Heimwee naar deel 0…

10-04-2018
Oude advertentie aanbesteding

Aanbesteden is van alle tijden. Veel aspecten zijn nooit veranderd zoals u ziet in de afbeelding hiernaast van een aankondiging voor een aanbesteding in het jaar 1892 (126 jaar geleden!). Inschrijvingsbiljetten, een bestek, inlichtingen, allemaal kreten die we nog steeds hanteren tijdens een aanbesteding. Met uitzondering van een aanwijzing, hiervoor wordt tegenwoordig de term ‘bezoek van locatie’ gebruikt. Naast het begrip ‘aanwijzing’ verandert er de laatste jaren veel in aanbestedingsland.

UAR 2001 naar ARW2005 naar ARW 2012 naar ARW 2016

Op grond van de in 2016 gewijzigde Aanbestedingswet 2012 is een aanbestedende dienst tegenwoordig verplicht om het ARW 2016 toe te passen voor overheidsopdrachten voor werken onder de Europese drempelwaarden. In 2004 is de eerste versie van het Aanbestedingsreglement Werken (ARW) vastgesteld. In 2005 en 2012 volgden aangepaste versies. Het ARW 2005 verving het eerdere ARW 2004, dat op zijn beurt weer het UAR (Uniform Aanbestedingsreglement) 2001 verving. Het UAR 2001 reglementeerde alleen nationale aanbestedingen van werken.

“Verjuridisering”?

Laten we eens kijken naar de  omvang van de hiervoor genoemde reglementen. Wanneer je het UAR 2001 download van www.overheid.nl telt deze 21 pagina’s. Een download van de pdf van het ARW 2005 telt 316 pagina’s en het ARW 2016 495 pagina’s. U verwachtte het al, een stijgende lijn! Waar komt de druk toch vandaan om steeds meer regels vast te leggen? Hebben we die regeltjes echt nodig? Is verjuridisering een gevolg van het feit dat wij niet meer in staat zijn om conflicten op een waardige wijze op te lossen? Heeft dat te maken met wantrouwen of met een gebrek aan vaardigheden? Is het een symptoom dat iets zegt over de koers van onze maatschappij? Gelukkig constateren we in de sector dat dit anders moet en dat meer regels niet zorgen voor betere projecten en een efficiëntere besteding van belastinggeld. We moeten in gesprek, het vertrouwen moet terug. Want “Juristerij maakt mensen maar zelden blij”, een mooie uitspraak die ik in een artikel van het NRC vond. De Marktvisie en Actieagenda beter aanbesteden gaan hier hopelijk een bijdrage in leveren! Maar ook andere initiatieven zoals CROW Past Performance dragen bij aan een betere samenwerking en meer vertrouwen.

Deel 0

De aanleiding voor deze blog is het besef dat ik kreeg bij het doorvoeren van een revisie op de aanbestedingsleidraden in de Leidraadgenerator binnen CROW ProContract. Een aanbestedingsleidraad van twintig pagina’s exclusief bijlagen is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering. Ik ben pas 33 en klink misschien een beetje oud als ik dit zeg, maar dat was ‘vroeger’ toch anders. De eerste RAW-bestekken die ik heb aanbesteed hadden nog een Deel 0: de “totstandkoming van de overeenkomst”. Weet u uit hoeveel pagina’s die bestond? Twee! En wat het aardige was, ook toen kwam er een overeenkomst tot stand voor de aanneming van het werk. Stiekem heb ik soms een beetje heimwee naar Deel 0… Moeten we het onszelf wel zo moeilijk maken met: “vragen over voorkennis/belangenverstrengeling”, de “procesgang beoordelings- en aanbestedingscommissie” en een “Protocol individuele informatie uitwisseling”? Blijkbaar kon het tien jaar geleden ook met twee A4-tjes!

Afbeelding: Deel 0 twee pagina's

Begrijp mij niet verkeerd, er gebeuren veel goede dingen die nuttig zijn, maar soms is het goed om even terug te kijken en te relativeren. Van elke procedure die wordt vastgelegd kan worden afgeweken. In het ergste geval mislukken hierdoor aanbestedingen of worden commerciële belangen geschaad. Dit naast het mislukken van een aanbesteding door de veranderende marktomstandigheden. Iets wat in de nabije toekomst veel vaker zal gaan gebeuren als we de gedachte van Ted Peek in dit artikel volgen.

Wordt de aannemer schrijver van de aanbestedingsleidraad?

Hebben uitgebreide aanbestedingsleidraden nog wel waarde in de toekomst? Immers, het kan maar zo zijn dat door de veranderende marktomstandigheden er binnen afzienbare tijd weer veel gaat veranderen. Leest u ook zeker de blog van mijn collega Mark Hofstede die een kijkje neemt in de nabije toekomst! Misschien schrijven over vijf jaar aannemers wel een inschrijvingsleidraad van twintig pagina’s…?

Nationaal Congres Aanbesteden en Contracteren

Wat vindt u van de ontwikkelingen in de sector? Heeft u Heimwee naar Deel 0? Praat met uw vakgenoten mee over de ontwikkelingen in de sector op het Nationaal Congres Aanbesteden en Contracteren 2018. Bijvoorbeeld over de onderwerpen Bouwteams, Past Performance, Clusteren of werken aan vertrouwen.

Het jaarlijkse Nationaal Congres Aanbesteden en Contracteren vindt dit jaar plaats op 16 mei. Op deze dag gaan we met elkaar in gesprek over de toekomst van de GWW en infrasector. Het ochtendprogramma (plenair) gaat prikkelen en brengt het gesprek op gang. De middag staat in het teken van deelsessies. U kunt deelnemen aan mini-colleges waarbij we met u in gesprek gaan over de laatste ontwikkelingen. En waarbij we met elkaar gaan discussiëren over actuele thema’s en deelsessies waarin praktijkvoorbeelden de onderwerpen tot leven doen komen. Zien wij u 16 mei aanstaande in 1931 Congrescentrum in Den Bosch?

