Mobiliteit en ruimte de wisselwerking tussen mobiliteit en ruimte in de stedelijke regio

  • Productgroep:Drukwerk / Publicatie
  • Soort:Eenmalige aanschaf
  • Vakgebied(en):Openbare ruimte, Verkeer en Vervoer
  • Datum uitgifte:20 jun 2013
  • Druk:1
  • ISBN:978 90 6628 620 7
  • Artikelnummer:326

Mobiliteit en ruimte zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Steden kunnen niet goed functioneren zonder verkeers- en vervoerssystemen. Een goede bereikbaarheid is belangrijk voor de productiviteit en (internationale) concurrentiekracht van bedrijven. Er is in de loop der jaren veel kennis verzameld over deze wisselwerking, maar deze kennis is versnipperd.

Prijs per stuk: € 64,00
Excl. 6% BTW

Mobiliteit en ruimte zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Steden kunnen niet goed functioneren zonder verkeers- en vervoerssystemen. Een goede bereikbaarheid is belangrijk voor de productiviteit en (internationale) concurrentiekracht van bedrijven. Er is in de loop der jaren veel kennis verzameld over deze wisselwerking, maar deze kennis is versnipperd.

Actueel overzicht

Deze publicatie geeft een actueel overzicht – vanuit bestaand onderzoek – over de relaties tussen mobiliteit en ruimte. Naast bestaand onderzoek en de uitdagingen van nu komen toekomstige ontwikkelingen, zoals het effect van ICT en nieuwe voertuigvormen, aan bod. Alle onderdelen, vanaf de eerste ruimtelijkeordeningszoekprocessen tot de integratie van mobiliteit in ruimtelijke planvorming, worden behandeld. Voor wie nog meer wil weten, biedt elk hoofdstuk verwijzingen en links naar een groot aantal kennisbronnen.

