​Beter samenwerken door relationeel risicomanagement!

03-02-2017
Er is veel aandacht voor samenwerking in de branche. De initiatieven van de Waterschappen en haar bouwers en Bouwend Nederland, maar ook zeker aannemers, opdrachtgevers en adviseurs laten zich steeds meer horen. De centrale boodschap is: we moeten beter samenwerken. De vraag die dat bij mij oproept is: hoe ziet men dat voor zich?


Eenduidige focus en elkaar ondersteunen

De inzet van project start-ups, minder papier en meer gesprekken zijn veel gehoorde middelen voor het verbeteren van samenwerking. Die gesprekken moeten ertoe leiden dat daadwerkelijk de belangen op tafel komen, dat partijen en mensen elkaar ondersteunen los van de ‘bloedgroep’ en dat  eenduidige focus op de projectdoelstellingen ontstaat. Ik ben het daar van harte mee eens. Maar deze onderwerpen daadwerkelijk kleur geven is makkelijker gezegd dan gedaan...


De werkelijke risico’s

In de vele risicoanalyses die ik de afgelopen jaren heb gezien of begeleid, bleken samenwerkingsrisico’s verstopt te zitten onder de technische, financiële en organisatorische risico’s. Te laat of onvoldoende kwaliteit leveren raakt uiteindelijk immers vaak aan een vertrouwenskwestie of een bedrijfsbelang en zelden het aan projectbelang.  Een mooi voorbeeld van een andere bedrijfstak, de ruimtevaart, las ik in het boek van Martin van Staveren over risicogestuurd werken (bron: Risico gestuurd werken in de praktijk, 2015). Hij beschrijft de ogenschijnlijke oorzaak van het fatale ongeluk met de Challenger in 1986, een technisch risico met de O-ringen. Echter, achter de technische risico’s gaan risico’s schuil op het gebied van imago, organisatie en cultuur. Bedenk maar eens een eigen situatie waar een technisch risico is opgetreden: was het werkelijk een technisch risico?


Het juiste gesprek voeren

Het klassieke denken en praten over risico’s helpt onvoldoende om over die onderliggende oorzaken een effectief gesprek te voeren. De neiging was (en is) om te blijven denken in een opdrachtgever-opdrachtnemer verhouding die leidt tot een ‘u vraagt, wij draaien’ verwachting aan beide kanten. Om die reden besloten wij, als Tauw, jaren geleden al te werken met een ‘cultuurcoach’, een externe teamcoach die ons hielp het juiste gesprek te voeren over die relationele zaken die raken aan houding, gedrag en interactie.


Gedeelde verantwoordelijkheid

De oplossing voor onenigheid in de samenwerking blijkt te zitten in het aanspreken van de gedeelde verantwoordelijkheid: startend bij datgene waar je gezamenlijke belang wél zit (bijvoorbeeld: een goed werkende brug opleveren of het project tijdig en goed opleveren), onderzoek je wat je van elkaar nodig hebt om dat te bereiken. En beschouw je het actuele probleem als iets waar je allebei een rol en een verantwoordelijkheid in hebt. Het uitspreken, erkennen én respecteren van verschillende belangen is ook een cruciale stap. En dat is een flinke omschakeling, want we zijn juist zo gewend aan het niet uitspreken, negeren en veroordelen van die verschillen...


Inzicht in processen en relaties

Het managen van samenwerkingsrisico’s en daarmee invulling geven aan de verbetering van de samenwerking, vraagt om inzicht in wat zich binnen de relaties in projecten afspeelt. Voor het ontwerpen van de samenwerking in een project is kennis van die dieperliggende processen en relaties cruciaal. Het onderhouden ervan kan daar niet los van worden gezien. Eigenlijk net zoals met al die andere elementen van een projectontwerp. Alleen een planning opzetten en niet onderhouden is toch ook geen optie in een project?!

Al met al pleit ik dus voor het inbouwen en organiseren van serieuze aandacht voor relationeel risicomanagement als een antwoord op de roep om beter met elkaar samen te werken.


Henberto Remmerts
Business leader Risico- en Contractmanagement
Tauw
 

Op de hoogte blijven

Bekijk de RISNET-pagina (hét kennisnetwerk voor risicomanagement in de bouw) voor meer informatie over het toepassen van risicomanagement.

In de maandelijkse nieuwsbrief Contracteren verschijnen binnenkort meer blogs en concrete resultaten uit het RISNET-netwerk.
 

Reacties

Henberto
Ik merk dat er verschillend wordt gedacht over gedeelde verantwoordelijkheid. Gedeelde verantwoordelijkheid betekend niet afspreken wie het risico beheerst en daarmee klaar. Het gaat om interesse blijven tonen, elkaar bevragen, ondersteunen door een andere partij of persoon. Juist een houding die nodig is. Dat maakt dat gedeelde verantwoordelijkheid effectief is.
22-2-2017 21:53:54

ron reijenders
Huibert, ik begrijp wat je bedoeld ... maar die woorden veranderen het probleem niet (de woorden zijn complementair) ... want bij 'gezamenlijk' is het praktische probleem niet anders geworden. Het gaat erom dat je gezamenlijk afspraken maakt WIE WELKE delen doet en wie controleert of de delen zijn gecompleteerd en tot een compleet integraal verhaal van de delen leidt.
Daarnaast ontstaan pas lopende de uitwerking nieuwe afbakeningsvraagstukken die wederom moet worden toebedeeld.
17-2-2017 09:07:36

huibert van wijngaarden
Misschien lijkt het onbelangrijk, maar ik zou in bovenstaand blog niet spreken over GEDEELDE verantwoordelijkheid. Bij gedeelde verantwoordelijkheid blijkt vaak dat niemand zich echt verantwoordelijk voelt. Want voor welk deel ben je dan verantwoordelijk? Dat blijkt de silovorming alleen maar te bevorderen. Met de term GEZAMENLIJKE verantwoordelijkheid maak je beter duidelijk wat je bedoelt, want dat geeft aan dat je samen met anderen kunt participeren in een groter doel. Dat werkt motiverend.
13-2-2017 09:37:25

Abonneer
 Security code
Scroll naar boven