CO2-uitstoot verkeer

Wat is de invloed van CO2-uitstoot van verkeer en welke trends zijn er zichtbaar?

De CO2-emissies van verkeer en vervoer laten tussen 1990 tot 2006 een stijgende trend zien (zie onderstaande grafiek). Na 2008 nemen de CO2-emissies af. De sterke afname in 2009 is voor een groot deel te wijten aan een daling van de CO2- emissies van goederentransport over weg en water. Deze daling is het gevolg van een daling in transportvolume, wat waarschijnlijk grotendeels te wijten was aan de economisch crisis. Het zuiniger worden van nieuwe voertuigen heeft hierop een beperkte invloed. Tussen 2014 en 2018 stijgt de emissie, om in 2019 weer te dalen. De verwachting is dat in 2020 minder CO2 wordt uitgestoten als gevolg van de corona crisis. Wat er daarna gebeurt is onduidelijk. Zie ook berichten hierover van DNV GL en van het Pbl.
 

Emissies  broeikasgassen mobiele bronnen


 
Bron: CBS 2020; KEV 2019, Pbl; Klimaatakkoord 2019;
Bewerking door CROW-KpVV

Veel gemeenten hebben de ambitie om klimaatneutraal te zijn tussen 2035 en 2050. Deze doelen zijn een zeer grote uitdaging, met name op het gebied van verkeer en vervoer. De bijdrage van verkeer en vervoer is in veel gemeenten groot en de verwachting is dat het verkeersvolume nog verder zal groeien, wat de uitdaging om de CO2-uitstoot te verlagen alleen maar groter maakt.
 
Toekomstbeeld uit referentieraming
Sinds 2019 stelt het Planbureau voor de Leefomgeving elk jaar een Klimaat- en Energieverkenning (KEV) op. Dit rapport geeft inzicht in de totale CO2-uitstoot in Nederland. Als het beleid effect heeft, zal de KEV een dalende uitstoot van CO2 laten zien.
De KEV 2019 raamt voor 2030, met het vastgesteld en voorgenomen beleid, een emissiereductie van 35 [28 - 39] procent ten opzichte van 1990. Daarmee ligt er nog een opgave van 14 [10-21] procent tot het reductie-doel uit de Klimaatwet (49 procent). In absolute emissies uitgedrukt komt deze KEV-raming in 2030 uit op 144 [135-159] megaton, waar het reductiedoel van 49 procent overeenkomt met 113 megaton. Er resteert in 2030 dus een reductieopgave van 31 [22-46] megaton.

Het aandeel van verkeer en vervoer
Het aandeel van de sector verkeer en vervoer in de totale CO2-emissies in Nederland schommelt de afgelopen jaren rond de 29%. Uit onderstaande grafiek blijkt dat de CO2-uitstoot van verkeer en vervoer vooral het gevolg is van het wegvervoer (21 %).  Zeevaart en luchtvaart zijn hierbij niet opgenomen. Vooral op snelwegen en buitenwegen groeide de CO2-emissie.

Klik op de grafiek voor weergave in de Duurzaamheidsscore, hier kunt u de gegevens ook (geografisch) anders laten weergeven. De landelijke cijfers zijn beschikbaar t/m 2019. Voor een vertaling naar gemeenten zijn aanvullende data en berekeningen nodig waarvoor meer tijd nodig is. Daarom zijn de decentrale cijfers beschikbaar t/m 2018.


Wanneer we inzoomen op verkeer en vervoer zien we dat sinds 1990 het verkeer op de snelwegen zorgt voor groei, terwijl de emissie van het verkeer in de bebouwde kom daalde:
NB deze grafiek toont  verschillende categorien die deels overlappen en dus niet optelbaar zijn (bv Klik op de grafiek voor weergave in de Duurzaamheidsscore, hier kunt u de gegevens ook (geografisch) anders laten weergeven. De landelijke cijfers zijn beschikbaar t/m 2019. Voor een vertaling naar gemeenten zijn aanvullende data en berekeningen nodig waarvoor meer tijd nodig is. Daarom zijn de decentrale cijfers beschikbaar t/m 2018.

Onderzoek door CE-Delft laat zien dat wanneer de lucht- en scheepvaart worden meegenomen, de CO2-uitstoot van de sector mobiliteit verdubbelt.


Aandeel in CO2-uitstoot in 2015 en 2050 voor enkele modaliteiten binnen mobiliteit. 
Bron: Klimaatbeleid voor mobiliteit op de kaart, CE Delft (2017)


Stedelijke en landelijke gemeenten 
In de grote steden veroorzaakt verkeer vooral luchtkwaliteitsproblemen en congestie. In de landelijke gemeenten draagt verkeer relatief veel bij aan de CO2-emissie. Alle partijen hebben baat bij maatregelen gericht op besparing van autokilometers, zeker als die worden gereden met voertuigen die fossiele brandstoffen gebruiken:

Klik op de grafiek voor weergave in de Duurzaamheidsscore, hier kunt u de gegevens ook (geografisch) anders laten weergeven. 

De top 10 gemeenten met de minste CO2-uitstoot zijn:
 
Uitstoot wegverkeer excl. snelwegen
2018
Vlieland 0,03
Maassluis 0,30
Schiedam 0,37
Vlaardingen 0,38
Krimpen aan den IJssel 0,43
Hardinxveld-Giessendam 0,44
Zandvoort 0,44
Westervoort 0,46
Voorschoten 0,46
Purmerend 0,47

De volledige lijst vind u in de de tool duurzaamheidsscore.

In landelijke gemeenten blijkt het aandeel van verkeer in de uitstoot van CO2 het grootst. Dat is op zich niet verwonderlijk, omdat verplaatsingen langer zijn en er minder vervoersalternatieven zijn.
Ook per persoon is de uitstoot in de minder stedelijke gebieden groter dan in stedelijke gemeenten. Deze emissie vindt vooral plaats op de snelwegen en op de buitenwegen:
 

Klik op de grafiek voor weergave in de Duurzaamheidsscore, hier kunt u de gegevens ook (geografisch) anders laten weergeven. 

In Zeeland, Overijssel en Flevoland wordt per inwoner de meeste CO2 uitgestoten op het onderliggende wegennet. Utrecht, Noord-Brabant en Gelderland scoren de hoogste CO2 uitstoot per inwoner op de snelwegen:
 
Klik op de grafiek voor weergave in de Duurzaamheidsscore, hier kunt u de gegevens ook (geografisch) anders laten weergeven. 

Duurzame mobiliteit
Submenu openen

CO2-uitstoot verkeer

Scroll naar boven