Niek van Onna
niek.vanonna@crow.nl


Bron afbeelding aanbesteding: http://dagboektitven.blogspot.nl/

Reacties

Niek
Bedankt voor je aanvullingen Ron! Een aanwijzing 2 uur voor de aanbesteding is wel erg kort! Ik zie hier een beeld voor mij met allemaal directeuren van aannemers die in de gang van de AD nog wat achter op een sigarendoosje aan het schrijven waren om de opgedane kennis in de aanbieding te verwerken.
18-4-2018 09:42:15

Ron Reijnders (RABC- Bestekkennis.nl)
en ja die mega dikke leidraden soms goed maar die slaan af en toe ook de plank mis
14-4-2018 15:32:50

Ron Reijnders (RABC- Bestekkennis.nl)
Niek,
1. De advertentie: de aanwijzing 2 uur voor de inschrijving dat was nog eens tempo. Misschien de begroting op de sigarendoos tussen 08.00 en 10.00 uur gemaakt. En natuurlijke vergeet je de UAR 1986 nog. En vergeet het WAC’en niet en de voor-voor-voorvergaderingen niet. Een reglement waar men echt iets mee deed.
2. het aantal pagina’s zegt mij niet zo veel maar de juridisering daar zakt echt mijn broek van af. Overal maar ook overal kan je tegenwoordig een geschil van maken. Het grote probleem is n.m.m. dat veel regels je proberen te helpen het goed te doen maar juristen en rechters zien het verschil niet meer tussen de het oorspronkelijke doel van een regel en de regel an sich. De rechter beschouwd ook elke regel als een regel op zich. En neemt soms beslissingen die volkomen voorbij gaan aan de doelmatigheid of aan andere regels.
3. Een simpel aspect: 1 regel (toevallig een RAW-regel) zegt dat in een prijs per eenheid alleen de werkelijke kosten mogen zitten en niks meer en niks minder. Nu moet de gehele inschrijving worden gepasseerd als dat maar bij 1 post niet het geval is. Dat betekent dat je naar de opvolger moet. Is dat laatste een doelmatig besluit? In mijn ogen niet want 1 ding staat vast: dat kost meer en/of levert lagere kwaliteit. Dat is ook de reden waarom diverse aanbesteders de ogen sluiten voor deze controleregel. Maar is dat dan doelmatig? In mijn ogen niet?
Ander fenomeen: de aanbesteder ziet 1 bedrijf die laagste is om welke reden dan ook niet zitten. Maar het is door alle regeltjes godsonmogelijke geworden om deze man te passeren. Dus gaat men maar op zoek naar een post waar en prijs onjuist is. Men passeert man om een oneigenlijke toepassing van die regel. Want je vind die overtreding bij die man maar je gaat niet op zoek naar een overtreding bij de man die hem opvolgt. Dat is meten met 2 maten want bij de opvolger zou ook vast een overtreding zijn gevonden. We moeten terug naar een goed gesprek:
a. als de man niet geschikt is: geen opdracht (en daar moeten we niet te ingewikkeld met regels werken maar domweg de werkelijke reden benoemen)
b. als een inschrijver een foute prijs heeft, gaan we die weer als vanouds corrigeren (veel goedkopere oplossing)
14-4-2018 15:30:39

Niek
Hoi Tjeerd, Dank voor je reactie! Ik ben het helemaal eens met je opmerkingen. De documenten zijn ook gegroeid doordat bepalingen vaker zijn opgeschreven en zijn hierdoor ook leesbaarder geworden. Ik chargeer ook enigszins in mijn blog. Het punt wat ik wil maken is dat ik vind dat we altijd moeten blijven kijken naar de regeltjes die we onszelf en de inschrijver/opdrachtnemer opleggen. Gisteren nog sprak ik iemand die tijdens de uitvoering 'regeltjes' in zijn contract tegen kwam waarvan hij dacht, is dit nu wel een reële eis voor dit project. Soms komt zo'n eis uit een bronbestand onder het mom van 'het zal wel ergens goed voor zijn'. Daarbij, lachen de opdrachtnemers de opdrachtgever niet uit over een paar jaar met alle gestelde eisen? Dan is de opdrachtgever misschien wel dolblij dat hij iemand kan vinden die het werk voor een redelijke prijs wil maken!
13-4-2018 13:51:06

Tjeerd
Dag Niek,
Leuk artikel, een aantal opmerkingen. Mijn ervaringen met ARW 2016 zijn erg positief, en dit geluid hoor ik ook veelal om mij heen. het is een duidelijke set aan spelregels die per procedure netjes zijn uitgeschreven (net zoals hoofdstuk 1 van jullie RAW, die zal vast sinds 1985 ook wel gegroeid zijn (heb ik overigens niet gecheckt:))). De omvang van het document is misschien veel, maar of dat met 'verjuridisering' te maken heeft weet ik niet, je refereert naar het UAR 2001, daarin zijn naar mijn idee maar 3 aanbestedingsprocedures beschreven en stond Europees aanbesteden nog in de kinderschoenen. In het ARW 2016 zijn 16 procedures uitgeschreven (en soms dan ook nog Euopees en nationaal). Het gaat wat mij betreft ook niet om de omvang, maar hoe je het toepast.
Overigens, voor een RAW bestek werkt een deel 0 prima. Maar ook een aanbestedingsleidraad voor een RAW bestek op basis van de laagste prijs kan wat mij betreft zeer kort.
11-4-2018 13:28:54

Abonneer
 Security code
Scroll naar boven