Praktijkmiddag Beeldkwaliteit 2016: Bezinning en beleving

27-06-2016
“Ervaring delen is kennis vermenigvuldigen”, daarmee gaf Harro Verhoeven, projectmanager CROW Beheer Openbare Ruimte en Infrastructuur, het startsein voor de Praktijkmiddag Beeldkwaliteit 2016. In een volle plenaire zaal van het ROVC TechCenter in Ede waren meer dan honderddertig professionals van gemeenten, adviesbureaus, kennis- en opleidingsinstituten en de aannemerij samengekomen voor kennisdeling en netwerken. Het door het coördinatieteam Levende Stad van CROW georganiseerde event mag zich al jaren verheugen in een hoge opkomst.

“Met elkaar kunnen we de openbare ruimte verbeteren, zodat deze er mooier en prettiger bij komt te liggen. CROW speelt daarbij op veel terreinen een rol. Op dit moment werkt CROW aan de volgende projecten: de opleiding voor het Certificaat inspecteur beeldkwaliteit, de benchmarking van gemeenten, een Standaard Uitwissel Formaat (SUF) en de webtool monitoring beeldkwaliteit.”

Zijn we doorgeslagen?

Verhoeven: “Vanmiddag is het tijd voor bezinning, of zoals Loesje het zegt: ‘Stilstaan bij je handelen is ook vooruitgang’. Een moment van innerlijke reflectie: zijn we met beeldkwaliteit niet doorgeslagen? Is het middel niet inmiddels een einddoel geworden? Staan we inmiddels niet te ver af van de beleving van de burger en de gewenste samenwerking met de aannemers? Moet CROW niet duidelijker maken wat de beeldsystematiek bedoelt te doen dan hoe deze nu soms in de praktijk wordt gebruikt? Lees ook de blog van Harro ‘Zijn we doorgeslagen?’.

Prikkelende vragen waarmee de toehoorders de parallelsessies werden ingestuurd. In drie rondes van ieder drie kennisopties werden ontwikkelingen, ideeën, problemen en innovatieve oplossingen gepresenteerd en van ruime discussies voorzien. 

Ontzorging voorop

In de sessie ‘Beeldkwaliteit in een DVO’ kwam de detacherings- en dienstverleningsovereenkomst aan bod. De Atlant groep staat op het punt deze af te sluiten voor één van haar deelnemende gemeenten. Beeldgericht werken op basis van ruim twintig beeldmeetlatten is hierin een belangrijk uitgangspunt, maar zeker niet de enige prestatie waarop wordt gestuurd. Paul Verbakel van Atlant groep en Martijn van Duuren van ORIE-advies gaven aan waarom zij denken dat deze overeenkomst helpt op een efficiënte en sociale manier de gewenste kwaliteit te realiseren, door op sommige momenten een lagere beeldkwaliteit toe te staan. 

“Een gemeente wil ontzorgd worden, wil sturen op output. Dat betekent concreet tevredenheid op drie onderdelen: kwaliteit openbare ruimte, arbeidsparticipatie en dienstverlening. Wij streven in een DVO naar een optimale ‘arbeidsfilm’. Dat betekent een goede match tussen vraag en aanbod, in het kader van de quotumwet, en een goede verhouding tussen de huidige ploeg medewerkers en zij die in opleiding zijn. Het doel van de opleiding is een duurzame uitstroom van goed gekwalificeerde mensen, met specifieke kennis van groen. Voor geslaagde arbeidsparticipatie is de openbare ruimte een middel. Maak het dus niet een doel! “, gaf Verbakel de toehoorders mee.

Het einde van beeldkwaliteit?

De sessie ‘Wat komt er na beeldkwaliteit? - De lijn van visie naar bestek’ beloofde het einde van de praktijkmiddagen, zoals we die kennen. “De samenleving wil naast een bepaalde kwaliteit ook zaken als participatie, duurzaamheid en leefbaarheid zien. De burger staat centraal. Kwaliteitsgericht beheer is niet meer voldoende, maar moet aansluiten bij het sociale en economische domein.” Zo staken Theus van den Broek van Antea Group en Peter de Visser van Gemeente Zoetermeer van wal. Met vervolgens meteen de geruststellende conclusie: beeldkwaliteit zal niet verdwijnen, maar we moeten wel een stap verder!

