Terugblik: Praktijkmiddag Beeldkwaliteit 2018 19 jun 2018

    Op dinsdagmiddag 12 juni bezochten 135 deelnemers de CROW Levende Stad Praktijkmiddag Beeldkwaliteit in Leiden. Thema dit jaar was ‘vertrouwen’. Gastheer Hoek, het hoveniers- en groenvoorzieningsbedrijf dat dit jaar zijn 75-jarig bestaan viert, had een feestelijke lunch voor de bezoekers georganiseerd waardoor men direct met elkaar in gesprek raakte.

    Harro Verhoeven overhandigt de eerste Kwaliteitscatalogus aan André HoekDe sfeer was informeel en vriendelijk. Dagvoorzitter Harro Verhoeven (CROW) opende de middag met de gebruikelijke mededelingen, waarna hij – tot verbazing van velen – plotseling de wereldhit ‘Lang zal hij leven’ inzette. Hij kreeg direct bijval van de bezoekers. Zo werden André Hoek en zijn vrouw Marian toegezongen, en namen ze het cadeau in ontvangst. Dat cadeau bestond onder andere uit de nieuwe Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018, die ook uitgebreid besproken zou worden die dag.

    De eerste spreker van de dag was André Hoek zelf. In zijn toespraak, getiteld ‘Alles draait om vertrouwen’, ging André in op het thema. Op inspirerende wijze vertelde hij over het belang van vertrouwen bij het werken met beeldkwaliteit. Enerzijds moet er natuurlijk opgetreden worden als een opdrachtnemer onvoldoende initiatief neemt, maar anderzijds verdient een opdrachtnemer die veel inzet, initiatief toont en proactief handelt het vertrouwen van de opdrachtgever. Als de opdrachtgever in zo’n hectische periode van groeizaam weer echter vooral bezig is om kortingen op te leggen, dan is de geest snel uit de fles en verdwijnt de motivatie.

    In vervolg hierop nam Taco Verkerk het stokje over om het thema 'vertrouwen' uit te diepen. Want wat is vertrouwen eigenlijk, en hoe werkt het? Hij vertelde dat je aan vertrouwen kunt werken door elkaar aan te spreken op je gezamenlijke belang en verantwoordelijkheid, door belangen en verwachtingen uit te spreken en van elkaar te respecteren, en door dilemma’s met elkaar te delen en niet alleen uit te zoeken. Vertrouwen opbouwen gaat dus over houding en gedrag.

    De bezoekers geven aan hoe ze tegenover de stelling staanVervolgens werd met de gehele zaal stevig gediscussieerd over dit onderwerp in de vorm van een Lagerhuisdebat. Aan de hand van vier stellingen nam Harro Verhoeven de bezoekers mee in de discussie rondom verschillende vormen van samenwerken. Bekijk de stellingen in de presentatie om zelf te bepalen of je voor of tegen bent. Er werd enthousiast gereageerd, en met name de vraag of beheerders of juist bewoners meer verstand hebben van de openbare ruimte zorgde voor een stevige maar leerzame discussie.

     Na het Lagerhuisdebat, dat gezien het aantal reacties de hele middag had mogen duren, begonnen de deelsessies. Verdeeld over drie ronden van elk vier sessies werden door verschillende sprekers uiteenlopende onderwerpen en voorbeelden besproken.

    Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte – Mark van Gurp
    In de eerste ronde sprak Mark van Gurp (CROW) over de nieuwe Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018. Hij vertelde over het proces waardoor de wijzigingen tot stand zijn gekomen en over de inhoudelijke wijzigingen zelf. De Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 is tot stand gekomen door de samenwerking van vertegenwoordigers uit de sector. Zo waren er werkgroepen voor de onderdelen onkruid, gras en meetinstructies. Het succes van de nieuwe kwaliteitscatalogus en het werken met beeldkwaliteit valt of staat echter bij de wijze waarop de kwaliteitscatalogus gebruikt wordt. Daarom is de kwaliteitscatalogus 2018 opgesplitst in drie deelproducten:
    •            De kwaliteitscatalogus 2018: Dit deelproduct bevat de beeldmeetlatten, definities en meetinstructies en verschijnt zowel digitaal als analoog in juni 2018;
    •            De toelichting op de wijzigingen: Dit deelproduct bevat de argumentatie voor de wijzigingen in de beeldmeetlatten, definities en meetinstructies;
    •            Handleiding beeldkwaliteit: Dit deelproduct beschrijft aan de hand van praktijkvoorbeelden hoe beeldkwaliteit in de praktijk toe te passen. Dit deelproduct verschijnt digitaal en de ontwikkeling in het najaar van 2018.
    Weten wat er allemaal gewijzigd is? Bekijk hier de presentatie over de kwaliteitscatalogus 2018.

