Kansgestuurd beheer 26 jun 2018

    CROW’er Harro Verhoeven en Martin van der Zwan van adviseursbureau PLANTERRA schreven in 2017 een inspirerend en motiverend artikel voor Stadswerk Magazine, waarin ze beargumenteren dat de rol van beheerders aan verandering toe is. We delen dit nogmaals graag met u. De toekomst roept, en roept met luide stem. Beheer ontwikkelde zichzelf snel de afgelopen jaren, en groeide van een technische en financiĆ«le aangelegenheid naar een vakgebied dat zich richt op tevredenheid en betrokkenheid. Maar nu zijn er weer nieuwe uitdagingen.

    De toekomst is dichtbij

    Grote delen van de openbare ruimte zijn aan vervanging toe en dit brengt kansen met zich mee. Waar beheer zich voorheen bezighield met het behoud van inrichting en functie, is het nodig dat beheerders nu nadenken over nieuwe ontwikkelingen. Als bijvoorbeeld een weg vervangen moet worden, kies je dan voor dezelfde weg of voor een weg die energie kan opwekken? De toekomst is dichtbij. Nu al zien we de gevolgen van klimaatverandering in de vorm van wateroverlast, en vergrijzing waarbij zelfstandige ouderen behoefte hebben aan een toegankelijke openbare ruimte. Ook zelfrijdende auto’s, obesitas en afname van beweging door de jeugd, de circulaire economie en de verdichting van steden zijn andere trends waar beheerders rekening mee moeten houden.

    Strategie

    Dit zijn grote kansen, maar de beheerder kan deze zaken alleen een plek geven als er binnen de gemeenten integraal gewerkt gaat worden. Toekomstgericht beheer vraagt een strategische aanpak, waarbij verschillende vakgebieden aan elkaar gekoppeld worden. Vaak ontbreekt een samenhangende visie voor het totale spectrum van ontwikkelingen in relatie tot het beheer van de openbare ruimte, en beheer is vaak niet voldoende aangehaakt bij het maken en realiseren van beleid vanuit disciplines als ruimtelijke ordening, verkeer, maatschappelijke ontwikkeling en economie.

    Op projectniveau wordt soms al – zij het vaak ad hoc – integraal gewerkt, waarbij de projectprogramma’s opgesteld worden vanuit verschillende beleidsambities. Op wijk- of stedelijk niveau valt echter veel te winnen. Op dat niveau mist momenteel een financiĆ«le doorvertaling van het toekomstbestendig maken van de openbare ruimte en de hiervoor benodigde beheer- en onderhoudsbudgetten. Een blauwdruk voor toekomstbestendig beheer bestaat niet, maar een gezonde mix – afhankelijk van de situatie – van de vijf sturingsprincipes is een goede basis: frequentiegestuurd, kwaliteitsgestuurd, risicogestuurd, maatschappelijk gestuurd en kansgestuurd.

    Verandering

    Kennis, houding, werkprocessen, informatievoorziening, beleids- en beheerinstrumenten en samenwerkingsvormen met andere afdelingen en organisaties zullen allemaal moeten mee-veranderen. Als diverse afdelingen een analyse van opgaven, risico’s en kansen delen, kan er gemakkelijker ingesprongen worden op de uitdagingen van vandaag. Dit kan betrekking hebben op de gemeente als geheel, maar zeker op gebiedsniveau kan er een visie worden gemaakt die houd snijdt. Op financieel vlak zal de gemeente op de schop moeten. Integraal en toekomstgericht werken vraagt om het doorbreken van de nu nog waterdichte schotten tussen de potjes die de verschillende disciplines hebben voor de openbare ruimte.

    Beheerders moeten met het oog op morgen vanuit een bredere scope naar de openbare ruimte kijken. Denken in kansen is daarbij cruciaal. Kansen om samen met collega-afdelingen, inwoners en ondernemers de doelstellingen van de stad te realiseren. Voor de moderne beheerder zijn competenties als verbinden, overtuigen, innoveren, denken in belangen en werken vanuit bedoeling een must om deze kansen te benutten.

