voertuigen. Ook kunnen ze intekenen voor de fietsactie of meedoen aan een probeeractie voor het openbaar vervoer.
     
    In het kader van de evaluatie van LundaMaTs is de effectiviteit van de keukentafelgesprekken geëvalueerd. Daarvoor is onderzoek gedaan naar de bereidheid om reisgedrag te veranderen. Dit is zowel bij deelnemers als niet-deelnemers onderzocht (vergelijkingsgroep).
     
    Van de deelnemers is 35% beïnvloed en 564 huishoudens laten nu regelmatig de auto staan. Deelnemers denken na over duurzame mobiliteit, proberen minder met de auto te reizen of laten de auto vaker staan. Dat is 10% meer dan degenen die geen gesprek hebben gehad. Het aandeel mensen dat na is gaan denken over andere reismogelijkheden is lager dan degenen die geen gesprek hebben gehad. Het lijkt erop dat de meeste deelnemers hier al over nadachten en dat de gesprekken een stimulans waren om hun gedrag te veranderen. Dat gaat overigens niet op voor degenen die bijna altijd zonder auto reizen. Die categorie is blijkbaar zelf al op de hoogte te zijn van de mogelijkheden.


Klantenservice
ma. t/m vr. van 8.30 tot 17.00 uur
Mét CROW onzichtbaar goed geregeld
Scroll naar boven