    Verbeter je organisatie door bij anderen in de keuken kijken – Thod Binder, Peter van der Haar, Bert Helvoirt, André Hoek
    Tijdens deze sessie vertelden de 4 directeuren van deze hoveniersbedrijven van het samenwerkingsverband UPP hoe zij al vele jaren met elkaar meedenken over de ontwikkeling van hun bedrijf. Zij helpen elkaar om betere offertes te maken, de bedrijfsvoering te verbeteren, in te spelen op nieuwe ontwikkelingen zoals duurzaam werken, en zelfs in geval van nood managementtaken over te nemen. Ook organiseren zij sessies met hun medewerkers zodat die ook van elkaar kunnen leren. De openheid van hun gesprekken verbaasde een aantal bezoekers, en inspireerde anderen. Bert van Helvoirt zei hierover dat ‘vertrouwen hem nog altijd veel meer oplevert dan niet vertrouwen’.

    Voorkomen van (juridische) conflicten rond beeldbestekken – Mr. Joost Haest
    Mr. Joost Haest presenteert over de juridische kanten van beeldbestekkenMr. Joost Haest heeft als advocaat de vele facetten van beeldkwaliteit meegemaakt. Hij gaf als binnenkomer dat “Beeldbestekken monitoren een hondenbaan [is], want je moet drollen tellen.” Tijdens een VHG-sessie kwamen praktijkproblemen aan de orde, waarna een doos van Pandora openging. Hoe ga je bijvoorbeeld om met de gevolgen van klimaatverandering? Komt het op de rekening van de opdrachtgever of de aannemer, als er door heftige regenval een periode lang niet gemaaid kan worden? Het bleek cruciaal om bij het opstellen van contracten al afspraken te maken over onderwerpen als klimaatsverandering. Een aantal praktijkvoorbeelden uit de rechtbank zette het betoog kracht bij

    Beeldkwaliteit voor woningcorporaties biedt kansen, ook voor gemeenten – Marian Kunst en Pieter Swarte
    Marian Kunst en Pieter Swarte presenteerden het gebruik van beeldmeetlatten door wooncorporatie Woonbron. Er bleken veel overeenkomsten te zijn tussen de behoeften en werkwijzen van wooncorporaties en beheerders van de openbare ruimte. Toen Woonbron bij Cyber Adviseurs aanklopte om een nieuwe methode te ontwikkelen voor het controleren van het onderhoud van wooncomplexen, werd daarom al snel gekozen voor een kwaliteitscatalogus. Apptimize ontwikkelde en app voor de inspecteurs waarmee zij op locatie de complexen kunnen beoordelen. Dit bracht uniformiteit en continuïteit bij het onderhoud van de complexen. Ook de beleving van bewoners wordt meegenomen in dit proces, door hen te vragen waar prioriteit zou moeten liggen. Hier kunnen gemeenten van leren. Rond wooncomplexen is de grens tussen publieke en private verantwoordelijkheden vaak vaag. Door gebruik te maken van uniforme beeldmeetlatten kunnen grote oneffenheden voorkomen worden.

    Bewoners verwachten samenwerking en flexibiliteit – Manon Nagelkerken
    Hoe bewoners, gemeenten en opdrachtnemers bij elkaar komen, werd ook duidelijk in de presentatie van Manon Nagelkerken. Bovendien is vertrouwen in die relatie onmisbaar. In een ontzettend enthousiaste presentatie liet Manon Nagelkerken zien hoe betrokken zij en haar buurtbewoners zijn bij de inrichting en het dagelijkse beheer van het Dakpark in Rotterdam. De wijkbewoners beschouwen het Dakpark als hun eigen achtertuin en willen graag veel invloed op de keuzes die worden gemaakt. Daarnaast steken zij zelf ook graag hun handen uit de mouwen, want dat komt de sociale cohesie ten goede. Opvallend is hoe zij soms hun positief nog moeten bevechten om door de gemeente als een volwaardige samenwerkingspartner behandeld te worden.

    Hoe kom je aan goede werknemers in het groen? – Madelon Jautze en Gitta de Vries
    Madelon Jautze en Gitta de Vries presenteren over de groensector als werkgeverDe beroepsgroep heeft te maken met een slecht imago. Door associaties met taakstraf en ‘mannen die leunen op hun gereedschap’ is het niet gemakkelijk om goede werknemers aan te trekken. Werknemers in de groensector werken, geven liever aan hovenier te zijn. De groensector biedt echter uitstekende kansen om mensen uit de bijstand op weg te helpen, mits zij daarbij goed begeleid worden. Dit kun je echter van een voorman of uitvoerder niet verwachten. Daar komen Herenbos en TRI in beeld. Zij zijn op zoek naar ideeën, initiatieven en organisaties om dit een ‘boost’ te geven. Aan de oproep een visitekaartje achter te laten, werd massaal gehoor gegeven. TRI en Herenbos gaan deze mensen benaderen om mogelijkheden te bespreken. De suggestie werd gedaan om een “dag van de groenvoorziening” te organiseren met opdrachtgevers, aannemers, Herenbos, TRI en andere geïnteresseerden om door te spreken over dit onderwerp. Inmiddels heeft Herenbos in een project met de gemeente Zoetermeer al positieve ervaringen opgedaan.