    Lees hier het volledige artikel

    Bron: Stadswerk Magazine, 08-2017. 

Reacties

Harro
Leuk dat je reageert, Maarten!

Het is precies wat je zegt: de projectontwikkelaar en de ontwerper maken de openbare ruimte maar zijn daarna weg. Juist de beheerders is de constante factor die weet wat er allemaal speelt in de gebruiksfase. Dat is de uitdaging van de beheerders om alle relevante informatie gedurende de gebruiksfase en nieuwe ontwikkelingen daarin te verzamelen en analyseren (rol van databeheerder) en te vertalen naar een uitvoeringsprogramma dat is geprioriteerd naar de organisatiedoelen (rol van assetmanager) en vervolgens dat samen met alle stakeholders uit te voeren (rol van regisseur in de participatiemaatschappij). Dat zijn wel veel petten voor de beheerder, dus het wordt nog een hele uitdaging om dit te organiseren en beheerders met de benodigde vaardigheden hiervoor te vinden.

Op ons Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte (22 november in Almere) staat deze 'Toekomst van beheer' daarom centraal. Jij komt zeker ook!
10-7-2018 09:57:08

Maarten Box
Beste Harro en Martin,
Als groenbeheerder kan ik niets anders dan beamen dat dit de ontwikkelingsrichting van beheer en gebiedsontwikkeling is. Nog steeds ontwikkelen de projectontwikkelaar en de ontwerper (projectmatig werken) de inrichting van een gebied. De ontwerper maakt een fraai plaatje wat er mooi uitziet en goed verkoopt. Vervolgens legt de projectontwikkelaar het aan (techniek). Daarna zijn deze partijen weg.
Omstandigheden (klimaat, sociale ontwikkelingen) veranderen. Na een paar jaar kan het lastig zijn om het gebied te beheren. Kortom de beheerder krijgt een belangrijke rol in gebiedsontwikkeling. Hij beschikt via data en zijn ervaring over mogelijkheden om in de "tijdsruimte" te kijken (assetmanagement).
Voor de CROW zie ik hierin een belangrijke rol weggelegd. Vanuit RAW bestekken heeft zij zich als een brede ervaringspartner ontwikkeld om "universele" spelregels (= procesmatig werken) op te sporen waar de beheerpraktijk om vraagt. Universele spelregels zijn bv. wetmatigheden in de wetenschap en afspraken waar mensen onafhankelijk van elkaar op uitkomen. Een voorbeeld van een dergelijke afspraak is de risico kleur codering in de meteorologie. Code groen is veilig en vervolgens via geel en oranje oplopend tot rood (groot risico). Met haar beeldmeetlatten volgt de CROW feilloos deze "universele" kleurcodering.
Dan komt de grootste uitdaging in het assetmanagement nl. het werken op systeemniveau. De kunst is om van de procesmatige principes een goed speelbaar spel te maken. Het bordspel is een interactieve werkvorm met eenvoudige spelregels die een brede groep mensen begrijpt. Vervolgens sluit je dit aan op bijpassende software (blockchain?????). Dan kun je via het spel kansrijke en duurzame nieuwe besluiten gaan oogsten. Kortom het win-win besluit ontstaat vanzelf via het spelen van het spel.
Er ontstaat een geheel nieuwe bestuursvorm op basis van interactieve werkvormen. Niet langer neemt de "grote leider" het besluit, maar ontstaat deze in het spel. Iets waarin de CROW met haar grote inzet voor participatie met burgers en haar ervaring in het opsporen van universele spelregels een sleutelrol in kan spelen.

Maarten Box
ontwerper en beheerder groen in de gemeente Hellevoetsluis
1-7-2018 13:25:20

 Security code

© Copyright 2014 CROW