Kan je er voetballen?

“In Zoetermeer zijn we nu bezig de stap te maken naar effectgestuurd beheer. Het beheer evolueert: een grasveld werd vroeger zes keer per jaar gemaaid, vervolgens mocht het gras niet hoger komen dan vijf centimeter, en nu kijken we of het grasveld nog geschikt is om er te kunnen voetballen. Van technisch, via kwaliteitgestuurd naar effectgestuurd beheer. Of van input, via output naar effect. Daarmee sluit je beter aan op de wensen vanuit de samenleving. Maar doe het wel samen met alle betrokken partijen, met respect voor en vertrouwen in elkaars wensen en ideeën. Ga als gemeente, maar ook als aannemer het gesprek aan met die burger. En voer effectgestuurd beheer stapsgewijs in! Dan houden we volgend jaar een praktijkmiddag Beeldkwaliteit en Effect!”, aldus De Visser.

Hoe meet je beleving?

Volgens Peter van Welsem in ieder geval niet op de bank. Beleving meet je buiten. Het liefst gerelateerd aan onderwerpen die je toch al meet met behulp van de bestaande beeldmeetlatten. En het mooiste is dan nog als je die twee gelijktijdig meet en op dezelfde plek. Met andere woorden: meet bv onkruid met behulp van de CROW- beeldmeetlat en interview bewoners op het moment dat je gemeten hebt en waar je gemeten hebt. Dan krijg je betrouwbare informatie die uitgaat van wat de bewoners objectief vinden en niet van het beeld dat ze een keer hebben opgeslagen. 

Hoe irritant is zwerfafval?

Van Welsem: “Ons onderzoek probeerde twee vragen te beantwoorden. Wanneer zorgt zwerfafval voor ontevredenheid? Gebruikers verwachten per definitie een schone openbare ruimte met voorzieningen. Daarmee ligt de lat al hoog. Is het niet schoon, dan zorgt het snel voor ontevredenheid. Uit ons onderzoek bleek dat beeldkwaliteit B in dit opzicht nog geen garantie is voor tevreden gebruikers. De beleving van de burger gaat vaak verder dan een beoordeling van de technische kwaliteit van een openbare ruimte. 

De tweede vraag was: heeft aandacht voor participatie van burgers of bedrijven effect op de beleving? Belangrijkste conclusie hier was dat dit soort participatie alleen werkt met een betrokken en faciliterende gemeente. Ontbreekt die rol, dan heeft een initiatief van burger of ondernemer naast een positief effect op deze twee betrokkenen meteen ook een negatief effect op de beeldvorming over de gemeente.”

Toegevoegde waarde

Terug in de plenaire zaal stelde Harro Verhoeven na bevraging van enkele inleiders van de kennissessies vast dat er constructieve discussies waren geweest. “Er is in alle sessies ervaring gedeeld, dus onze gezamenlijke kennis is vandaag vermenigvuldigd. In veel sessies is gediscussieerd over vragen met beeldkwaliteit in de praktijk. Daarbij wordt duidelijk dat het uiteindelijk moet gaan om de gewenste effecten die je met het beheer wilt bereiken. Daarmee is de toegevoegde waarde van de Praktijkmiddag Beeldkwaliteit opnieuw bewezen. We zullen elkaar volgend jaar weer ontmoeten, wellicht onder een andere titel op een andere locatie. Want tijd nemen voor bezinning is immers ook vooruitgang boeken”, sloot Verhoeven de geslaagde middag af.

Terugblik

Benieuwd naar de presentaties, papers en Twitter-verslag? Ga naar de terugblik-pagina van de praktijkmiddag.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht
 Security code

© Copyright 2014 CROW