4. Hoe duurzaam is jouw regio?

Lees hier alles over de duurzaamheidsscore; hoe deze is opgebouwd, welke aannames er aan ten grondslag liggen en met welke cijfers.

Met de tool www.duurzaamheidsscore.nl kun je zien hoe jouw gemeente, regio of provincie scoort op het gebied van duurzame mobiliteit. Op hoofdlijnen omvat de tool 10 indicatoren: 5 gericht op doelen waar een RMP zich op kan richten (klimaat, luchtkwaliteit, veiligheid, geluid en bereikbaarheid) en 5 geven een indicatie van enkele maatregelen. In de hoofdstukken over doelen en maatregelen zijn met de tool verschillende figuren gemaakt waarmee de ontwikkeling en score op deze indicatoren in beeld is gebracht.

Om de duurzaamheid van je beleid te toetsen kun je gebruik maken van de tool www.duurzaamheidsscore.nl. Hiermee krijg je snel en objectief inzicht in een aantal indicatoren. De duurzaamheidsscore is gebaseerd op landsdekkende cijfers uit objectieve bronnen. CROW ontwikkelde deze tool om gemeenten, regio’s en provincies een beeld te geven hoe duurzaam de mobiliteit in hun gebied is.

De tool is opgebouwd uit:
- een dashboard met rapportcijfers per indicator; hiermee opent de site na klikken op een tegel (indicator)
- een module waarin je zelf eenvoudig grafieken en tabellen kunt samenstellen; hier kom je door bovenin op de blauwe knop 'zelf samenstellen' te klikken. In deze module 'zelf samenstellen' staan per indicator verschillende soorten cijfers:

  • de absolute aantallen 
  • de gemiddelden, meestal gemiddeld per inwoner
  • een rapportcijfer, de duurzaamheidsscore
Als er geen absolute aantallen zijn worden deze niet weergegeven.

De duurzaamheidsscore (zowel de tool als het rapportcijfer) is gebaseerd op 10 indicatoren:
  • vijf indicatoren hebben betrekking op het bereiken van duurzame doelen
  • vijf indicatoren hebben betrekking op een duurzaam mobiliteitssysteem
Duurzame doelen voor mobiliteit
Duurzame doelen zijn doelen waar je vanuit duurzaamheid naar wilt streven. Het zijn indicatoren die iets zeggen over de effecten, de outcome, van de mobiliteit:
  • Klimaat
  • Lucht
  • Verkeersveiligheid
  • Geluidbelasting
  • Bereikbaarheid
Deze indicatoren zijn belangrijk voor ons welzijn, welvaart en onze planeet.
 
Duurzaam mobiliteitssysteem
Vijf andere indicatoren hebben betrekking op duurzame elementen van het mobiliteitssysteem:
  • Laadpalen
  • Percentage 50 km/u wegen gesloten voor fietsers
  • Schone bussen
  • Deelauto's
  • Vervoerwijze
Deze indicatoren zeggen iets over het mobiliteitsaanbod en het gebruik hiervan.
 Natuurlijk is dit geen uitputtende lijst van indicatoren, maar ze zeggen wel iets over de inspanningen die een gemeente en haar inwoners doen om zich duurzaam te verplaatsen (zie samenhang verderop).


Berekening van de het rapportcijfer, de duurzaamheidsscore

berekening-duurzaamheidsscore-2021_3.png
 
Bovenstaand schema toont de verschillende indicatoren die zijn meegenomen in de berekening van de duurzaamheidsscore. Alle indicatoren zijn gebaseerd op statistieken. Gekozen is voor relatief robuuste KPI's.
In 2019 is voor de 4e keer de score berekend. De eerste drie scores waren gebaseerd op de spreiding tussen de best en slechts scorende gemeenten. Gekozen was voor de beste is 10, slechtste is 1. Dit om ‘appels en peren bij elkaar in een fruitmand te kunnen stoppen’. Dit had als nadelen dat er geen ontwikkeling zichtbaar was, omdat de beste ieder jaar een 10 is en de slechtste ieder jaar een 1. Daarnaast leek het of een 10 heel goed is, terwijl het alleen de hoogste score was en mischien ook wel de minst slechte score. 

Om tot een betere indeling te komen wordt de score sinds 2019  daarom gekoppeld aan beleidsdoelen, normen en waarden. Die waren vaak, maar niet altijd te vinden. Als deze niet gevonden zijn, is een score gebaseerd op de hoogste en laagste waarde en op de wenselijke richting, zoals die in kwalitatieve bewoordingen in beleidsstukken is genoemd. Dit sluit aan bij de methodiek die Telos hanteert. Telos zegt over hun methodiek:
 
“Het bepalen van de grenswaarden is een onderdeel in de methode die vaak veel discussie oproept. Dat is wat ons betreft ook precies de bedoeling. Het gaat er niet alleen om ambities te formuleren, daar zijn we over het algemeen wel goed in, maar om deze vervolgens zo te kwantificeren dat gebruikmakend van indicatoren gemeten kan worden of de geformuleerde ambities ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. De grens- en streefwaarden helpen daarbij. Daarmee kun je vaststellen of je op de goede weg bent en of het tempo waarin de veranderingen plaatsvinden ook correspondeert met die ambities. Voor het bepalen van deze grenswaarden is gebruik gemaakt van beleidsdocumenten, vergelijkingen in de tijd, vergelijkingen met andere regio’s en de resultaten van maatschappelijke discussies.”

Klik hier voor een overzicht van hoe de rapportcijfers (de duurzaamheidsscore) zijn bepaald.

De scores zijn te zien en verder te bewerken in de tool op www.duurzaamheidsscore.nl.
Met de tool kun je zien hoe een gemeente, regio of provincie scoort ten opzicht van anderen en hoe de ontwikkeling door de jaren is. Deze informatie is bruikbaar bij het ontwikkelen en bijsturen van nieuw beleid. Meer informatie over de score en de mogelijkheden vindt u in de brochure "Duurzame mobiliteit in uw gemeente, regio en provincie in 2021".

Samenhang indicatoren doelen en indiatoren maatregelen
Als we de scoren van alle gemeenten op een rij zetten dan blijkt er een samenhang te zijn tussen de score op de maatregelen en de score op de doelen:
 

Klik voor grotere afbeelding

De samenhang is weliswaar gering (correlatie bedraagt 0,27), maar er zijn natuurlijk ook veel externe factoren die de score bepalen, zoals de ligging: Ligt de gemeente op de route tussen Rijnmond en het Ruhrgebied, of ligt de gemeente op een Waddeneiland?

 

Duurzame mobiliteit
Submenu openen

Duurzaamheidsscore

Scroll naar boven