    Het doel van een contract is kwaliteit leveren, niet korting opleggen – Nicky Split, Ellis Kaspers, Mark Berger
    Een goede, vlotte presentatie van drie bevlogen mensen die elk hun bijdrage hebben geleverd aan een nieuw contract voor woningbouwcorporatie Stadgenoot in Amsterdam. Nicky Spilt van Stadgenoot en Ellis Kaspers van Buiten de perken Advies gaven uitleg over de opzet van het contract, de aanbesteding in 6 percelen met voorselectie en consultatie van 15 aannemers waarna er uiteindelijk 9 zijn uitgenodigd om in te schrijven. In het in te dienen plan van aanpak moesten onderwerpen als bewonersparticipatie, klanttevredenheid, een meldingssysteem 24/7 en naast onderhoud ook renovatie van tuinen nader worden uitgewerkt. In de bewonersparticipatie moest o.a. rekening worden gehouden met het feit dat er veel oudere bewoners zijn en niet-Nederlands sprekende bewoners. Mark Berger van Hoek bezig met de uitvoering van het contract geeft aan dat de drie gecontracteerde aannemers goed samenwerken en gezamenlijk optrekken richting de bewoners. Speciaal voor dat doel gemaakte t-shirts verhogen de herkenbaarheid voor de bewoners die daardoor de medewerkers van de aannemer makkelijker aanspreken.

    Sturen op beleving vraagt flexibele beeldkwaliteitsniveaus – Ramon Kingma en Peter van Welsem
    In Zaanstad zijn Ramon Kingma (gemeente Zaanstad) en Peter van Welsem (belevingsadviseur in de buitenruimte) aan de slag gegaan om het cijfer van burgertevredenheid te verhogen. Dit deden ze in een pilot, door de beleving van de bewoners centraal te stellen bij de beheeraanpak van de gemeente. Waar voorheen de beleving achteraf werd gemeten, waarbij er vooral gevraagd werd naar ergernissen en de focus niet op beheer lag, wordt nu op straat gemeten. Er is ruimte voor aanvullende vragen, de nadruk ligt op alle beheeronderdelen en er wordt gevraagd naar belangrijkheid. De kwaliteitsmeting door de beheerder gebeurt gelijktijdig. Uit de pilot in drie wijken bleek dat de prioritering per wijk anders is, omdat de beleving en behoeftes uit elkaar liggen. De interviews werden door de respondenten als als positief ervaren.

    Hoe bevalt het effectbestek – Peter de Visser
    Wie had gehoopt een succesverhaal te horen kwam bedrogen uit. Peter de Visser van de gemeente Zoetermeer moest helaas aangeven dat ondanks de goede voorbereiding, goed verlopen aanbestedingsprocedure en de goede intenties van de aannemer, de uitvoering van het werk zodanig was dat na een jaar is besloten het contract te beëindigen. Dit is uiteraard niet zomaar gedaan, maar na een goede evaluatie, en een vaststellingsovereenkomst dat de kwaliteit onvoldoende was, zijn in alle openheid de financiële gevolgen van doorgaan of stoppen afgewogen. Waar men in het effectbestek streefde naar toename van de burgertevredenheid en afname van het aantal meldingen van klachten, bleek in de praktijk dat de beoogde manier van werken onvoldoende bekend was bij de aannemer en bij het toezicht. De Gemeente Zoetermeer heeft van deze ervaring veel geleerd en geeft de moed niet op. In 2019 komt een nieuw effectbestek op de markt.

    Harro Verhoeven gaat in gesprek met een van de deelnemersNa de deelsessies werd centraal afgesloten door Harro. Hij bevroeg mensen in de zaal over welke eyeopeners hen zijn bijgebleven. De UPP-samenwerking werd meerdere keren genoemd als voorbeeld van een vertrouwensband die spannend is, maar desondanks goede resultaten levert. Maar ook de sessie over bewonersparticipatie, het maken van goede contracten en het steeds meer gaan sturen op beleving werden genoemd als zeer inspirerend.

    Tot slot
    Tijdens de pauze en gedurende de borrel naderhand bleven de gesprekken gaande. Verschillende partijen merkten al voorzichtig op dat ze het leuk zouden vinden ook gastheer te worden voor een dergelijke bijeenkomst. André en Marian werden hier en daar gefeliciteerd een deelden bij het uitgaan presentjes uit aan de bezoekers. De tijd verstreek snel terwijl de bezoekers langzaam vertrokken. Pas tegen half 7 vertrokken de laatste deelnemers.

    Tijdens de borrel wordt er nagepraat en worden er nieuwe contacten gelegdWe kijken terug op een informatieve, interactieve, en bovenal gezellige bijeenkomst. Er zijn veel voorbeelden, ervaringen en eyeopeners gedeeld. De bijeenkomst was ‘buzzing’ en de sfeer was infomeel en open. Helaas was er voor sommige deelsessies te weinig tijd. Daardoor moesten enkelen worden afgekapt en bleven er vragen onbeantwoord. We hopen dat de nieuwe contacten die zijn gemaakt kunnen helpen in de zoektocht naar deze antwoorden. Op naar volgend jaar!

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht

© Copyright 2014 CROW