1. Duurzame mobiliteit: het evenwicht

Duurzaam mobiliteitsbeleid: het evenwicht

“Humanity has the ability to make development sustainable to ensure that it meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs”
Our Common Future, 1987, World Commission on Environment

Met de bevolking en de welvaart groeit ook de hoeveel verkeer. De capaciteit van de wegen kan deze groei niet altijd goed opvangen, met als gevolg dat de bereikbaarheid onder druk komt te staan. In de sector verkeer en vervoer wordt daarom hard gewerkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid. De groei van het verkeer zorgt ook voor een groeiende impact van de mobiliteit op het klimaat, het leefmilieu, de gezondheid en de economie. De aandacht voor deze impact groeit daarin ook mee.

Duurzame mobiliteit gaat over het in evenwicht brengen van het verkeer met de impact die het veroorzaakt. Concrete uitdagingen zijn onder andere:
 

Klimaat en energie

Om de in het klimaatakkoord beoogde CO2-reductie binnen de sector verkeer te bereiken zijn substantiële veranderingen nodig: Het voorkomen en verminderen van verplaatsingen door duurzaam gebouwde steden, het veranderen van autogebruik naar actieve en duurzame vervoerwijzen en het rijden op auto's die gebruik maken van duurzaam opgewekte energie. Voor dit laatste is een transitie naar het gebruik van elektriciteit, waterstof of groengas nodig. Elektrische auto’s worden voorzien van stroom door laadpalen of waterstof. Dit vergt afstemming tussen de beoogde ruimtelijke ontwikkeling, het gebruik van voertuigen en de opwekking, transport en ontsluiting van groene energie. Lees meer in Klimaat en energie.
 

Ruimte

Er is een bouwopgave van ca. 1 miljoen woningen voor de periode tot 2040: 50.000 per jaar voor de komende 20 jaar. Deze woningen genereren verkeer dat steeds meer ruimte eist (stilstaand en rijdend). Door verdichting van steden, kunnen veel woningen nabij voorzieningen, OV haltes en werk worden gebouwd. Dit bespaart autoverkeer. Tegelijk wordt juist in de steden de ruimte steeds schaarser en groeit de congestie en parkeerdruk, ook op fietspaden en in de treinen. Elektrificeren van het wagenpark heeft geen effect op het ruimtegebruik. Wat wel ruimte bespaart is een shift naar andere modaliteiten: lopen, fietsen, openbaar vervoer en het delen van auto’s.
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en de Woonagenda zijn belangrijke beleidsdocumenten die ingaan op de samenhang van mobiliteit, bereikbaarheid, economie, gezondheid, leefbaarheid, veilligheid en ruimte. Zo staat in de NOVI:

De NOVI komt voort uit de Omgevingswet, die naar verwachting in 2021 in werking treedt. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Zo kunnen we in gebieden komen tot betere, meer geïntegreerde keuzes”. (...) 

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Dit vraagt goede verbindingen via weg, spoor, lucht, water en digitale netwerken”. (...) 

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven.” (...) "Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Tegelijk willen we de leefbaarheid en klimaatbestendigheid in steden en dorpen verbeteren. Schonere lucht, voldoende groen en water en genoeg publieke voorzieningen waar mensen kunnen bewegen (wandelen, fietsen, sporten, spelen), ontspannen en samenkomen. Daarbij hoort een uitstekende bereikbaarheid en toegankelijkheid, ook voor mensen met een handicap. We zorgen dat de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid verder toeneemt. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. Niet alleen groei heeft onze aandacht. Ook in gebieden met bevolkingsdaling versterken we de vitaliteit en leefbaarheid”.

Rijk, provincies en gemeenten gaan meer samenwerken als één overheid. De NOVI-aanpak is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken overheden. Medeoverheden, burgers en bedrijven, zijn niet juridisch aan de visie in de NOVI gebonden. Om de opgaven als overheden samen aan te pakken wordt op basis van de vastgestelde NOVI toegewerkt naar samenwerkingsafspraken. Het is belangrijk dat de omgevingsvisies van Rijk, provincies en gemeenten waar nodig en mogelijk op elkaar aansluiten. Daarvoor moeten de bestaande Gebiedsagenda’s worden uitgebouwd tot bredere Omgevingsagenda’s. Die omvatten de volle breedte van het omgevingsbeleid en kunnen zich ontwikkelen tot de kern van een werkend stelsel van. Deze Omgevingsagenda’s worden met alle landsdelen gemaakt, in samenwerking tussen de overheden. Lees voor de afstemming tussen Omgevingsagenda en  Regionale mobiliteitsprogramma's verder in Klimaat- en energiebeleid.
Lees over de afstemming tussen ruimte en mobiliteit verder in bereikbaarheid, nabijheid en knooppunten.
 

Gezondheid

De groei van het verkeer zorgt voor een groeiende geluidoverlast en verslechtering van de luchtkwaliteit, vooral NO2-emissie. Met de komst van elektrische voertuigen is de luchtkwaliteit steeds minder een probleem. Maar de geluidsoverlast blijft even groot bij snelheden boven de 60 km/u. Ook de verkeersveiligheid veranderd niet met de vergroening van het wagenpark. 
Lees verder in 'Sterke en gezonde steden en regio's'.

Duurzame mobiliteit
Submenu openen

Beleid in de gemeente

Scroll naar boven