5. Handreikingen, voorbeelden, effecten, en tools ....

Lees hieronder over beleid, maatregelen, handreikingen en visies en enkele praktische voorbeelden hiervan.

Handreikingen en inspiratie
In het klimaatakkoord staat dat er regionale mobiliteitsprogramma's (RMP) komen. Hiervoor lieten IPO en VNG een handreiking en inspiratiegids maken:
  • Handreiking Regionale Mobiliteitspgramma’s (RMP) en dummy, IPO en VNG, 2020; 
    Voor een transitie naar duurzame mobiliteit zijn naar analogie van de trias energetica meer oplossingen mogelijk:
    • Voorkomen van (auto-)mobiliteit. 
    • Verander door in plaats van de auto schone vormen van mobiliteit te gebruiken
    • Verschonen van automobiliteit door schonere (elektrische) voertuigen
  •  Inspiratiegids duurzame mobiliteit – regionale mobiliteitsprogramma’s, IPO en VNG

Het Klimaatakkoord vergt een transitie naar duurzame mobiliteit. Samen met Drift, IPO en VNG ontwikkelde CROW daarom een aantal producten die ondersteunen bij het managen van een transitie: Hoe doen anderen het?
Werk je momenteel aan een regionaal mobiliteitprogramma? Wellicht heb je dan iets aan de documenten van regionaal mobiliteitsbeleid die collega-overheden hebben opgesteld. Je vindt ze hier.

Hoe duurzaam is de mobiliteit in jouw regio?
Met de tool www.duurzaamheidsscore.nl kun je zien hoe jouw gemeente, regio of provincie scoort op het gebied van duurzame mobiliteit. Op hoofdlijnen omvat de tool 10 indicatoren: 5 gericht op doelen waar een RMP zich op kan richten (klimaat, luchtkwaliteit, veiligheid, geluid en bereikbaarheid) en 5 geven een indicatie van enkele maatregelen. Samen met Natuur&Milieu, één van de medeondertekenaars van het Klimaatakkoord, onderzocht CROW wat de stand van zaken is van de RMP’s. In februari en maart 2021 interviewden ze samen alle regiocoördinatoren die betrokken zijn bij, of verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van de 28 RMP’s. Gevraagd werd hoe ver de regio's zijn met het maken van een RMP en/of duurzaam mobiliteitsbeleid, waar de coördinatoren tegenaan lopen, in hoeverre er afstemming plaatsvindt met andere trajecten zoals Omgevingswet, energie en laadpalen en hoe het proces wordt gefinancierd. Lees meer in de publicatie "Klimaatbeleid, de ambitie van de regio", CROW, 2021, of bekijk de presentatie van dit rapport.

Effecten van maatregelen
Voor het kiezen van maatregelen die in een Regionaal Mobiliteitsprogramma passen liet CROW een tiental factsheets maken. Deze factsheets geven voor tien maatregelen die in het Klimaatakkoord worden genoemd een omschrijving van de maatregel, het tijdpad van invoering, de effecten op CO2, het milieu, energie, leefbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid en geluid. Ook bevat de sheet informatie over het draagvlak en de kosten. Bij de selectie van maatregelen uit het Klimaatakkoord was een belangrijk criterium de beschikbaarheid van cijfers en de kansrijkheid van de betreffende maatregel. 

Onderstaande figuur geeft het indicatieve effect van alle geselecteerde maatregelen weer. Het maatregeleffect is uitgedrukt in procenten van de totale CO2-uitstoot van de sector mobiliteit in de betreffende regio. Het effect weergegeven is het gemiddelde van een aantal onderzochte studies, met daarbij een marge waartussen de resultaten vallen. De effecten zijn afhankelijk van de grootte en daarbij de emissies binnen het referentiegebied. Binnen de scope vallen bestemmings- en doorgaand verkeer.

  1. Zero emissie (ZE) zones stadslogistiek   
  2. Werkgeversaanpak       
  3. Gedifferentieerde parkeertarieven        
  4. Multimodale hubs        
  5. Fietsmaatregelen          
  6. Capaciteitsuitbreiding en optimalisatie van de dienstregeling bus/tram/metro
  7. Parkeernormen
  8. Elektrische deelauto’s  
  9. Duurzaam inkopen / eigen wagenpark gemeenten       
  10. Bouwlogistiek + GWW
Enkele maatregelen hebben onderling een synergetisch effect. Een voorbeeld hiervan zijn multimodale hubs, waarbij o.a. mobiliteitsstromen aan elkaar geknoopt kunnen worden. Het effect van een multimodale hub kan versterkt worden als verkeerstromen zoals ov en fiets geoptimaliseerd zijn. Wanneer dit niet het geval is wordt het potentiële effect van de hub niet volledig benut. Een ander voorbeeld zijn maatregelen waarbij autogebruik ontmoedigd wordt, zoals bijvoorbeeld bij de werkgeversaanpak, gedifferentieerde parkeertarieven en parkeernormen. Wanneer alternatieve modaliteiten, zoals fiets en ov, voldoende capaciteit hebben en aantrekkelijkheid zijn kan een modal shift bewerkstelligd worden en het effect van de betreffende maatregel versterkt worden.

Noord-Holland en Flevoland hebben een menukaart gemaakt voor hun RMP. Daarin staan nog een aantal andere fact sheets met maatregelen (totaal 20) maar dan wel specifiek voor N-Holland/Flevoland. De meeste van deze maatregelen leveren zo’n 0 tot 2% reductie op. Naast ZE-zones en de werkgeversaanpak springen er twee uit: ‘snelheidsverlaging’ en ‘lokale beprijzing’. Met deze maatregelen kan de reductie oplopen tot wel 4,5 % in deze provincies.

Naast de fact sheets kunnen ook de volgende tools helpen bij het inschatten van de effecten van maatregelen:
- de Mobiliteitsscan
- uitstootvanmobiliteit
Meer informatie hierover vind je in deze terugblik van het leercafé.
 
Een RMP dient meerdere doelen
Energie-, klimaat- en luchtkwaliteitsbeleid gaan meestal goed samen. Wanneer voertuigen minder energie verbruiken stoten ze ook minder CO2 uit. Zeker als het voertuig gebruik maakt van schone alternatieven als aardgas of elektriciteit verbruikt deze niet alleen minder energie, maar stoot ook minder schadelijke stoffenDe meeste maatregelen dienen meerdere doelen, zoals:
  1. Investeren in schone elektrische auto's levert meer op dan geluidsreductie (het plaatsen van geluidschermen niet);
  2. Accu's van elektrische auto's in een smart grid kunnen als een buffer werken voor (toekomstige) schommelingen in het aanbod en de vraag van elektriciteit;
  3. Groen gas en groene elektriciteit kunnen in de eigen regio worden geproduceerd wat weer goed is voor de regionale economie (olie kost alleen maar geld).
  4. Een modal shift van automobiliteit naar actieve mobiliteit (lopen, fiets, OV) draagt ook bij aan de gezondheid van mensen.

 

Duurzame mobiliteit
Submenu openen

5. Handreikingen, voorbeelden, effecten, en tools ....

Scroll naar boven