Samenvatting en conclusies
Inleiding
1 Mobiliteit en ruimte: theorie en geschiedenis van een continue wisselwerking
1.1 De Ruimte-Mobiliteit-Feedback cyclus
1.2 Verkeers- en vervoerssystemen
1.2.1 De ontwikkeling van het railvervoer
1.2.2 De opkomst van de fiets
1.2.3 De uitbouw van wegennetwerken
1.2.4 De aanleg en normalisering van waterwegen
1.3 Grondgebruik
1.4 Bereikbaarheid
1.5 Locaties van activiteiten
1.6 Behoeften en keuzemogelijk heden
1.7 Maatschappelijke ontwikkelingen
1.7.1 Van stuwende naar dempende werking
1.7.2 Hogere inkomens, meer autobezit en autogebruik
1.7.3 Hogere inkomens, langer pendelen
1.7.4 Individualisering en intensivering
1.7.5 Mechanisering en automatisering
1.7.6 Schaalvergroting
1.7.7 Economie en verkeers- en vervoerssystemen: wisselwerking in twee richtingen
1.7.8 Technologie
1.7.9 Milieu en leefbaarheid
1.8 Beleid
1.8.1 Rijksbemoeienis met infrastructuuraanleg
1.8.2 Mobiliteitsbeleid
1.8.3 Sturen van bevolkingsgroei met ruimtelijk beleid
1.9 De factor tijd
1.9.1 Verschillende tijdschalen
1.9.2 Feedbacklussen op verschillende tijdschalen
1.10 Betekenis voor de praktijk
2 Mobiliteit en ruimte in de hedendaagse stedelijke regio
2.1 De ruimtelijke structuur van stedelijke regio’s
2.2 De ontwikkeling van polycentrische ruimtelijke structuren
2.2.1 De concepten meerkernigheid en polycentrisme
2.2.2 Een typologie van polycentrische structuren
2.3 De positie van verschillende vervoerswijzen in de stedelijke regio
2.3.1 Belang vervoerswijzen naar snelheid en stedelijke dichtheid
2.3.2 Ruimtelijke structuur en de rol van fiets, openbaar vervoer en auto
2.3.3 Polycentrische structuur zet positie van openbaar vervoer, fietsen en lopen onder druk
2.3.4 Naar regionale/stadsgewestelijke openbaarvervoerssystemen
2.3.5 De fiets als succesfactor voor de trein
2.4 Spanningsveld tussen bereikbaarheid en leefbaarheid
2.5 Betekenis voor de praktijk
3 De toekomst van mobiliteit en verstedelijking
3.1 Inleiding
3.2 Groei en krimp: demografie, economie en mobiliteit
3.2.1 Bevolking
3.2.2 Huishoudens
3.2.3 Werkgelegenheid
3.2.4 Mobiliteit en bereikbaarheid
3.3 Veranderingen in gedrag
3.3.1 Vergrijzing
3.3.2 Economische structuurveranderingen
3.3.3 Veranderingen in voorkeuren
3.3.4 Kosten van mobiliteit
3.3.5 ICT en ruimte
3.3.6 ICT en mobiliteitsgedrag
3.4 Technologische ontwikkelingen in voertuigtechniek
3.4.1 Klimaatneutrale auto’s
3.4.2 Nieuwe (duurzamere) vervoers systemen
3.5 Decentralisatie van ruimtelijk beleid
3.6 Betekenis voor de praktijk
4 Ruimtelijke inrichting, mobiliteit en bereikbaarheid
4.1 Inleiding
4.2 De invloed van de woonomgeving op mobiliteit
4.2.1 Vijf hoofddimensies van ruimtelijke kenmerken
4.2.2 Effecten van de ruimtelijke hoofd dimensies op mobiliteit
4.3 De invloed van de werkomgeving op mobiliteit
4.4 Ruimtelijke kenmerken en bereikbaarheid
4.4.1 Invloed van kenmerken van de woonomgeving op bereikbaarheid
4.4.2 Invloed van kenmerken van de werkomgeving op de bereikbaarheid
4.5 Ruimtelijkeordeningsbeleid in Nederland: effectief?
4.5.1 Groeikernenbeleid
4.5.2 Compactestadbeleid
4.5.3 Periferedetailhandelsvoorzieningenbeleid
4.5.4 ABC-locatiebeleid
4.5.5 Sleutelprojecten
4.5.6 Effecten nationaal beleid op gemeentelijk beleid
4.6 Betekenis voor de praktijk
5 Infrastructuur, bereikbaarheid en economie
5.1 Inleiding
5.2 Infrastructuur, bereikbaarheid en de regionale economie
5.3 Maatschappelijke kosten-batenanalyse
5.4 Ruimtelijke effecten van infrastructuur in de praktijk
5.4.1 Effecten op verkeersstromen en reistijden
5.4.2 Ruimtelijke effecten
5.5 Locatiekeuze en vestigingsplaatsfactoren
5.5.1 Verbetering van infrastructuur is niet altijd een succes
5.5.2 Bereikbaarheid en internationale concurrentiepositie
5.6 Infrastructuur, bereikbaarheid en aantrekkelijke steden
5.7 Betekenis voor de praktijk
6 Instrumenten voor de afstemming van mobiliteit en ruimte
6.1 Nieuwe opgaven, nieuwe aanpak
6.2 Instrumenten in de huidige verkeerskundige praktijk
6.2.1 Verkeersmodellen
6.2.2 Complexe modellen – Ruimte Mobiliteit Interactie modellen
6.2.3 Rekeninstrumenten voor interactieve planvorming
6.2.4 Operationele verkeerskundige rekeninstrumenten
6.2.5 Typering van rekeninstrumenten
6.3 Van modelresultaten naar kennis
6.4 Samenwerken aan bereikbaarheid in Almere
6.5 Tijdshorizon en toekomstvastheid
6.6 Betekenis voor de praktijk
7 Proces van regionale afstemming tussen mobiliteit en ruimte
7.1 Inleiding
7.2 Stedelijke regio’s als bron van hoop en zorg
7.2.1 Stedelijke regio wordt het schaalniveau van handelen
7.2.2 Teleurstellende ervaringen op regionaal schaalniveau
7.2.3 Strakkere procedures en bestuurlijke reorganisatie niet voldoende
7.3 Inzicht in proces van regionale afstemming
7.3.1 Proces van afstemming is niet alleen doelgericht handelen
7.3.2 Samenwerking is niet vanzelf sprekend
7.4 Aangrijpingspunten om effectiever te handelen
7.4.1 Aandacht voor vijf invalshoeken van samenwerking
7.4.2 Strategieën om inhoud en proces te vervlechten
7.5 Betekenis voor de praktijk
8 Waarde en financiering van infrastructuur en gebiedsontwikkeling
8.1 Inleiding
8.2 Maatschappelijke kosten-batenanalyse bij gebiedsontwikkeling
8.2.1 Kleinere plannen
8.3 Baten in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen
8.4 Mogelijkheden voor verevening
8.4.1 De werking van de grondmarkt
8.4.2 Instrumenten voor verevening vanuit de Grondexploitatiewet
8.5 Verevening bij kleine projecten
8.5.1 Kleinschalige ontwikkelingen
8.6 Betekenis voor de praktijk
Begrippenlijst
Literatuur en websites