Openbaar vervoer van deur tot deur : hoe regel je dat in concessies?

09-04-2014
‘De reiziger wordt van deur tot deur bediend met goed vervoer.’ Dat staat in alle beleidsnota’s over het openbaar vervoer. Of het nu gaat over aanbestedingen, toegankelijkheid, ketenmobiliteit of P+R: de mantra is ‘van deur tot deur’. En dat is natuurlijk waarnaar we streven, maar tegelijkertijd is het een te algemene kretologie. Ik ga graag in op wat dit betekent in de praktijk.

Meeste vervoer van halte tot halte

Deur tot deur is de gehele reis, en die heeft allerlei delen met verschillende partijen die daarin een rol hebben. Kijk je bijvoorbeeld naar de openbaarvervoerconcessies dan gaan die over vervoer van halte tot halte, waarbij ik een station maar even voor het gemak ook een halte noem.  Hoe reizigers naar en van een halte komen valt buiten de scope van de concessie. Het enige vervoer dat werkelijk deur tot deur is, is de Regiotaxi , al is het gebruik door ov-reizigers  beperkt. Wat de reiziger op de halte aantreft, is ook nog een zaak van meerdere partijen:de vervoerder levert reisinformatie, de inrichting van en voorzieningen op de halte worden door een scala van partijen  geregeld en de route naar de halte is een zaak voor de wegbeheerder, meestal de gemeente.

paal met borden

Deur-halte-vervoer apart opnemen in concessie

Wil je de reiziger bedienen met deur tot deur vervoer dan is de vraag of je dat kan inbouwen in de concessieverlening voor het openbaar vervoer. Dat kan door in de aanbesteding een onderscheid te maken tussen wat de vervoerder levert aan lijnennet, frequenties, reisinformatie, voorzieningen in het vervoermiddel, et cetera; kortom de reguliere aanbiedingen. En daarnaast een voorstel te vragen voor de aanpak van het deur-halte-verkeer en het voorzieningenniveau op de haltes.
 
Vraag in dat voorstel met welke partijen de vervoerder aan de slag gaat om daar invulling aan te geven, welke samenwerking hij daarbij aangaat en hoe hij dat wil vastleggen en hoe de monitoring van de realisatie wordt gedaan. Vraag een kwaliteitsplan dat in de gunning een aparte en stevige beoordeling krijgt. Volg het ook tijdens de looptijd van de concessie structureel en leg het vast in rapportages die de vervoerder mee kan nemen als ‘past performance’ in nieuwe aanbestedingen.
 
Waar kun je dan aan denken om in zo’n kwaliteitsplan voor deur-halte-vervoer op te nemen? Een paar gedachten:
 
  • De vervoerder biedt een fiets-leaseplan aan voor e-bikes in combinatie met afsluitbare stallingen op de centrale overstaphaltes.
  • De vervoerder biedt een leenfietssysteem aan met daarbij de vrijheid om op die leenfietsen reclame te voeren.
  • De vervoerder heeft allianties gesloten met wegbeheerders over het onderhoud van de belangrijkste looproutes naar haltes en over het voorzieningenniveau op de haltes.
  • De vervoerder organiseert  deur-halte vervoer, bijvoorbeeld via een arrangement met regiotaxi .
  • De vervoerder organiseert aanvullend vervoer voor de momenten dat er geen openbaar vervoer is (na 21.00 uur, in de weekenden).
 
En voor de aanbestedende overheid ook een paar gedachten:
 
  • Formuleer een aantal functioneel geformuleerde eisen die in het kwaliteitsplan aan de orde moeten komen.Samenwerking met derden dient bijvoorbeeld contractueel te worden vastgelegd.
  • Geef aan welk budget beschikbaar is voor de uitvoering van het kwaliteitsplan.
  • Geef aan hoe de monitoring van de voortgang van het kwaliteitsplan en het oordeel van de reiziger meeweegt in het toekennen van het budget.
Eigenlijk gaat het erom dat de vervoerder een dienstverlener wordt die zich als de mobiliteitsprovider in een gebied opstelt. Dat vraagt van de aanbestedende overheden een andere manier van denken over programma’s van eisen, bestekken en gunningscriteria. Ook de overheden kunnen een eigen deel van het kwaliteitsplan invullen, bijvoorbeeld door een convenant met alle bij de aanbesteding betrokken overheden te sluiten over ieders bijdrage. 

Zijn er al voorbeelden?

Ik ken geen voorbeelden in Nederland waarin zo’n kwaliteitsplan al is uitgewerkt, maar ik ben benieuwd of die er al wel zijn. Willen we werkelijk deur-tot-deur-vervoer een plek geven in concessies, dan is er nog een weg te gaan. 
 
Wim van Tilburg
Hoofd Verkeer en Vervoer
Wim.vantilburg@kpvv.nl

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht
Abonneer
 Security code
Mét CROW onzichtbaar goed geregeld
Scroll naar boven